KWALIFIKACJA ROL12 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 10.
Wskaż czynnik chorobotwórczy odpowiedzialny za powstanie choroby Aujeszky'ego u świń.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Choroba Aujeszky’ego (pseudowścieklizna) u świń jest chorobą zakaźną o etiologii wirusowej. Odpowiada za nią herpeswirus świń, dlatego poprawną kategorią czynnika chorobotwórczego jest wirus. Pozostałe opcje (bakteria, pasożyt, czynnik chemiczny) nie są przyczyną tej jednostki chorobowej.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy etiologii, czyli ustalenia, jaki typ czynnika chorobotwórczego wywołuje daną jednostkę chorobową. Choroba Aujeszky’ego, znana też jako pseudowścieklizna, jest chorobą wirusową świń. Oznacza to, że za jej powstanie odpowiada wirus (konkretnie zaliczany do herpeswirusów), a nie bakteria, pasożyt czy toksyna.

Dlaczego "Wirus" jest poprawny?
Wirusy są odrębną grupą patogenów: do namnażania wymagają komórek gospodarza i zwykle nie odpowiadają na antybiotykoterapię. W rozpoznawaniu na poziomie egzaminu kluczowe jest skojarzenie jednostki chorobowej z typem patogenu, bo to kieruje dalszym postępowaniem (izolacja, bioasekuracja, ewentualne szczepienia, diagnostyka laboratoryjna ukierunkowana na wirusy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Bakteria – bakterie wywołują wiele chorób układu oddechowego i pokarmowego świń, ale choroba Aujeszky’ego nie jest chorobą bakteryjną. Uznanie jej za bakteryjną może prowadzić do błędnego oczekiwania, że antybiotyk rozwiąże problem przyczynowo.
  • Pasożyt – pasożyty (wewnętrzne lub zewnętrzne) mogą powodować wyniszczenie, świąd, biegunki czy spadek przyrostów, jednak nie są czynnikiem etiologicznym tej jednostki.
  • Czynnik chemiczny – zatrucia i toksyny mogą dawać objawy neurologiczne, ale w chorobie Aujeszky’ego źródłem problemu jest zakażenie, a nie ekspozycja na substancję chemiczną.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie brzmi "wskaż czynnik chorobotwórczy", często wystarczy przyporządkować chorobę do jednej z czterech grup: wirus/bakteria/pasożyt/toksyna. Warto uczyć się listą: choroba → typ patogenu → typowe drogi szerzenia i profilaktyka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba Aujeszky’ego (pseudowścieklizna) to zakaźna choroba świń wywoływana przez wirusa z grupy herpeswirusów. W praktyce hodowlanej jest ważna, bo może szerzyć się w stadzie i wymaga działań profilaktycznych oraz organizacyjnych, a nie leczenia przyczynowego antybiotykiem.
Pseudowściekliznę (chorobę Aujeszky’ego) wywołuje wirus – należy do herpeswirusów świń. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się rozpoznania kategorii czynnika chorobotwórczego (wirus), a nie szczegółowej nazwy szczepu czy wariantu.
Antybiotyki działają na bakterie, a choroba Aujeszky’ego ma etiologię wirusową. Antybiotyk może być rozważany jedynie pomocniczo, gdy pojawią się wtórne zakażenia bakteryjne, ale nie usuwa pierwotnej przyczyny. Na egzaminie kluczowe jest odróżnienie "wirus" od "bakteria".
Najczęściej myli się choroby wirusowe z bakteryjnymi, bo w praktyce dużo mówi się o leczeniu antybiotykami. Drugi błąd to przypisanie objawów nerwowych zatruciu (czynnik chemiczny). Warto uczyć się mapy: nazwa choroby → grupa patogenu → przykładowe działania profilaktyczne.
W testach zwykle pomaga skojarzenie: pasożyty częściej powodują przewlekłe wyniszczenie, świąd, spadek przyrostów i objawy zależne od inwazji, a choroby wirusowe częściej mają charakter zakaźny i "stadny". Mimo to decydująca jest wiedza o konkretnej jednostce chorobowej.
Głównym gospodarzem i kluczowym gatunkiem w kontekście hodowli jest świnia, dlatego pytania egzaminacyjne skupiają się na trzodzie chlewnej. W praktyce weterynaryjnej istotne jest, że rozpoznanie w stadzie wpływa na organizację pracy, bioasekurację i postępowanie z materiałem do badań.
Dla chorób wirusowych typowe są działania organizacyjne: izolacja zwierząt, ograniczenie kontaktów, kontrola przemieszczania, dezynfekcja i ogólna bioasekuracja. W zależności od sytuacji stosuje się także programy szczepień. To odróżnia je od prostego "podaj antybiotyk", typowego dla intuicji bakteryjnej.
W diagnostyce chorób wirusowych często spotkasz badania wykrywające materiał genetyczny wirusa lub odpowiedź immunologiczną, np. testy serologiczne. Na poziomie pytania o "czynnik chorobotwórczy" nie trzeba znać metody, ale warto rozumieć, że kierunek diagnostyki różni się od klasycznych posiewów bakteryjnych.
Gdy odpowiedzi są ogólne (wirus/bakteria/pasożyt/toksyna), wystarczy wskazanie grupy patogenu. Gdy w wariantach pojawiają się konkretne nazwy (np. herpeswirus, parwowirus), wtedy wymagana jest większa szczegółowość. Zawsze czytaj, czy pytanie prosi o "czynnik" czy o "gatunek" patogenu.
Najlepiej zrobić tabelę: nazwa choroby → typ patogenu → najważniejsze drogi szerzenia → podstawowe zasady profilaktyki. Ucz się w pakietach tematycznych (choroby wirusowe, bakteryjne, pasożytnicze), bo to zmniejsza ryzyko mylenia pojęć. Trenuj też pytania jednokrotnego wyboru.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Choroba Aujeszky’ego (pseudowścieklizna) u świń jest chorobą zakaźną o etiologii wirusowej."

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual: "Pseudorabies (Aujeszky Disease) in Swine" (strona tematyczna), https://www.merckvetmanual.com/ (dostęp: 2026-02-18)
  • WOAH (World Organisation for Animal Health): hasło/strona o pseudorabies (Aujeszky’s disease) – informacje ogólne o etiologii, https://www.woah.org/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik mikrobiologii weterynaryjnej (rozdziały: wirusy zwierząt gospodarskich)
  • Materiały do epizootiologii i chorób świń (etiologia i profilaktyka chorób zakaźnych)
  • Atlas/kompendium chorób świń dla techników weterynarii (objawy, drogi szerzenia, profilaktyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego