KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 22.
Wartość początkowa maszyny produkcyjnej zakupionej w grudniu 2009 r. wyniosła 100 000 zł. Stopa amortyzacyjna wynosi 15%. Jednostka oblicza amortyzację metodą liniową. Wartość tej maszyny po 3 latach eksploatacji wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amortyzacja liniowa oznacza stały roczny odpis: 100 000 zł × 15% = 15 000 zł. Po 3 latach suma odpisów (umorzenie) wynosi 3 × 15 000 zł = 45 000 zł. Wartość netto maszyny to 100 000 zł − 45 000 zł = 55 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie liniowej odpis amortyzacyjny jest taki sam w każdym roku, o ile nie zmienia się stawka i nie występują dodatkowe założenia (np. wartość rezydualna). W zadaniu podano:

  • wartość początkową: 100 000 zł,
  • stawkę amortyzacyjną: 15% rocznie,
  • metodę: liniowa,
  • okres: 3 lata eksploatacji.

Krok 1: obliczenie rocznego odpisu
Roczny odpis = 100 000 zł × 15% = 15 000 zł.

Krok 2: umorzenie po 3 latach
Umorzenie skumulowane = 3 × 15 000 zł = 45 000 zł.
To jest łącznie 45% wartości początkowej, bo 3 lata × 15% = 45%.

Krok 3: wartość po 3 latach (wartość netto)
Wartość netto = 100 000 zł − 45 000 zł = 55 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do metody liniowej z podaną stawką?
Wartość 45 000 zł odpowiada raczej samej sumie odpisów (umorzeniu), a nie wartości maszyny po odpisach. 30 000 zł i 15 000 zł oznaczałyby znacznie wyższe łączne umorzenie niż 45% w 3 lata, czyli nie wynikałyby z 15% rocznie metodą liniową.

Wskazówka egzaminacyjna: przy amortyzacji liniowej zawsze najpierw policz odpis roczny, potem pomnóż przez liczbę lat (umorzenie), a na końcu odejmij od wartości początkowej, aby dostać wartość netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja liniowa to stały odpis w każdym roku. Liczysz: wartość początkowa × stawka roczna. Gdy stawka jest w %, zamieniasz ją na ułamek (np. 15% = 0,15). Wynik to roczna kwota amortyzacji, którą potem sumujesz za kolejne lata.
Stawka 15% oznacza, że w każdym pełnym roku eksploatacji w koszty trafia odpis równy 15% wartości początkowej środka trwałego. Po 3 latach skumulowane umorzenie wynosi 3 × 15% = 45% wartości początkowej, o ile nie ma dodatkowych korekt.
Umorzenie to suma dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych (ile "zużycia" już ujęto w kosztach). Wartość po amortyzacji (wartość netto) to wartość początkowa pomniejszona o umorzenie. W testach te pojęcia są często mylone, więc zawsze sprawdzaj, o co pyta zadanie.
Najpierw oblicz odpis roczny (wartość początkowa × stawka). Następnie policz umorzenie skumulowane (odpis roczny × liczba lat). Na końcu: wartość netto = wartość początkowa − umorzenie. To standardowy schemat rozwiązywania takich zadań.
Nie. Wzór (1−stawka)^n kojarzy się z podejściem wykładniczym i bywa błędnie używany przez uczniów. Przy amortyzacji liniowej odpis jest stały, więc liczy się go jako stawka × wartość początkowa w każdym roku, a potem sumuje w czasie.
Najczęstsze pomyłki to: branie 15% jako odpisu łącznego zamiast rocznego, mylenie wartości netto z umorzeniem, pomijanie liczby lat (odpis tylko raz), oraz dopisywanie niepodanych założeń (np. niepełny rok). Pomaga rozpisanie kroków: odpis → umorzenie → wartość netto.
Uwzględniasz miesięczne naliczanie wtedy, gdy zadanie wyraźnie o tym mówi (np. "nalicza się od następnego miesiąca po przyjęciu do używania" albo podaje liczbę miesięcy). Jeśli podano po prostu "po 3 latach" i stawkę roczną, typowo liczy się 3 pełne odpisy roczne.
Wartość początkowa to baza do naliczania amortyzacji, czyli kwota, od której liczy się odpisy. W praktyce obejmuje cenę nabycia lub koszt wytworzenia (z odpowiednimi składnikami). W testach przyjmuje się ją tak, jak podano w treści, bez dopisywania dodatkowych elementów.
Możesz użyć kontroli procentowej: po 3 latach przy 15% rocznie umorzenie to 45% wartości początkowej, więc wartość netto to 55%. Dla 100 000 zł wynik powinien być blisko 55 000 zł. Taka kontrola pomaga wyłapać pomyłkę rzędu "odpis tylko raz" lub pomylenie netto z umorzeniem.
Opanuj definicje: wartość początkowa, odpis amortyzacyjny, umorzenie, wartość netto. Ćwicz schemat: odpis rocznyumorzenie za latawartość netto. Rozwiązuj krótkie zestawy z różnymi stawkami i okresami, aż obliczenia staną się automatyczne.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • International Accounting Standard 16 (IAS 16) Property, Plant and Equipment, sections: Depreciation (general principles) – IFRS/IASB official materials (standard content).
  • IFRS for SMEs Standard, Section 17 Property, Plant and Equipment, subsections on depreciation method and depreciation charge – IFRS Foundation/IASB.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rachunkowości finansowej (dział: środki trwałe i amortyzacja)
  • Zbiory zadań rachunkowych z amortyzacji (metoda liniowa i porównanie z innymi metodami)
  • Standardy sprawozdawczości (np. MSR/MSSF) w części opisującej amortyzację rzeczowych aktywów trwałych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego