KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 48.
Wskaż dopuszczalną wartość siły rozciągającej pręt, jeżeli pole przekroju poprzecznego pręta wynosi 2 cm2, a dopuszczalne naprężenie materiału na rozciąganie 400 MPa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naprężenie normalne spełnia zależność σ = F/A, więc F = σ·A.
Przelicz pole: 2 cm² = 2·10-4 m², a 400 MPa = 400·106 Pa.
F = 400·106 · 2·10-4 = 80 000 N = 80 kN.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wyznaczyć dopuszczalną siłę rozciągającą pręt na podstawie dopuszczalnego naprężenia materiału oraz pola przekroju poprzecznego.

Podstawowa zależność dla naprężenia normalnego przy rozciąganiu to:

σ = F / A, gdzie:
σ – naprężenie [Pa],
F – siła osiowa [N],
A – pole przekroju [m²].

Interesuje nas siła, więc przekształcamy wzór:

F = σ · A

Krok 1: konwersja pola
1 cm = 0,01 m, więc 1 cm² = (0,01 m)² = 0,0001 m² = 10-4 m².
Zatem 2 cm² = 2 · 10-4.

Krok 2: konwersja naprężenia
1 MPa = 106 Pa, więc 400 MPa = 400 · 106 Pa.

Krok 3: obliczenie siły
F = (400 · 106) · (2 · 10-4) = 800 · 102 N = 80 000 N.

Krok 4: zapis w kN
1 kN = 1000 N, więc 80 000 N = 80 kN. To jest wartość dopuszczalnej siły rozciągającej dla podanych danych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 40 kN zwykle wynika z pominięcia czynnika 2 w polu przekroju albo błędnego przyjęcia 1 cm² = 10-4 m², ale tylko dla 1 cm².
  • 4 kN to typowy skutek pomylenia MPa z N/mm² bez kontroli jednostek lub błędnej konwersji pola (np. użycie 10-6 zamiast 10-4).
  • 800 kN może pojawić się przy błędzie skali (np. potraktowaniu 2 cm² jak 2·10-3 m² lub nieprawidłowym przejściu z N na kN).

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach najwięcej punktów "ucieka" na jednostkach, dlatego zawsze zapisuj konwersje cm²→m² i MPa→Pa przed mnożeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności σ = F/A, więc F = σ·A. Najpierw przelicz jednostki do układu SI: pole na m², naprężenie na Pa. Dopiero potem wykonaj mnożenie i na końcu ewentualnie zamień N na kN.
Naprężenie normalne to miara "obciążenia" materiału siłą działającą prostopadle do przekroju. Dla pręta rozciąganego osiowo definiuje się je jako σ = F/A, czyli siła podzielona przez pole przekroju.
Bo jednostką pola w obliczeniach z Pa (N/m²) jest . Jeśli zostawisz cm², wynik będzie miał złą skalę. Pamiętaj: 1 cm² = 10-4, więc nawet mała pomyłka daje błąd 10 000 razy.
MPa to megapaskal, czyli milion paskali. Stosuj przelicznik: 1 MPa = 106 Pa. Zatem 400 MPa = 400·106 Pa. W praktyce często zostawia się MPa i używa mm², ale trzeba być konsekwentnym.
Tak, jeśli zachowasz spójność jednostek. 1 MPa = 1 N/mm². Gdy pole podasz w mm², a naprężenie w MPa (N/mm²), siła wyjdzie w niutonach. Następnie zamieniasz N na kN, dzieląc przez 1000.
Najczęściej: błędna konwersja cm²→m², pomylenie MPa z Pa, zgubienie potęg dziesięciu oraz zły przelicznik N↔kN. Pomaga zapisanie krok po kroku: jednostki, przeliczenia, dopiero potem wynik liczbowy.
W mechanice maszyn siły eksploatacyjne często mają rząd tysięcy niutonów, więc wygodniej używać kiloniutonów. 1 kN = 1000 N. To skraca zapis i zmniejsza ryzyko pomyłki w liczbie zer.
To taka wartość naprężenia, której nie powinno się przekraczać w normalnej pracy elementu, aby zachować bezpieczeństwo i trwałość. Zwykle wynika z własności materiału i przyjętego zapasu bezpieczeństwa w obliczeniach konstrukcyjnych.
Jest proporcjonalne do dopuszczalnej siły: F = σ·A. Jeśli pole przekroju wzrośnie 2 razy, dopuszczalna siła też wzrośnie 2 razy (przy tym samym materiale i tym samym dopuszczalnym naprężeniu).
Oszacuj rząd wielkości: 400 MPa to bardzo duże naprężenie, a 2 cm² to mały przekrój. Po przeliczeniu wychodzi kilkadziesiąt kN, więc wynik około 80 kN jest realistyczny. Wyniki typu 4 kN lub 800 kN sugerują błąd jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że naprężenie normalne spełnia zależność σ = F/A, więc F = σ·A.Przelicz pole: 2 cm² = 2·10-4 m², a 400 MPa = 400·106 Pa.F = 400·106 · 2·10-4 = 80 000 N = 80 kN.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Naprężenie" (zależność σ = F/A) https://pl.wikipedia.org/wiki/Napr%C4%99%C5%BCenie — dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Paskal" (jednostki Pa, MPa = 10^6 Pa) https://pl.wikipedia.org/wiki/Paskal — dostęp 2026-02-28
  • The Engineering ToolBox: "Stress and Strain" (stress = force/area; jednostki) https://www.engineeringtoolbox.com/stress-strain-d_950.html — dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik do wytrzymałości materiałów (dział: naprężenia normalne, rozciąganie/ściskanie)
  • Tablice jednostek i przeliczniki (Pa, MPa, N, kN; cm²↔m²)
  • Zestawy zadań rachunkowych z naprężeń i odkształceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego