KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Spółka zakupiła w dniu 1.12.2013 roku akcje o wartości 20 000 zł z przeznaczeniem do obrotu, szacując wzrost ich wartości o 15%. W dniu 31.12.2013 roku wartość rynkowa akcji wyniosła 18 000 zł. Dla celu sporządzenia bilansu na koniec okresu sprawozdawczego należy wycenić akcje według
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na dzień bilansowy inwestycje w akcje przeznaczone do obrotu ujmuje się według aktualnej wartości godziwej (rynkowej). Skoro 31.12 wartość rynkowa wynosi 18 000 zł, to właśnie ta kwota powinna być wykazana w bilansie, a nie cena zakupu ani wcześniejsze szacunki wzrostu.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu akcje zostały nabyte z przeznaczeniem do obrotu, czyli ich wycena na dzień bilansowy powinna odzwierciedlać bieżącą sytuację rynkową, a nie historyczny koszt nabycia ani wcześniejsze przewidywania zarządu. Kluczowe jest to, że na dzień 31.12.2013 podano wartość rynkową 18 000 zł. W praktyce rachunkowości taka wycena odpowiada wartości godziwej ustalonej na podstawie rynku.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "wartości godziwej 18 000 zł" – jest to aktualna wartość, po której składnik aktywów mógłby zostać wymieniony na rynku na dzień wyceny. Informacja o "szacowanym wzroście o 15%" nie jest podstawą do wykazania wartości w bilansie, jeśli mamy wiarygodną cenę/wycenę rynkową na dzień bilansowy.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "ceny zakupu 20 000 zł" – to wartość początkowa z dnia nabycia, właściwa do ujęcia w momencie zakupu, ale nie oddaje spadku wartości na dzień bilansowy, gdy stosuje się wycenę według wartości godziwej.
  • "wartości szacunkowej 23 000 zł" – wynika z założenia wzrostu o 15%, czyli z planu/oczekiwania, a nie z faktycznych danych rynkowych na koniec okresu. W sprawozdaniu finansowym nie wykazuje się aktywów według życzeniowych prognoz, jeśli dostępna jest cena rynkowa.
  • "ceny średniej 19 000 zł" – uśrednianie nie jest tu regułą wyceny; w bilansie liczy się wartość na konkretny dzień (31.12), a nie średnia z okresu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści zadania pojawia się sformułowanie "na potrzeby bilansu na koniec okresu" oraz podana jest wartość rynkowa na dzień bilansowy, zwykle jest to bezpośrednia podstawa wyceny według wartości godziwej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość godziwa to kwota, za jaką składnik aktywów mógłby zostać sprzedany (lub zobowiązanie przeniesione) w transakcji rynkowej na dzień wyceny. W praktyce, gdy istnieje aktywny rynek, wartość godziwa często odpowiada bieżącej cenie rynkowej.
Cena zakupu jest właściwa na moment ujęcia inwestycji, ale na dzień bilansowy część inwestycji (np. przeznaczonych do obrotu) wycenia się według wartości godziwej. Celem jest pokazanie aktualnej wartości ekonomicznej, a nie wyłącznie kosztu historycznego.
Wskazówkami są sformułowania typu: "przeznaczone do obrotu", "na dzień bilansowy" oraz podanie wartości rynkowej na koniec okresu. Jeśli w treści pojawia się bieżąca wartość rynkowa, zwykle stanowi ona podstawę wyceny bilansowej w wartości godziwej.
Nie sam w sobie. Prognoza (np. "wzrost o 15%") jest oczekiwaniem, a wycena bilansowa powinna opierać się na wiarygodnych danych na dzień bilansowy. Jeśli podano wartość rynkową na ten dzień, to ona wyznacza wartość godziwą, a nie wcześniejsze szacunki.
Wpływa na dzień bilansowy, gdy inwestycje są wyceniane według wartości godziwej. Wtedy w bilansie wykazuje się aktualną wartość wynikającą z rynku. To pozwala użytkownikom sprawozdania zobaczyć realną wartość aktywów na koniec okresu.
Najważniejsze są: informacja, że akcje są przeznaczone do obrotu oraz wartość rynkowa na dzień 31.12. Dane o dacie zakupu i cenie nabycia są istotne dla ujęcia początkowego, ale przy wycenie końcowej decyduje wartość na dzień bilansowy.
Bilans sporządza się na konkretny dzień, więc wycena ma odzwierciedlać stan na ten dzień (np. 31.12), a nie średnią z okresu. "Cena średnia" może występować w innych kontekstach (np. magazynowych), ale nie jest typową podstawą wyceny akcji na dzień bilansowy.
Nie zawsze, ale często tak bywa, gdy istnieje aktywny rynek i dostępne są notowania. W zadaniach egzaminacyjnych podana "wartość rynkowa" na dzień bilansowy jest zwykle traktowana jako wartość godziwa, bo jest najprostszym i najbardziej obiektywnym miernikiem.
Najczęstsze pułapki to: wybór ceny zakupu z przyzwyczajenia, kierowanie się prognozą wzrostu zamiast danymi rynkowymi oraz "uśrednianie" bez podstaw. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy momentu zakupu, czy wyceny na dzień bilansowy.
Ćwicz rozpoznawanie momentu wyceny (początkowa vs dzień bilansowy) i kojarzenie kategorii inwestycji z metodą wyceny. Rozwiązuj testy, w których podawana jest wartość rynkowa na koniec okresu. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "bilans", "dzień bilansowy", "do obrotu".
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na dzień bilansowy inwestycje w akcje przeznaczone do obrotu ujmuje się według aktualnej wartości godziwej (rynkowej).

Źródła:

  • IFRS 9 Financial Instruments (MSSF 9), część dotycząca wyceny instrumentów finansowych oraz wartości godziwej (opracowanie standardu)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej: wycena aktywów na dzień bilansowy
  • Komentarze i opracowania do standardów/zasad wyceny instrumentów finansowych (wartość godziwa)
  • Zadania testowe z kwalifikacji EKA.7 dotyczące inwestycji krótkoterminowych i bilansu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego