Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2010



PYTANIE NR 35.
Koszt surowców potrzebnych do sporządzenia 10 porcji pierogów wynosi 30 zł, a marża 50%. Ile wynosi cena gastronomiczna 1 porcji pierogów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się koszt surowców na 1 porcję: 30 zł / 10 = 3 zł.
Następnie dolicza się marżę 50% od kosztu: 3 zł × 50% = 1,50 zł.
Cena gastronomiczna porcji = 3 zł + 1,50 zł = 4,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszt surowców dla całej produkcji oraz liczbę porcji. Aby wyznaczyć cenę 1 porcji, trzeba przejść od wartości łącznej do jednostkowej i dopiero potem doliczyć procent.

Krok 1: koszt surowców na 1 porcję
Skoro koszt surowców na 10 porcji wynosi 30 zł, to koszt jednej porcji (tzw. koszt jednostkowy) wynosi:
30 zł / 10 = 3 zł.

Krok 2: doliczenie marży 50%
W szkolnych zadaniach kalkulacyjnych marżę często stosuje się jako procent doliczany do kosztu (czyli w praktyce jak narzut od kosztu). Zatem doliczamy 50% kosztu jednostkowego:
50% z 3 zł = 1,50 zł.

Krok 3: cena gastronomiczna 1 porcji
Cena = koszt + doliczona marża:
3 zł + 1,50 zł = 4,50 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3,50 zł sugeruje dodanie zbyt małej kwoty (np. błędnie policzonego procentu) albo niepełne doliczenie marży.
  • 3,00 zł odpowiada wyłącznie kosztowi surowców na porcję, czyli pomija marżę całkowicie.
  • 2,50 zł wskazuje na błąd w koszcie jednostkowym (np. błędny podział 30 zł) lub odjęcie zamiast dodania narzutu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprowadź koszt do "na 1 porcję", a dopiero potem licz procent. Zapisuj działania z jednostkami (zł/porcja), aby nie pomylić etapu kalkulacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt surowców na jedną porcję potrawy?
Podziel koszt surowców dla całej produkcji przez liczbę uzyskanych porcji. To daje koszt jednostkowy (zł/porcja). Dopiero na tej podstawie dolicza się narzut lub liczy marżę. W zadaniu: 30 zł / 10 = 3 zł na porcję.
Co oznacza marża 50% w prostych zadaniach z kalkulacji gastronomicznej?
W wielu zadaniach szkolnych jest to procent doliczany do kosztu surowców (czyli praktycznie "narzut od kosztu"). Oznacza to, że do kosztu porcji dodajesz 50% tej wartości. Przykład: koszt 3 zł → 50% to 1,50 zł → cena 4,50 zł.
Jaka jest różnica między marżą a narzutem w gastronomii?
Narzut zwykle liczony jest od kosztu (cena = koszt + narzut). Marża bywa rozumiana jako część ceny sprzedaży. W testach spotyka się uproszczenie, gdzie "marża" działa jak narzut. Warto sprawdzić, od jakiej podstawy liczony jest procent.
Dlaczego najpierw dzieli się koszt przez liczbę porcji, a potem liczy procent?
Bo pytanie dotyczy ceny jednej porcji. Procent (marża/narzut) ma dotyczyć kosztu jednostkowego, inaczej otrzymasz wynik dla całej partii albo błędną kwotę na porcję. Najpierw uzyskaj zł/porcja, potem dolicz procent do tej wartości.
Jak policzyć cenę, gdy marża wynosi 50% od kosztu?
Najprościej użyć mnożnika: cena = koszt × (1 + 0,50). Czyli cena = koszt × 1,5. Jeśli koszt porcji to 3 zł, to 3 × 1,5 = 4,5 zł, czyli 4,50 zł po zapisie w walucie.
Czy w takich zadaniach trzeba uwzględniać koszty energii i pracy?
Jeśli w treści mowa tylko o "koszcie surowców" i o marży, to liczy się wyłącznie na tych danych. Dodatkowe koszty (energia, robocizna, amortyzacja) byłyby uwzględniane tylko wtedy, gdy zadanie je podaje lub prosi o inną kategorię kalkulacji.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się przy marży i porcjach?
Najczęstsze są: pominięcie podziału na porcje (liczenie od 30 zł), liczenie 50% od złej podstawy (od ceny zamiast od kosztu), oraz błędne dodanie "0,50 zł" zamiast 50% wartości. Pomaga zapis: koszt/porcja, narzut, cena/porcja.
Kiedy wynik 3,00 zł mógłby być poprawny w podobnym zadaniu?
Tylko wtedy, gdy pytanie dotyczyłoby samego kosztu surowców na porcję, bez doliczania marży/narzutu. W tym przykładzie 3,00 zł to koszt jednostkowy (30 zł na 10 porcji), ale pytanie wymaga ceny gastronomicznej, więc trzeba doliczyć 50%.
Jak zaokrąglać cenę porcji w zadaniach egzaminacyjnych?
Najczęściej stosuje się zapis do 2 miejsc po przecinku (grosze), bo operujemy złotówkami. Gdy wynik wychodzi 4,5, zapisuje się 4,50 zł. Jeśli w odpowiedziach są podane kwoty z dwoma miejscami po przecinku, dopasuj zapis do tego formatu.
Jak szybko sprawdzić, czy cena z marżą 50% jest logiczna?
Marża 50% od kosztu oznacza, że cena jest o połowę wyższa od kosztu. Czyli cena = 1,5 × koszt. Jeśli koszt porcji to 3 zł, cena musi być większa i wynosić 4,50 zł. Wynik mniejszy od 3 zł lub równy 3 zł jest nielogiczny.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się koszt surowców na 1 porcję: 30 zł / 10 = 3 zł. Następnie dolicza się marżę 50% od kosztu: 3 zł × 50% = 1,50 zł. Cena gastronomiczna porcji = 3 zł + 1,50 zł = 4,50 zł."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Marża" – definicje i rozróżnienia pojęciowe, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Procent" – podstawowe operacje procentowe wykorzystywane w obliczeniach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkolne z kalkulacji gastronomicznej (kalkulacja kosztów i cen potraw)
  • Zadania z procentów: narzut, marża, podwyżki i obniżki
  • Notatki z technologii gastronomicznej dotyczące planowania porcji i normowania surowców
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego