KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
Widoczny na zdjęciu uszkodzony kondensator ceramiczny w panelu sterowania można zastąpić dowolnym kondensatorem bipolarnym o pojemności
Ilustracja przedstawia ceramiczny kondensator, który jest uszkodzony i znajduje się w kontekście panelu sterowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod 3-cyfrowy na kondensatorze jest podawany w pF: dwie pierwsze cyfry to wartości znaczące, trzecia to liczba dopisywanych zer.
"104" = 10 × 104 pF = 100 000 pF = 100 nF = 0,1 µF. Kondensator ceramiczny jest niepolaryzowany, więc może być zastąpiony kondensatorem bipolarnym o tej pojemności.

Pełne wyjaśnienie:

Na kondensatorach ceramicznych bardzo często spotyka się kod 3-cyfrowy pojemności. Zasada odczytu jest stała: pierwsze dwie cyfry to cyfry znaczące, a trzecia cyfra mówi, ile zer należy dopisać. W tym systemie wartość wyrażona jest w pikofaradach (pF).

Dla oznaczenia "104":

  • "10" to część znacząca,
  • "4" oznacza dopisanie czterech zer,
  • czyli: 10 × 104 pF = 100 000 pF.

Następnie wykonujemy konwersję jednostek:

  • 100 000 pF = 100 nF (bo 1 nF = 1000 pF),
  • 100 nF = 0,1 µF (bo 1 µF = 1000 nF).

Dlatego poprawna pojemność zamiennika to 0,1 µF.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10 nF" to typowy błąd skali: jest 10 razy mniejsze niż 100 nF, więc układ filtracji/odsprzęgania może działać gorzej (większe zakłócenia, niestabilność pracy).
  • "100 pF" wynika zwykle z błędnego odczytu "104" jako 104 pF (bez zastosowania mnożnika). To wartość aż 1000 razy mniejsza od 0,1 µF.
  • "1,0 mF" to wartość skrajnie większa (rzędy wielkości). Taki dobór jest nerealistyczny dla typowego kondensatora ceramicznego w panelu sterowania i w praktyce zmieniłby charakter pracy obwodu (np. czasy filtracji/stałe czasowe).

Ważne praktycznie: kondensator ceramiczny jest niepolaryzowany (potocznie "bipolarny"), więc nie ma znaczenia kierunek wlutowania jak w elektrolitach. Kluczowe jest jednak zachowanie tej samej pojemności (oraz w praktyce także odpowiedniego napięcia pracy i typu dielektryka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod 104 to 3-cyfrowe oznaczenie pojemności w pF: dwie pierwsze cyfry są znaczące, trzecia jest mnożnikiem (liczbą dopisywanych zer). 104 = 10 × 104 pF = 100 000 pF, czyli 100 nF = 0,1 µF.
Weź dwie pierwsze cyfry jako wartość, a trzecią jako liczbę zer do dopisania, przyjmując jednostkę pF. Dla 104: "10" i dopisz 4 zera → 100 000 pF. Na końcu przelicz na nF/µF, jeśli potrzebujesz porównania z odpowiedziami.
To tylko inny zapis tej samej wartości. Ponieważ 1 µF = 1000 nF, to 0,1 µF = 0,1 × 1000 nF = 100 nF. W elektronice samochodowej oba zapisy spotyka się na schematach i w magazynach części.
Typowy kondensator ceramiczny przewlekany lub SMD jest niepolaryzowany, więc można go wlutować w dowolnym kierunku. To odróżnia go od kondensatorów elektrolitycznych, które mają biegunowość i błędne podłączenie może spowodować uszkodzenie.
Czasem da się dobrać pojemność, ale to nie zawsze dobry zamiennik. Ceramiki zwykle mają inne parametry (ESR, zachowanie dla wysokich częstotliwości) i często służą do odsprzęgania. Elektrolit bipolarny może pogorszyć filtrację zakłóceń. Na egzaminie kluczowa jest zgodna pojemność.
Najczęstsze są: (1) potraktowanie 104 jako 104 pF (pominięcie mnożnika), (2) pomylenie jednostek pF/nF/µF, (3) wybór wartości "blisko wyglądającej" jak 10 nF. Warto zawsze zrobić przeliczenie: 10 × 104 pF.
Kondensatory w panelach/sterownikach często odsprzęgają zasilanie i filtrują zakłócenia. Zbyt mała pojemność może przepuszczać zakłócenia (reset, błędy czujników), a zbyt duża może zmieniać stałe czasowe filtrów i opóźniać sygnały. Dlatego pojemność musi być zgodna z oznaczeniem.
Bardzo często: jako kondensator odsprzęgający przy układach scalonych, w filtrach przeciwzakłóceniowych oraz w torach sygnałowych. 0,1 µF (100 nF) to jedna z najpopularniejszych wartości w modułach sterujących, gdzie trzeba tłumić szybkie zakłócenia.
Najpewniejszy jest pomiar miernikiem LCR lub multimetrem z funkcją pojemności (po odlutowaniu jednej nóżki, aby uniknąć wpływu elementów równoległych). Gdy element jest w obwodzie, odczyt może być zafałszowany. Pomocny bywa też schemat lub BOM modułu.
Poza pojemnością dobiera się m.in. napięcie pracy, typ (ceramiczny/foliowy/elektrolityczny), tolerancję i gabaryt. W obwodach filtracji ważne są też parametry dla wysokich częstotliwości (np. ESR). Na egzaminie zwykle sprawdzana jest przede wszystkim poprawna pojemność z kodu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Kod 3-cyfrowy na kondensatorze jest podawany w pF: dwie pierwsze cyfry to wartości znaczące, trzecia to liczba dopisywanych zer."104" = 10 × 104 pF = 100 000 pF = 100 nF = 0,1 µF."

Źródła:

  • KEMET Electronics, "Capacitor Marking / Identification" (sekcja o 3-cyfrowych kodach pojemności), https://content.kemet.com/datasheets/KEM_C1002_Capacitor_Marking.pdf - dostęp 2026-02-28
  • Vishay Intertechnology, "Capacitor Marking Codes" (opis kodowania wartości w pF i mnożnika), https://www.vishay.com/docs/28375/capacitorcodes.pdf - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia, "Capacitor codes" (opis kodu 3-cyfrowego i przykłady typu 104), https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor_codes - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów kondensatorów (sekcja: marking codes)
  • Podstawowy podręcznik elektroniki: kondensatory, jednostki, filtracja i odsprzęganie
  • Materiały szkoleniowe z elektroniki samochodowej: diagnostyka modułów i naprawy PCB

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego