KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 24.
Wartość produkcji w toku wg rzeczywistego technicznego kosztu wytworzenia wynosi
Ilustracja przedstawia schemat rozliczenia kosztów produkcji w kontekście technika ekonomisty, kwalifikacje AU36 i AU65.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcję w toku wycenia się według rzeczywistego technicznego kosztu wytworzenia, czyli kosztów produkcyjnych przypadających na niezakończone wyroby (bez kosztów sprzedaży i zarządu). Po zsumowaniu właściwych składników kosztu dotyczących produkcji w toku otrzymuje się wartość 10 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Wycena produkcji w toku polega na ustaleniu, jaka część poniesionych kosztów produkcyjnych dotyczy wyrobów jeszcze niezakończonych na dzień wyceny. W pytaniu wskazano rzeczywisty techniczny koszt wytworzenia, co w praktyce oznacza, że do wartości produkcji w toku zalicza się koszty związane z procesem wytwarzania (np. koszty bezpośrednie oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcji), a pomija koszty o charakterze nieprodukcyjnym.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "10 000 zł"? Ponieważ odpowiada wartości produkcji w toku ustalonej na podstawie rzeczywiście poniesionych kosztów wytworzenia przypadających na niezakończony stan produktów (zgodnie z definicją technicznego kosztu wytworzenia). Kluczowe jest tu poprawne wyodrębnienie kosztów produkcyjnych oraz przypisanie ich do produkcji w toku, a nie do produkcji zakończonej lub kosztów okresu.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "0 zł" sugeruje pominięcie wyceny produkcji w toku albo założenie, że nie występuje stan niezakończonych wyrobów. To typowy błąd, gdy zdający ignoruje informację o istnieniu produkcji w toku lub błędnie przenosi koszty w całości na produkcję zakończoną.
  • "9 000 zł" zwykle wynika z niepełnego ujęcia kosztów (np. nieuwzględnienia części kosztów pośrednich produkcji) albo z omyłkowego odjęcia pozycji, która powinna wejść do technicznego kosztu wytworzenia.
  • "20 000 zł" często odpowiada zsumowaniu zbyt szerokiego zakresu kosztów (np. doliczeniu kosztów sprzedaży lub zarządu) albo potraktowaniu kosztów całej produkcji okresu jako wartości produkcji w toku, co jest nieprawidłowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "techniczny koszt wytworzenia", w pierwszej kolejności sprawdź, czy nie doliczasz kosztów nieprodukcyjnych oraz czy liczysz koszty dotyczące stanu niezakończonego, a nie całej produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Produkcja w toku to niezakończone na dany dzień wyroby, nad którymi trwają prace. W bilansie ujmuje się ją jako zapasy, a jej wartość ustala się według przyjętej metody wyceny (np. koszt wytworzenia), aby poprawnie pokazać majątek i wynik.
Techniczny koszt wytworzenia obejmuje koszty związane z procesem produkcji, w szczególności koszty bezpośrednie oraz uzasadnioną część kosztów pośrednich produkcyjnych. Zasadniczo nie obejmuje kosztów sprzedaży ani kosztów ogólnego zarządu.
Wlicza się koszty poniesione na wytworzenie niezakończonych wyrobów: materiały bezpośrednie, robociznę bezpośrednią i odpowiednią część kosztów pośrednich produkcji. Kluczowe jest przypisanie kosztów do tego, co faktycznie pozostaje w toku na dzień wyceny.
Koszty sprzedaży dotyczą etapu zbytu, a nie wytwarzania. Doliczenie ich do produkcji w toku zawyżałoby wartość zapasów i zniekształcało wynik finansowy (część kosztów okresu "ukryłaby się" w aktywach zamiast obciążyć wynik).
Koszty produkcyjne są związane bezpośrednio z wytwarzaniem (wydziały produkcyjne, utrzymanie ruchu, energia technologiczna), a koszty zarządu dotyczą funkcjonowania jednostki jako całości (administracja, kierownictwo). Na egzaminie pomaga pytanie: "czy ten koszt powstałby, gdyby nie było produkcji?"
Najpierw ustal, jakie wyroby są niezakończone na dzień bilansowy. Potem zbierz koszty wytworzenia przypadające na te wyroby (bez kosztów nieprodukcyjnych). Na końcu przypisz koszty do produkcji w toku zgodnie ze stopniem zaawansowania (jeśli jest podany w danych zadania).
Tak, ale tylko gdy rzeczywiście nie ma produkcji w toku albo gdy w danych zadania wynika, że na dzień wyceny nie pozostały niezakończone wyroby. Jeśli produkcja w toku istnieje i poniesiono na nią koszty, wartość 0 zł zwykle oznacza błąd w interpretacji.
Najczęstsze błędy to: doliczanie kosztów sprzedaży i zarządu, nieuwzględnianie części kosztów pośrednich produkcji, liczenie kosztów całej produkcji zamiast tylko niezakończonej oraz pomylenie produkcji w toku z produkcją zakończoną (gotową).
Rzeczywisty koszt wytworzenia stosuje się, gdy wycena ma odzwierciedlać faktycznie poniesione koszty (np. na potrzeby sprawozdawczości). Koszt planowany może być używany w ewidencji bieżącej, ale zwykle wymaga późniejszego rozliczenia odchyleń do poziomu rzeczywistego.
Ćwicz rozpoznawanie, które koszty wchodzą do kosztu wytworzenia, a które są kosztami okresu. Rób zadania z kalkulacją kosztów (bezpośrednie i pośrednie) oraz z produkcją w toku. Zawsze zapisuj schemat: koszty produkcyjne → przypisanie do WIP → wynik.
info

Około 34% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Produkcję w toku wycenia się według rzeczywistego technicznego kosztu wytworzenia, czyli kosztów produkcyjnych przypadających na niezakończone wyroby (bez kosztów sprzedaży i zarządu)."

Źródła:

  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości MSR 2 "Zapasy" (IAS 2 Inventories), część dotycząca ustalania kosztu zapasów (cost of inventories, costs of conversion) – IFRS Foundation (wymaga dostępu do treści standardu).

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (wycena zapasów, koszt wytworzenia)
  • Materiały z rachunkowości zarządczej/kalkulacji kosztów (koszty bezpośrednie i pośrednie produkcji)
  • Przykładowe zadania egzaminacyjne z wyceny produkcji w toku i kalkulacji kosztu wytworzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego