KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Wartość sumarycznego luzu w układzie kierowniczym ciągnika rolniczego należy sprawdzać na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sumaryczny luz układu kierowniczego ocenia się jako luz jałowy odczuwalny podczas poruszania kierownicą, zanim koła zaczną reagować na skręt. Dlatego kontrolę wykonuje się na kole kierownicy (obserwując moment "podjęcia" ruchu przez układ), a nie na pojedynczych elementach jak drążki czy przekładnia.

Pełne wyjaśnienie:

Sumaryczny luz w układzie kierowniczym oznacza łączny efekt wszystkich luzów występujących po drodze przeniesienia ruchu: od koła kierownicy, przez kolumnę i przekładnię, aż do mechanizmów przy kołach. W praktyce sprawdza się go jako luz jałowy na kole kierownicy, czyli taki zakres obrotu kierownicy, przy którym układ "jeszcze nie podejmuje" skutecznie skrętu kół.

Dlaczego poprawne jest: "na kole kierownicy"?
Bo to tam operator bezpośrednio wykonuje ruch sterujący i tam najłatwiej ocenić, czy zanim pojawi się reakcja kół, nie występuje zbyt duży "martwy" obrót. Taki pomiar daje informację o stanie całego toru przeniesienia ruchu, a nie tylko o jednym elemencie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "na przekładni kierowniczej" – przekładnia jest jednym z elementów, który może powodować luz, ale sprawdzanie tylko jej nie pokazuje sumarycznego efektu wszystkich połączeń i przegubów w układzie.
  • "na kołach kierowanych" – koła pokazują skutek działania układu, ale nie są typowym miejscem oceny luzu jałowego; obserwacja przy kołach nie zastępuje pomiaru od strony sterowania i może utrudniać ocenę małych ruchów.
  • "na drążkach kierowniczych" – drążki i ich końcówki kontroluje się pod kątem luzów lokalnych, lecz to nadal nie jest miara sumaryczna całego układu (pomija np. luzy w przekładni, kolumnie i innych połączeniach).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "sumaryczny luz", myśl o miejscu, gdzie ten luz "sumuje się" w odczuciu operatora. Najczęściej będzie to element sterujący, czyli koło kierownicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To łączny efekt wszystkich luzów w elementach przeniesienia ruchu kierownicy (połączenia, przeguby, przekładnia). Objawia się jako "martwy" obrót kierownicy, zanim koła zaczną reagować na skręt.
Delikatnie porusza się kierownicą w lewo i w prawo, obserwując moment, w którym pojawia się reakcja układu (np. ruch elementów przy kołach). Zakres obrotu kierownicy bez reakcji to luz jałowy.
Bo pomiar na kole kierownicy obejmuje cały tor przeniesienia ruchu. Dzięki temu ocenia się sumę luzów z wielu miejsc, a nie tylko stan jednego elementu (np. samego drążka lub przekładni).
Najczęściej są to zużyte końcówki drążków i przeguby, luzy w przekładni kierowniczej, połączenia na wielowypuście oraz zużycie łożysk lub mocowań elementów układu. Każdy z nich zwiększa luz sumaryczny.
Nie. Kontrola drążków pokazuje tylko luzy lokalne w jednym fragmencie układu. Sumaryczny luz obejmuje również przekładnię, kolumnę oraz inne połączenia, dlatego ocenia się go od strony kierownicy.
Luz sumaryczny to obrót kierownicy bez skutecznego "podjęcia" ruchu przez mechanizmy. Ugięcie opon zwykle pojawia się już przy przenoszeniu siły na koła. W praktyce obserwuje się, czy elementy układu zaczynają pracować.
Przed rozpoczęciem pracy i przed wyjazdem na drogę, szczególnie gdy kierownica ma wyczuwalny "martwy" ruch, ciągnik gorzej trzyma tor jazdy albo po naprawach zawieszenia/układu jezdnego. To element wpływający na bezpieczeństwo.
Może pogorszyć precyzję prowadzenia, wydłużyć czas reakcji na zmianę toru jazdy i zwiększyć ryzyko utraty kierowalności. Często towarzyszy temu też szybsze zużycie elementów układu i nierównomierne zużycie opon.
Czasem wykonuje się regulacje przewidziane przez producenta (np. ustawienia przekładni), ale jeśli luz wynika ze zużycia przegubów, końcówek drążków lub innych połączeń, konieczna bywa wymiana elementów, a nie sama regulacja.
Najczęściej mylą miejsce pomiaru (koło kierownicy) z miejscem uszkodzenia (np. przekładnia) albo wybierają "koła kierowane", bo tam widać efekt skrętu. Warto pamiętać: sumaryczny luz ocenia się od strony sterowania.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Sumaryczny luz układu kierowniczego ocenia się jako luz jałowy odczuwalny podczas poruszania kierownicą, zanim koła zaczną reagować na skręt."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi i konserwacji konkretnego modelu ciągnika (rozdział: układ kierowniczy, kontrole okresowe)
  • Podręczniki z zakresu eksploatacji i diagnostyki pojazdów/ciągników rolniczych (dział: układ kierowniczy)
  • Materiały szkolne i karty pracy do kwalifikacji ROL.2 dotyczące obsługi technicznej ciągników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego