KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 44.
Wskaż grupę roślin, które pozostawiają w glebie resztki pożniwne bogate w azot i mogą być paszą o wysokiej wartości biologicznej dzięki zawartości aminokwasów egzogennych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rośliny pastewne motylkowe (bobowate) dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiążą azot, a ich resztki pożniwne są w niego bogate, co poprawia żyzność gleby. Jednocześnie dają paszę bogatą w białko o wysokiej wartości biologicznej, zawierającą aminokwasy egzogenne.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na grupę roślin, która jednocześnie:

  • pozostawia w glebie resztki pożniwne bogate w azot,
  • może być paszą o wysokiej wartości biologicznej dzięki białku i aminokwasom egzogennym.

Te cechy są typowe dla roślin pastewnych motylkowych (bobowatych). W praktyce rolniczej wiele gatunków z tej grupy (np. koniczyny, lucerna, wyka, bobik) współżyje z bakteriami brodawkowymi, co umożliwia biologiczne wiązanie azotu. Dzięki temu część azotu trafia do plonu, a część pozostaje w resztkach pożniwnych (korzenie, ścierń, pozostałości roślin), poprawiając zasobność gleby i działając korzystnie dla roślin następczych w płodozmianie.

Druga część opisu dotyczy wartości paszy. Motylkowe są cenione jako pasze białkowe: mają relatywnie wysoką zawartość białka, a tym samym mogą dostarczać aminokwasów egzogennych (takich, których organizm zwierzęcia nie wytwarza w wystarczającej ilości). To podnosi "wartość biologiczną" paszy, czyli jej przydatność żywieniową wynikającą z jakości białka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pastewne niemotylkowe – to szeroka grupa obejmująca m.in. trawy. Mogą dawać cenną paszę, ale nie mają typowej cechy wzbogacania gleby w azot poprzez symbiozę brodawkową, więc opis nie pasuje tak dobrze jak do motylkowych.
  • Pastewne okopowe – dostarczają głównie energii (np. z węglowodanów), a nie są charakterystyczne jako źródło białka o wysokiej wartości biologicznej ani jako rośliny "azototwórcze" w glebie.
  • Pastewne zbożowe – zboża w typowym ujęciu nie należą do roślin wiążących azot, a ich resztki pożniwne nie są kojarzone z podnoszeniem zasobności gleby w azot; ponadto pasza zbożowa jest zwykle bardziej energetyczna niż białkowa.

W kontekście pasieki wiedza o roślinach motylkowych jest praktyczna: wiele z nich jest również roślinami pożytkowymi (pyłko- i/lub nektarodajnymi), więc ich uprawa może wspierać zarówno gospodarkę paszową, jak i bazę pożytkową pszczół.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rośliny z grupy bobowatych uprawiane na paszę (np. koniczyny, lucerna, wyka). Cechują się wyższą zawartością białka niż wiele innych pasz i często poprawiają żyzność gleby, bo ich system korzeniowy współpracuje z bakteriami wiążącymi azot.
W ich korzeniach tworzą się brodawki, w których bakterie wiążą azot z powietrza i udostępniają go roślinie. Po zbiorze część azotu pozostaje w resztkach pożniwnych (korzenie, ścierń), co może korzystnie wpływać na rośliny następcze w płodozmianie.
Szukaj dwóch wskazówek jednocześnie: azot w resztkach pożniwnych oraz wysoka wartość biologiczna białka. Zboża kojarzą się głównie z paszą energetyczną i słomą, a nie z wiązaniem azotu i białkiem o wysokiej jakości.
To aminokwasy, których organizm zwierzęcia nie potrafi wytworzyć w wystarczającej ilości i musi je otrzymać z pożywieniem. Pasze białkowe (często z motylkowych) są cenne, bo mogą dostarczać korzystniejszego profilu aminokwasów niż pasze typowo energetyczne.
Dla pszczelarza szczególnie istotne są koniczyny i lucerna, bo mogą stanowić pożytek pyłkowy i/lub nektarowy, a jednocześnie są roślinami paszowymi. W praktyce łączą więc korzyść dla bazy pożytkowej pszczół z korzyścią agronomiczną dla gleby.
Trawy mogą pozostawiać istotną ilość materii organicznej, ale nie mają charakterystycznej cechy biologicznego wiązania azotu w brodawkach korzeniowych jak bobowate. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych "resztki bogate w azot" zwykle kierują odpowiedź w stronę motylkowych.
Stosuje się je, gdy celem jest poprawa żyzności gleby, zwiększenie udziału białka w paszach lub przerwanie monokultury. W praktyce mogą być dobrym przedplonem, bo ich resztki pożniwne i korzenie poprawiają warunki dla roślin następczych.
Najczęstszy błąd to wybór grupy na podstawie skojarzenia z "paszą" (np. zbożowe lub okopowe), bez analizy cech z treści. Drugi błąd to ignorowanie wskazówki o azocie w resztkach pożniwnych, która jest typowa dla roślin motylkowych.
Rośliny okopowe są zwykle cenione głównie jako pasze energetyczne (dużo łatwo dostępnych węglowodanów), a nie jako źródło białka o korzystnym profilu aminokwasów. W pytaniu kluczowa jest właśnie wysoka wartość biologiczna białka i powiązanie z azotem w glebie.
Wypisz w głowie 2 cechy z treści: azot w resztkach pożniwnych + aminokwasy egzogenne. Następnie wybierz grupę kojarzoną z białkiem i wiązaniem azotu, czyli motylkowe. Nie kieruj się tylko tym, że "wszystko jest paszą", bo wtedy łatwo pomylić grupy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Rośliny pastewne motylkowe (bobowate) dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiążą azot, a ich resztki pożniwne są w niego bogate, co poprawia żyzność gleby."

Źródła:

  • Wikipedia: "Rośliny bobowate" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bobowate (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Brodawki korzeniowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Brodawki_korzeniowe (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Wi5zanie azotu" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%85zanie_azotu (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z uprawy roślin rolniczych (dział: rośliny pastewne i bobowate)
  • Materiały szkolne z gleboznawstwa i nawożenia (dział: obieg azotu w agroekosystemie)
  • Notatki z technologii produkcji pasz i podstaw żywienia zwierząt (białko, aminokwasy egzogenne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego