KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 38.
Wynik pomiaru przedstawiony na zdjęciu mikromierza wynosi
Ilustracja przedstawia mikromierz, narzędzie pomiarowe używane w technice mechanicznej do precyzyjnego mierzenia długości z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W mikromierzu wynik odczytu tworzy się przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm). Po poprawnym złożeniu tych dwóch odczytów otrzymuje się wartość 9,37 mm, zgodną z podaną jednostką.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt mikromierza (zewnętrznego) wykonuje się zawsze jako sumę dwóch składowych:

  • Skala na tulei pokazuje pełne milimetry (a w wielu mikromierzach także połówki milimetra). Najpierw ustala się, jaki jest ostatni widoczny pełny milimetr po lewej stronie krawędzi bębna. Jeżeli widoczny jest dodatkowy znak połówki (0,5 mm), należy go również uwzględnić.
  • Skala na bębnie służy do odczytu części milimetra. W typowym mikromierzu warsztatowym jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm, więc wskazanie bębna dopisuje się do odczytu z tulei jako setne części milimetra.

Poprawny wynik w tym zadaniu to 9,37 mm, ponieważ odczyt z tulei daje wartość w okolicach 9 mm, a wskazanie bębna uzupełnia ją o 0,37 mm. To właśnie charakterystyczny "dwuczęściowy" zapis mikromierza: najpierw milimetry, potem setne.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 9,87 mm wynika zwykle z pomylenia wskazania na bębnie (np. odczytania 87 zamiast 37) albo z przesunięcia uwagi na inną linię odniesienia. To typowy błąd "złego wiersza" lub niewłaściwego miejsca zerowego.
  • 11,37 mm oznacza dodanie zbyt dużej wartości z tulei (np. przyjęcie 11 mm zamiast 9 mm). Taki błąd często pojawia się, gdy uczeń nie sprawdza, który pełny milimetr jest ostatni widoczny przed bębnem.
  • 11,87 mm łączy oba mechanizmy: zawyżony odczyt z tulei oraz pomylone setne na bębnie. W praktyce warto weryfikować wynik "na zdrowy rozsądek" i ponownie prześledzić: tuleja → bęben → zapis.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze odczytuj w tej samej kolejności (tuleja, potem bęben) i zapisuj wynik od razu w milimetrach z dwiema cyframi po przecinku. To ogranicza pomyłki w sumowaniu i w przecinku dziesiętnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry (i ewentualnie 0,5 mm) ze skali na tulei, a potem dopisz setne milimetra ze skali bębna (zwykle 0,01 mm na działkę). Na końcu zsumuj obie wartości i zapisz wynik w mm z dwiema cyframi po przecinku.
Skala na tulei pokazuje część "główną" pomiaru: pełne milimetry, a w wielu mikromierzach również połówki milimetra. Odczytuje się ją jako ostatnią widoczną wartość przed krawędzią bębna. To baza, do której dodajesz odczyt z bębna.
Skala na bębnie pokazuje część ułamkową milimetra. W typowym mikromierzu warsztatowym jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm, więc liczba wskazana na bębnie to setne części milimetra. Ten odczyt dodaje się do wartości z tulei.
To częsty błąd uwagi: patrzy się na niewłaściwą kreskę odniesienia albo "przeskakuje" wzrokiem o kilka działek bębna. Pomaga nawyk: zawsze ustaw wzrok na linii odniesienia na tulei i licz działki bębna dokładnie w miejscu, gdzie ta linia przecina podziałkę.
W praktyce szkolnej i warsztatowej często spotyka się mikromierze o rozdzielczości 0,01 mm, czyli odczyt do setnych milimetra. Dokładność konkretnego przyrządu zależy jednak od modelu i stanu technicznego, dlatego ważne są: zerowanie, czystość powierzchni i właściwa siła docisku.
Tak, jeśli mikromierz ma grzechotkę lub sprzęgło, należy z nich korzystać, aby zapewnić powtarzalną siłę docisku. Bez tego łatwo "dociągnąć" za mocno lub za słabo, co daje zaniżony albo zawyżony wynik. Na egzaminie to także element poprawnej techniki pomiaru.
Nawet przy dobrym odczycie skali błąd może wynikać z braku wyzerowania, zabrudzeń na kowadełku i wrzecionie, temperatury elementu, przekoszenia przyrządu albo zbyt dużej siły docisku. Dlatego przed pomiarem warto sprawdzić "zero" i wykonać pomiar kontrolny.
Najczęściej: pominięcie połówki milimetra na tulei, pomylenie setnych z dziesiątymi, odczyt z bębna bez uwzględnienia tulei oraz złe ustawienie linii odniesienia. Dobra metoda to stała kolejność: tuleja → bęben → zapis wyniku w mm.
To sygnał, że przyrząd wymaga sprawdzenia i ewentualnej regulacji (zerowania) albo czyszczenia powierzchni pomiarowych. W warunkach szkolnych należy postępować zgodnie z instrukcją stanowiskową i zgłosić problem prowadzącemu. Pomiar niezweryfikowanym mikromierzem jest niewiarygodny.
Suwmiarka korzysta ze skali głównej i noniusza, a mikromierz z tulei i bębna (śruba mikrometryczna). W mikromierzu zwykle odczytujesz pełne mm z tulei, a setne mm z bębna. Na egzaminie zwracaj uwagę na wygląd podziałek i miejsce linii odniesienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w mikromierzu wynik odczytu tworzy się przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (pełne mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm).

Materiały:

  • Instrukcje szkolne/stanowiskowe do ćwiczeń z metrologii warsztatowej (mikromierz, suwmiarka)
  • Karty pracy z odczytu mikromierza z przykładowymi rysunkami podziałek
  • Materiały producentów przyrządów pomiarowych opisujące odczyt i zerowanie mikromierza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego