KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Właściciel restauracji kupuje chleb o masie 800 g w cenie 4 zł za sztukę. Oblicz cenę gastronomiczną netto 100 g chleba, jeśli restauracja stosuje marżę gastronomiczną w wysokości 100%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacza się cenę zakupu 100 g: 4 zł za 800 g, więc 4/8 = 0,5 zł za 100 g. Marża 100% oznacza zwiększenie ceny o 100% wartości bazowej, czyli podwojenie: 0,5 zł × 2 = 1,0 zł netto za 100 g.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowej kalkulacji gastronomicznej: z ceny zakupu surowca trzeba przejść do ceny gastronomicznej (sprzedaży) oraz przeliczyć ją na jednostkę 100 g.

Krok 1: przeliczenie ceny zakupu na 100 g
Chleb waży 800 g i kosztuje 4 zł za sztukę. 800 g to dokładnie 8 porcji po 100 g. Skoro 4 zł przypada na 8 takich porcji, to cena zakupu 100 g wynosi: 4 zł / 8 = 0,5 zł.

Krok 2: zastosowanie marży gastronomicznej 100%
W zadaniach egzaminacyjnych "marża 100%" bywa rozumiana jako zwiększenie ceny o 100% wartości bazowej (czyli cena sprzedaży jest dwa razy większa od ceny zakupu). Zatem: 0,5 zł × 2 = 1,0 zł. Otrzymujemy cenę gastronomiczną netto 100 g chleba równą 1,0 zł.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "0,5 zł" to sama cena zakupu 100 g (bez doliczenia marży), więc jest za niska.
  • "1,5 zł" mogłoby wynikać z błędnego dodania stałej kwoty lub pomylenia podstawy procentu i wykonania nieuzasadnionego zaokrąglenia; nie odpowiada rachunkowi z danych.
  • "2,0 zł" odpowiadałoby podwojeniu ceny całej sztuki (4 zł → 8 zł) i błędnemu uznaniu, że to cena 100 g, albo innemu przeliczeniu jednostek bez kontroli masy (800 g).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki (g, 100 g) i sprawdzaj "ile razy" 100 g mieści się w masie produktu. To szybko eliminuje pomyłki w przelicznikach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podziel cenę sztuki przez liczbę porcji po 100 g. Najpierw policz, ile razy 100 g mieści się w masie: np. 800 g to 8 × 100 g. Potem wykonaj dzielenie: cena za sztukę / 8 = cena 100 g. Zawsze kontroluj jednostki.
Najczęściej oznacza, że cena sprzedaży jest wyższa o 100% od ceny bazowej, czyli w praktyce jest dwukrotnie większa. Jeśli cena zakupu 100 g to 0,5 zł, to po marży 100% otrzymujesz 0,5 zł × 2 = 1,0 zł netto za 100 g.
Możesz zrobić to w dowolnej kolejności, jeśli zachowasz spójność jednostek. W praktyce łatwiej jest najpierw policzyć cenę jednostkową (na 100 g), bo wtedy marżę stosujesz do właściwej jednostki, a ryzyko pomylenia masy 800 g z 100 g jest mniejsze.
Nie, jeśli marża ma być zastosowana. 0,5 zł to cena zakupu 100 g wynikająca z przeliczenia 4 zł za 800 g. Marża 100% zwiększa tę wartość o 100%, więc cena sprzedaży (gastronomiczna) powinna być wyższa, czyli 1,0 zł.
Najczęściej: (1) pomylenie marży z narzutem i liczenie procentu od złej podstawy, (2) brak przeliczenia masy (traktowanie ceny sztuki jako ceny 100 g), (3) zaokrąglanie w połowie obliczeń, (4) gubienie informacji, że wynik ma być "na 100 g".
Zrób kontrolę logiczną: 800 g to 8 × 100 g, więc cena zakupu 100 g musi być mniejsza niż 4 zł i równa 4/8 = 0,5 zł. Marża 100% podwaja wartość, więc cena sprzedaży 100 g powinna wyjść 1,0 zł. Wyniki 1,5 i 2,0 są podejrzanie wysokie.
Cena netto to wartość bez podatku VAT, a brutto zawiera VAT. W zadaniach egzaminacyjnych często wskazuje się "netto", aby liczyć wyłącznie na poziomie kalkulacji wewnętrznej. Jeśli w treści nie ma stawki VAT, nie da się przejść z netto na brutto.
Na 100 g przelicza się często wtedy, gdy porcje są małe i łatwo je porównać (np. pieczywo, dodatki, wędliny w bufecie). Dla surowców kupowanych hurtowo wygodne bywa 1 kg, ale w zadaniach egzaminacyjnych 100 g pozwala szybko powiązać cenę z porcją.
Najpierw wyznacz cenę bazową (np. cena zakupu na 100 g), a potem pomnóż przez współczynnik: 1 + 30% = 1,30. Przykład: 0,50 zł × 1,30 = 0,65 zł. Kluczowe jest, żeby procent zamienić na ułamek (30% = 0,30).
Ćwicz schemat: przeliczenie jednostek → cena jednostkowa → zastosowanie procentu → kontrola sensu wyniku. Rozwiązuj krótkie serie zadań na 100 g i 1 kg oraz zapisuj, od czego liczysz procent. Dobrą praktyką jest dopisywanie "zł/100 g" przy każdym wyniku pośrednim.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw wyznacza się cenę zakupu 100 g: 4 zł za 800 g, więc 4/8 = 0,5 zł za 100 g.

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do "kalkulacji gastronomicznej" dla technika żywienia i usług gastronomicznych
  • Zestawy zadań z procentów i obliczeń cen jednostkowych (100 g, 1 kg)
  • Notatki/lekcje o różnicy: marża vs narzut (definicje i przykłady rachunkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego