Mikrometr (zewnętrzny) ma dwie podstawowe podziałki, z których składa się wynik pomiaru:
- Skala na tulei (skala główna) pokazuje pełne milimetry, a w wielu wykonaniach także połówki milimetra.
- Skala na bębnie (noniusz/ podziałka obrotowa) pokazuje część ułamkową milimetra – typowo setne części milimetra (0,01 mm) dla mikrometru o standardowej rozdzielczości.
Aby poprawnie odczytać wskazanie z rysunku, należy najpierw ustalić wartość ze skali tulei: jest to ostatnia w pełni widoczna wartość w mm (oraz ewentualnie widoczna kreska 0,5 mm). Następnie odczytuje się wartość z bębna: wybiera się tę kreskę podziałki bębna, która pokrywa się z linią odniesienia na tulei. Tę wartość (w setnych mm) dodaje się do odczytu głównego.
Odpowiedź "22,82 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada sumie odczytu z tulei (część całkowita w mm) oraz odczytu z bębna (0,82 mm). Pozostałe propozycje są typowymi błędami:
- "22,32 mm" sugeruje pomylenie właściwej kreski na bębnie lub odczyt "32" zamiast "82".
- "23,82 mm" wskazuje na przesunięcie o 1 mm na skali głównej (błąd w identyfikacji ostatniego pełnego milimetra na tulei).
- "25,32 mm" jest niezgodne zarówno w części całkowitej, jak i ułamkowej – odpowiada jednoczesnemu błędnemu odczytowi z obu skal.
W zadaniach egzaminacyjnych warto stosować stałą procedurę: (1) tuleja – pełne mm i 0,5 mm, (2) bęben – setne mm, (3) suma, (4) kontrola, czy wynik mieści się w logicznym zakresie dla widocznego ustawienia szczęk mikrometru.
