KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Według kryterium określającego przyczyny niepełnosprawności, osoba chora na stwardnienie rozsiane ma niepełnosprawność z grupy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stwardnienie rozsiane jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, dlatego w podziale według przyczyn niepełnosprawności zalicza się je do grupy chorób neurologicznych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych układów (psychicznego, metabolicznego lub endokrynnego), które nie stanowią pierwotnej przyczyny SM.

Pełne wyjaśnienie:

Stwardnienie rozsiane (SM) to choroba dotycząca ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego). Jej następstwa mogą obejmować m.in. zaburzenia czucia, osłabienie siły mięśniowej, trudności w chodzeniu, spastyczność, problemy z koordynacją, zmęczenie czy zaburzenia widzenia. Z tego powodu, gdy stosuje się kryterium dzielące niepełnosprawność według przyczyny medycznej, SM klasyfikuje się w grupie chorób neurologicznych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Chorób psychicznych – SM może współwystępować z obniżeniem nastroju lub trudnościami poznawczymi, ale nie czyni to z niej choroby psychicznej. Przyczyna podstawowa leży w układzie nerwowym.
  • Schorzeń metabolicznych – zaburzenia metaboliczne dotyczą przemian biochemicznych organizmu (np. gospodarki energetycznej). Nie opisują one mechanizmu i lokalizacji głównego procesu chorobowego w SM.
  • Schorzeń endokrynologicznych – odnoszą się do chorób układu hormonalnego (gruczołów dokrewnych). SM nie jest pierwotnie schorzeniem endokrynologicznym.

Wskazówka praktyczna dla asystenta osoby z niepełnosprawnością: poprawne przypisanie SM do chorób neurologicznych pomaga rozumieć, dlaczego wsparcie często koncentruje się na funkcjonowaniu ruchowym, bezpieczeństwie (ryzyko upadków), planowaniu odpoczynku oraz współpracy z rehabilitacją i neurologiem. Jednocześnie należy pamiętać, że współistniejące trudności psychiczne mogą wymagać dodatkowego wsparcia, ale nie zmieniają głównej kategorii przyczyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stwardnienie rozsiane to przewlekła choroba dotycząca ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego). Może powodować zaburzenia czucia, widzenia, koordynacji i chodu oraz nasilone zmęczenie. Objawy bywają zmienne, dlatego wsparcie powinno być dopasowane do aktualnych trudności.
Ponieważ główny proces chorobowy dotyczy struktur układu nerwowego i daje typowe objawy neurologiczne (np. niedowłady, zaburzenia czucia, równowagi). Klasyfikacja według przyczyny opiera się na tym, jaki układ jest pierwotnie zajęty, a nie na tym, jakie trudności wtórnie się pojawiają.
Nie. SM jest chorobą neurologiczną. U części osób mogą pojawić się objawy depresyjne lub lękowe (np. w reakcji na przewlekłą chorobę), ale to współwystępowanie nie zmienia podstawowej przyczyny. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: przyczyna neurologiczna vs konsekwencje psychospołeczne.
Najczęściej znaczenie mają: zmęczenie, osłabienie siły mięśniowej, trudności w chodzeniu i równowadze, spastyczność, zaburzenia czucia oraz okresowe pogorszenia. Dla asystenta kluczowe jest obserwowanie zmian, bezpieczna pomoc w przemieszczaniu i planowanie aktywności z przerwami na odpoczynek.
Schorzenia neurologiczne dotyczą mózgu, rdzenia i nerwów oraz objawów typu: niedowład, drżenie, zaburzenia czucia czy koordynacji. Endokrynologiczne dotyczą hormonów i gruczołów (np. tarczycy) i kojarzą się z wahaniami masy ciała, temperatury, tętna czy metabolizmu. W SM punkt wyjścia jest neurologiczny.
Metaboliczne odnoszą się do przemian chemicznych i gospodarki energetycznej organizmu (np. zaburzeń przetwarzania składników odżywczych). Neurologiczne wynikają z zaburzeń w układzie nerwowym. Jeśli w treści padają typowe objawy neurologiczne i wskazanie na mózg/rdzeń/nerwy, to zwykle właściwa jest grupa neurologiczna.
Często potrzebne jest wsparcie w bezpiecznym poruszaniu się (asekuracja, pomoc przy schodach), organizacji dnia z uwzględnieniem zmęczenia, dostosowaniu mieszkania (np. ograniczenie ryzyka upadku) oraz w czynnościach samoobsługowych w okresach pogorszenia. Zakres pomocy zależy od aktualnego stanu.
W SM przebieg może być zmienny, a nasilenie objawów nie zawsze jest stałe. Z punktu widzenia opieki oznacza to konieczność bieżącej oceny możliwości osoby i elastycznego planowania wsparcia. Na egzaminie warto pamiętać, że zmienność nie zmienia klasyfikacji przyczyny: nadal jest to choroba neurologiczna.
Typowe jest mylenie przyczyny z konsekwencjami (np. obniżony nastrój → "psychiczne"), kierowanie się skojarzeniem zamiast analizą układu, którego dotyczy choroba, oraz wybór odpowiedzi "najbardziej ogólnej". Pomaga zasada: najpierw ustal, jaki układ jest pierwotnie zajęty, dopiero potem myśl o skutkach.
Ucz się poprzez mapowanie chorób do układów (nerwowy, oddechowy, krążenia, hormonalny itp.) i kojarzenie ich z typowymi objawami. Rób krótkie fiszki: nazwa choroby → układ → przykładowe trudności funkcjonalne. Na testach zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy przyczyny (etiologii), czy skutków w codziennym funkcjonowaniu.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Stwardnienie rozsiane jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego, dlatego w podziale według przyczyn niepełnosprawności zalicza się je do grupy chorób neurologicznych."

Źródła:

  • NHS (UK) – Multiple sclerosis (MS), overview and description (neurological condition): https://www.nhs.uk/conditions/multiple-sclerosis/ (dostęp: 2026-02-18)
  • MSD Manuals (Merck Manual) – Multiple Sclerosis (MS): https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/multiple-sclerosis-ms-and-related-disorders/multiple-sclerosis-ms (dostęp: 2026-02-18)
  • WHO – Fact sheet/health topic page: Multiple sclerosis: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/multiple-sclerosis (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy neurologii dla opiekunów/asystentów (skrypty szkoły, materiały dydaktyczne)
  • Materiały edukacyjne o stwardnieniu rozsianym przygotowane przez instytucje ochrony zdrowia
  • Słownik terminów medycznych (układ nerwowy, choroby przewlekłe, objawy neurologiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego