KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Według zasady pierwszeństwa, znajdując na opakowaniu zbiorczym odczynnika piktogramy pokazane na rysunku, należy zwrócić szczególną uwagę na to, że substancja jest
Ilustracja przedstawia dwa piktogramy w czerwonych rombach na białym tle, które są typowe dla oznaczeń substancji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram "żrące" informuje o ryzyku poważnych oparzeń skóry i uszkodzeń oczu oraz o działaniu korozyjnym na metale. Zasada pierwszeństwa oznacza, że przy kilku piktogramach należy w pierwszej kolejności uwzględnić zagrożenie wymagające najsilniejszych środków ochrony i procedur.

Pełne wyjaśnienie:

W oznakowaniu odczynników laboratoryjnych piktogramy służą do szybkiej identyfikacji rodzaju zagrożenia. Odpowiedź "żrąca" jest właściwa, gdy wśród piktogramów znajduje się znak wskazujący działanie żrące: ryzyko poważnych oparzeń skóry, poważnego uszkodzenia oczu oraz możliwość korozji metali. W praktyce laboratoryjnej jest to informacja kluczowa, bo determinuje dobór środków ochrony (np. odpowiednie rękawice i ochrona oczu/twarzy), sposób pracy (unikanie rozprysków, praca w dygestorium) i procedury awaryjne (natychmiastowe płukanie, dostęp do stanowiska do przemywania oczu).

Zasada pierwszeństwa (priorytetu) w kontekście kilku piktogramów oznacza, że nie wszystkie znaki traktuje się "tak samo" w planowaniu bezpiecznej pracy: pewne zagrożenia wymagają szczególnie rygorystycznych zabezpieczeń i nie mogą zostać pominięte tylko dlatego, że obok występują inne oznaczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "toksyczna" dotyczy ostrej toksyczności (ryzyko zatrucia), ale jest rozpoznawana po innym piktogramie (czaszką). Nie wynika bezpośrednio z piktogramu żrącego.
  • "łatwopalna" odnosi się do materiałów łatwo zapalnych, zwykle kojarzonych z piktogramem płomienia. To inny typ ryzyka i inne środki ostrożności (eliminacja źródeł zapłonu), nie to samo co żrącość.
  • "wybuchowa" wiąże się z zagrożeniem eksplozją (piktogram "wybuchającej bomby") i wymaga odmiennych procedur. Nie jest tożsama z działaniem żrącym.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się piktogramów w parach z typowymi skutkami i podstawową reakcją BHP (co chronisz i jakie środki stosujesz). Przy "żrące" zawsze myśl: skóra–oczy–rozprysk–płukanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza ryzyko poważnych oparzeń skóry i uszkodzeń oczu oraz możliwość działania korozyjnego na metale. W praktyce wymaga szczególnej ochrony rąk i oczu, ostrożnego dozowania oraz gotowości do natychmiastowego płukania w razie kontaktu.
Najczęstsze to oparzenia chemiczne skóry, trwałe uszkodzenia oczu po rozprysku oraz uszkodzenia elementów metalowych (np. wyposażenia). Ryzyko rośnie przy przelewaniu, pipetowaniu i pracy z roztworami stężonymi lub podgrzewanymi.
Bo na etykiecie może być kilka rodzajów ryzyka naraz, a w planowaniu bezpiecznej pracy trzeba w pierwszej kolejności uwzględnić zagrożenie wymagające najsilniejszych zabezpieczeń. To pomaga dobrać właściwe PPE i procedury oraz uniknąć pominięcia najpoważniejszego skutku.
Piktogram żrący zwykle kojarzy się z działaniem na skórę/oczy i korozją metali, a toksyczny z ryzykiem zatrucia po ekspozycji. Na egzaminie zwracaj uwagę na szczegóły graficzne symbolu oraz na to, jakie skutki zdrowotne są typowe dla danej kategorii zagrożenia.
Dobór rękawic zależy od konkretnej substancji i informacji z karty charakterystyki (SDS), zwłaszcza odporności materiału i czasu przebicia. Na poziomie egzaminu ważne jest, aby rozumieć, że "żrące" wymaga rękawic chemoodpornych oraz kontroli ich stanu przed pracą.
Należy natychmiast rozpocząć intensywne płukanie dużą ilością wody i kontynuować je zgodnie z procedurą zakładową, jednocześnie wzywając pomoc medyczną. Kluczowe jest działanie bez zwłoki: w przypadku "żrące" czas reakcji silnie wpływa na skalę uszkodzeń.
Często pojawia się mylenie symboli "żrące" z "toksyczne" lub "niebezpieczne dla środowiska", wybór odpowiedzi na podstawie ogólnego wrażenia oraz pomijanie informacji, że na opakowaniu jest kilka piktogramów. Pomaga nauka skojarzeń: skóra–oczy–korozja = żrące.
Poza piktogramami ważne są: nazwa substancji/mieszaniny, hasło ostrzegawcze, zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia i środki ostrożności oraz dane dostawcy. W pracy technika analityka etykieta i SDS uzupełniają się: etykieta daje szybki sygnał ryzyka, SDS szczegóły.
Gdy w opakowaniu zbiorczym znajdują się pojemniki z substancją/mieszaniną zaklasyfikowaną jako żrąca lub gdy przepakowanie wymaga odpowiedniego oznakowania. Dla egzaminu istotne jest, że piktogram na opakowaniu zbiorczym ma ostrzegać podczas transportu i magazynowania w laboratorium.
Najlepiej ćwiczyć na realnych etykietach i kartach charakterystyki: rozpoznaj piktogram, nazwij zagrożenie i dopisz 2–3 konsekwencje BHP (PPE, zasady pracy, pierwsza pomoc). Dodatkowo trenuj zadania mieszane, gdzie na etykiecie występuje kilka piktogramów jednocześnie.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Piktogram "żrące" informuje o ryzyku poważnych oparzeń skóry i uszkodzeń oczu oraz o działaniu korozyjnym na metale."

Źródła:

  • European Chemicals Agency (ECHA) – "Hazard pictograms" (CLP), https://echa.europa.eu/hazard-pictograms (dostęp: 2026-03-01)
  • United Nations – Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS), official publications portal: https://unece.org/transport/dangerous-goods/ghs-rev10-2023 (dostęp: 2026-03-01)
  • OECD eChemPortal – informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji (GHS/CLP), https://www.echemportal.org/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe o piktogramach CLP/GHS dla laboratoriów szkolnych
  • Karty charakterystyki (SDS) przykładowych odczynników i analiza sekcji o zagrożeniach
  • Tablice/plakaty BHP z piktogramami i środkami ostrożności w pracowni chemicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego