KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
Wałek ułożyskowany za pomocą łożyska tocznego baryłkowego dwurzędowego przedstawia rysunek oznaczony literą
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne, oznaczone literami A, B, C i D, które pokazują różne sposoby ułożyskowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożysko toczne baryłkowe dwurzędowe rozpoznaje się na rysunku po dwóch rzędach wałeczków baryłkowych oraz sferycznej bieżni pierścienia zewnętrznego, co umożliwia samoosiowość. Poprawna jest litera wskazująca taki przekrój węzła łożyskowania wałka.

Pełne wyjaśnienie:

Łożysko toczne baryłkowe dwurzędowe (często nazywane także łożyskiem wałeczkowym baryłkowym) ma charakterystyczną budowę, którą można rozpoznać na przekroju węzła łożyskowego.

Najważniejsze cechy rozpoznawcze na rysunku:

  • Dwa rzędy elementów tocznych – widoczne są dwa pasy wałeczków.
  • Wałeczki mają kształt baryłkowy (nie są to długie walce o stałej średnicy jak w łożysku walcowym).
  • Bieżnia pierścienia zewnętrznego jest sferyczna, co daje efekt samonastawności (samoosiowości) i pozwala kompensować niewielkie niewspółosiowości wału i oprawy.

Dlatego poprawna odpowiedź to ta litera, przy której na rysunku widać układ dwurzędowy oraz kształt bieżni/wałeczków odpowiadający łożysku baryłkowemu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą kusić, ale są błędne:

  • Rysunek z jednym rzędem elementów tocznych nie spełnia warunku "dwurzędowe".
  • Rysunek z kulkami wskazuje na łożysko kulkowe (np. zwykłe lub skośne), a nie baryłkowe.
  • Rysunek z walcami o prostych bokach sugeruje łożysko walcowe; brak sferycznej bieżni oznacza brak własności samonastawnych typowych dla baryłkowego.

W praktyce mechanik-monter powinien umieć takie łożysko zidentyfikować, bo dobór i montaż łożysk zależą od obciążeń oraz dopuszczalnej niewspółosiowości węzła. Na egzaminie warto szukać na rysunku przede wszystkim: liczby rzędów oraz geometrii bieżni pierścienia zewnętrznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To łożysko toczne z dwoma rzędami wałeczków baryłkowych oraz zwykle sferyczną bieżnią w pierścieniu zewnętrznym. Dzięki temu może kompensować niewielką niewspółosiowość (samolubność/samonastawność) i przenosić duże obciążenia.
Szukaj dwóch rzędów wałeczków oraz kształtu elementów tocznych: są "wypukłe" (baryłkowe), a nie idealnie cylindryczne jak w łożysku walcowym. Dodatkową wskazówką jest sferyczna bieżnia pierścienia zewnętrznego.
Bo jego geometria pozwala na niewielkie odchylenie osi wału względem oprawy bez wzrostu naprężeń jak w łożyskach niesamonastawnych. Wynika to z sferycznej bieżni pierścienia zewnętrznego i odpowiedniego kształtu wałeczków.
W łożysku walcowym elementy toczne są cylindryczne i zwykle nie kompensują niewspółosiowości. W łożysku baryłkowym wałeczki są baryłkowe, często pracują w dwóch rzędach, a konstrukcja umożliwia samonastawność i przenoszenie dużych obciążeń.
Typowo łożysko baryłkowe dwurzędowe przenosi duże obciążenia promieniowe oraz pewną składową osiową (zależnie od konstrukcji i warunków pracy). Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie typu po budowie, a nie szczegółowe parametry.
Gdy występują duże obciążenia i możliwa jest niewspółosiowość wału oraz oprawy, np. w maszynach pracujących w trudnych warunkach lub przy odkształceniach konstrukcji. To częsty wybór w węzłach, gdzie ważna jest tolerancja ustawienia.
W przekroju widać dwa równoległe pasy elementów tocznych (dwa "wieńce" wałeczków/kulek). Jeżeli elementy toczne tworzą tylko jeden pas, to łożysko nie jest dwurzędowe. Warto też sprawdzić, czy koszyk i bieżnie odpowiadają dwóm rzędom.
To forma sprawdzenia, czy zdający potrafi zidentyfikować element na ilustracji i powiązać go z nazwą. W zadaniach z montażu i obsługi maszyn często pracuje się z dokumentacją, gdzie elementy są rozróżniane przez oznaczenia, symbole lub opisy.
Najczęściej myli się łożyska baryłkowe z walcowymi (bo oba są "wałeczkowe"), pomija się liczbę rzędów albo nie zwraca uwagi na kształt bieżni. Pomaga zasada: najpierw policz rzędy, potem oceń kształt elementu tocznego i bieżni.
Ćwicz rozpoznawanie łożysk z rysunków przekrojowych: kulkowe, stożkowe, walcowe, baryłkowe. Zrób własną "ściągę cech" (liczba rzędów, kształt elementów, bieżnia sferyczna). Warto też oglądać zdjęcia realnych łożysk i ich schematy.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Łożysko toczne baryłkowe dwurzędowe rozpoznaje się na rysunku po dwóch rzędach wałeczków baryłkowych oraz sferycznej bieżni pierścienia zewnętrznego, co umożliwia samoosiowość."

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw konstrukcji maszyn: rozdział o łożyskach tocznych
  • Katalog producenta łożysk (część: łożyska baryłkowe / spherical roller)
  • Zestawy rysunków poglądowych łożysk (kulkowe, walcowe, stożkowe, baryłkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego