KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 9.
Na podstawie rysunku wskaż wynik pomiaru wykonanego za pomocą suwmiarki warsztatowej.
Ilustracja przedstawia suwmiarkę warsztatową, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik z suwmiarki odczytuje się jako sumę wartości ze skali głównej (pełne mm) oraz wskazania noniusza (części mm).
Na rysunku zero noniusza wypada na 41 mm, a zgodna kreska noniusza nie zmienia odczytu, więc wynik pomiaru to 41,00 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt z suwmiarki warsztatowej wykonuje się zawsze w dwóch krokach: najpierw ze skali głównej, a następnie z noniusza (skali pomocniczej na suwaku).

1) Skala główna
Sprawdza się, jaki pełny wymiar w milimetrach znajduje się tuż na lewo od zera noniusza. To daje część całkowitą wyniku (pełne mm).

2) Noniusz
Następnie szuka się tej kreski noniusza, która najdokładniej pokrywa się z kreską skali głównej. Numer tej kreski (w zależności od typu noniusza) odpowiada części ułamkowej milimetra.

W tym zadaniu rysunek wskazuje odczyt 41,00 mm, czyli wartość ze skali głównej wynosi 41 mm, a część z noniusza wynosi 0,00 mm (brak dodatkowych dziesiątych/setnych milimetra).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 36,10 mm odpowiadałoby sytuacji, w której zero noniusza byłoby w okolicy 36 mm, a dodatkowo wskazana byłaby 0,10 mm z noniusza. To nie pasuje do położenia suwaka na rysunku.
  • 53,05 mm oznaczałoby większą wartość ze skali głównej (ponad 53 mm) i dodatkowy ułamek 0,05 mm. To typowy błąd, gdy myli się pozycję zera noniusza lub odczytuje nie tę działkę.
  • 80,10 mm jest wartością znacznie większą i zwykle wynika z odczytu z niewłaściwego zakresu skali albo z pomylenia końca szczęk/położenia suwaka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od znalezienia zera noniusza i odczytania pełnych milimetrów. Dopiero potem szukaj jednej, najlepiej pokrywającej się kreski noniusza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry ze skali głównej (wartość tuż przed zerem noniusza). Potem znajdź kreskę noniusza, która idealnie pokrywa się ze skalą główną, i dodaj odpowiadającą jej część milimetra. Suma daje wynik końcowy.
"Zero noniusza" to kreska 0 na skali pomocniczej na suwaku. Jej położenie względem skali głównej wyznacza część całkowitą pomiaru (pełne mm). To podstawowy punkt odniesienia do dalszego odczytu z noniusza.
Skala główna daje pełne milimetry, ale nie pozwala dokładnie odczytać ułamków mm. Noniusz służy właśnie do wyznaczenia części ułamkowej poprzez zbieżność kresek. Dopiero suma obu odczytów tworzy poprawny, dokładny wynik.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwego miejsca (nie z "0" noniusza), pomylenie kierunku odczytu, wybranie złej kreski noniusza (prawie pokrytej), oraz pominięcie części ułamkowej. Pomaga zasada: najpierw pełne mm, potem noniusz.
Właściwa jest ta kreska noniusza, która pokrywa się ze skalą główną najdokładniej (bez przesunięcia). Nie wybiera się "prawie" pasującej kreski. W praktyce warto przeskanować wzrokiem cały noniusz i znaleźć jedno najlepsze pokrycie.
Nie zawsze. Dokładność zależy od rodzaju noniusza lub od elektroniki w suwmiarce cyfrowej. Na egzaminie zwykle wynika to z rysunku i podziałki noniusza. Jeśli nie masz tej informacji, trzeba odczytać wynik zgodnie z tym, co pokazuje podziałka na rysunku.
Suwmiarka jest szybsza i bardziej uniwersalna (wymiary zewnętrzne, wewnętrzne, głębokość), więc sprawdza się w montażu i kontroli warsztatowej. Mikrometr wybiera się, gdy potrzebna jest większa dokładność i kontrola bardzo małych tolerancji.
Przed pomiarem zamknij szczęki i sprawdź, czy wskazanie wynosi 0 (brak błędu zerowego). Oczyść powierzchnie pomiarowe, unikaj przekoszenia szczęk i nie dociskaj nadmiernie. W razie podejrzeń porównaj wynik z wzorcem lub innym przyrządem.
Ustal kolejność: (1) pełne mm ze skali głównej z pozycji "0" noniusza, (2) jedna kreska noniusza musi pokrywać się najlepiej. Jeśli rysunek jest nieczytelny, porównaj, które dopasowanie jest idealne, a nie "prawie" zgodne — to eliminuje fałszywe wyniki.
Ćwicz seriami: odczytuj po 20–30 rysunków z różnymi ustawieniami suwaka i sprawdzaj rozwiązania. Zawsze zapisuj dwa składniki wyniku (mm + część z noniusza). Dodatkowo poćwicz rozróżnianie, gdzie jest zero noniusza i która kreska się pokrywa.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Suwmiarka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Vernier scale" — https://en.wikipedia.org/wiki/Vernier_scale (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów suwmiar (sekcja: odczyt noniusza)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla branży mechanicznej
  • Zestawy ćwiczeń: odczyt z rysunków suwmiarki (różne dokładności noniusza)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego