KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Wahania ciśnienia solanki i odczuwalne "bulgotanie" w pompie obiegowej dolnego źródła ciepła gruntowej pompy ciepła wskazują na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bulgotanie i wahania ciśnienia w obiegu solanki dolnego źródła zwykle oznaczają obecność pęcherzyków powietrza. Gaz powoduje przerywanie ciągłości przepływu, hałas w pompie i skoki wskazań ciśnienia oraz może prowadzić do spadku wydajności i ryzyka kawitacji. Pomaga odpowietrzenie układu i korekta ciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Objawy opisane w pytaniu (odczuwalne "bulgotanie" oraz wahania ciśnienia w obiegu solanki dolnego źródła) są typowe dla sytuacji, gdy w instalacji krąży mieszanina cieczy i pęcherzyków gazu. W zamkniętym obiegu dolnego źródła przepływ powinien być stabilny, a praca pompy – możliwie cicha i równomierna.

Odpowiedź "zapowietrzenie solanki układu dolnego źródła ciepła" jest poprawna, ponieważ powietrze (lub inne gazy) w układzie:

  • powoduje lokalne przerwy w wypełnieniu przewodów cieczą, co daje efekt przelewania/"bulgotania",
  • zaburza pracę wirnika pompy i może wywoływać drgania oraz hałas,
  • powoduje zmienność oporów przepływu i chwilowe zmiany warunków pracy, co może objawiać się skokami ciśnienia obserwowanymi na instalacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "niewłaściwe stężenie solanki w dolnym źródle ciepła" – stężenie (np. glikolu) wpływa na temperaturę krzepnięcia i lepkość, ale samo w sobie nie daje charakterystycznego "bulgotania". Może pogarszać parametry przepływu, jednak nie jest typową bezpośrednią przyczyną wahań ciśnienia połączonych z odgłosami przelewania gazu.
  • "wzrost gęstości solanki w obiegu dolnego źródła ciepła" – zmiany gęstości wynikają głównie ze składu i temperatury, ale nie tworzą pęcherzyków i nie tłumaczą odgłosów gazu w pompie. To wyjaśnienie jest zbyt pośrednie i nie odpowiada na opisane symptomy.
  • "parowanie solanki w wymienniku ciepła dolnego źródła ciepła" – normalna praca dolnego źródła nie polega na wrzeniu/odparowaniu solanki. Gdyby dochodziło do parowania, oznaczałoby to skrajnie nietypowe warunki (np. bardzo niskie ciśnienie), a nie standardową usterkę eksploatacyjną sygnalizowaną "bulgotaniem".

W praktyce serwisowej po rozpoznaniu zapowietrzenia wykonuje się odpowietrzenie i kontrolę warunków napełnienia (ciśnienia roboczego, szczelności, poprawności procesu napełniania). Dzięki temu stabilizuje się przepływ i redukuje hałas pompy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza obecność powietrza (pęcherzyków gazu) w obiegu solanki. Gaz mieszający się z cieczą powoduje odgłosy przelewania i nierówną pracę pompy. W praktyce sygnałem jest też niestabilny przepływ i wahania wskazań ciśnienia.
Pęcherzyki gazu zmieniają lokalnie opory przepływu i zaburzają ciągłość strumienia cieczy. Pompa raz tłoczy ciecz, a raz mieszaninę cieczy i gazu, co daje skoki parametrów pracy. Efektem mogą być chwilowe spadki/wzrosty ciśnienia oraz drgania.
Typowe objawy to: "bulgotanie" lub szum w pompie, spadek stabilności przepływu, wahania ciśnienia, czasem spadek wydajności wymiany ciepła. W skrajnych przypadkach mogą pojawić się oznaki kawitacji i gorsza praca całej pompy ciepła.
Nie jest to typowa bezpośrednia przyczyna "bulgotania". Złe stężenie może zmieniać lepkość i parametry przepływu, co może wpływać na obciążenie pompy, ale charakterystyczne dźwięki przelewania częściej wynikają z gazu w instalacji. Stężenie sprawdza się oddzielnie jako inny problem eksploatacyjny.
Kawitacja to powstawanie i zapadanie się pęcherzyków w cieczy w strefach niskiego ciśnienia, co może uszkadzać elementy pompy i powodować hałas. Zapowietrzenie nie zawsze równa się kawitacji, ale może pogarszać warunki zasysania i sprzyjać niestabilnej pracy, przez co ryzyko kawitacji rośnie.
Najczęściej po napełnianiu instalacji, po pracach serwisowych, po rozszczelnieniu lub gdy układ był opróżniany. Zdarza się też, że powietrze dostaje się przez nieszczelności lub podczas nieprawidłowej procedury odpowietrzania. Dlatego po uruchomieniu kontroluje się stabilność ciśnienia i dźwięk pracy pompy.
W zależności od rozwiązania stosuje się m.in. odpowietrzniki, separatory powietrza, punkty serwisowe do napełniania i płukania oraz armaturę umożliwiającą poprawne przepłukanie instalacji. Kluczowe jest też prawidłowe napełnianie, aby usunąć pęcherzyki przed pozostawieniem układu w normalnej pracy.
Zapchany filtr zwykle daje bardziej stały spadek przepływu i wzrost oporów (często bez "bulgotania"), natomiast zapowietrzenie częściej powoduje niestabilność i dźwięki przelewania. W praktyce sprawdza się oba zjawiska: dźwięk pompy, stabilność ciśnienia oraz stan filtrów i armatury.
Nie. Obieg solanki w dolnym źródle jest obiegiem cieczowym; czynnik nie powinien "wrzeć" jak w obiegu chłodniczym. Gdyby rzeczywiście dochodziło do parowania, wskazywałoby to na nietypowe i niepożądane warunki pracy (np. bardzo niskie ciśnienie), a nie standardową przyczynę bulgotania.
Warto kojarzyć pary "objaw → typowa przyczyna": bulgotanie/niestałe ciśnienie zwykle sugeruje gaz w instalacji, a stały spadek wydajności może sugerować zanieczyszczenie, zły przepływ lub nastawy. Na egzaminie czytaj sygnały: dźwięk, wahania, stabilność pracy – to często klucz do diagnozy.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Bulgotanie i wahania ciśnienia w obiegu solanki dolnego źródła zwykle oznaczają obecność pęcherzyków powietrza."

Materiały:

  • Materiały producentów pomp obiegowych: rozdziały o objawach zapowietrzenia i kawitacji oraz zaleceniach uruchomieniowych
  • Podręczniki/kompendia do pomp ciepła opisujące dolne źródła i eksploatację obiegu solanki
  • Podstawy hydrauliki instalacyjnej (przepływ, ciśnienie, odpowietrzanie, praca pomp)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego