W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania składników zaliczanych do wartości niematerialnych i prawnych (WNiP). W praktyce rachunkowości są to składniki aktywów trwałych o charakterze niepieniężnym, które nie mają fizycznej postaci (nie są "rzeczami"), a ich użyteczność wynika z przysługujących praw lub z możliwości korzystania z określonych rozwiązań.
Do WNiP najczęściej zalicza się m.in.:
- licencje i inne prawa do korzystania z cudzych rozwiązań,
- patenty i prawa ochronne,
- oprogramowanie (jako prawo do korzystania, a nie sprzęt komputerowy),
- koncesje, prawa autorskie, znaki towarowe, jeżeli spełniają kryteria ujęcia jako aktywo.
Odpowiedź uznana za poprawną powinna więc zawierać wyłącznie przykłady o charakterze niematerialnym/prawnym. Odpowiedzi błędne zwykle mieszają WNiP z innymi grupami bilansowymi: środkami trwałymi (rzeczowe składniki, np. maszyny), zapasami (materiały, towary) albo z kategoriami, które mogą być kosztem okresu i nie stanowią aktywa.
Na egzaminie warto stosować prosty test rozpoznawania:
- Czy składnik ma postać fizyczną? Jeśli tak, to najpewniej nie jest WNiP.
- Czy jednostka ma prawo/ kontrolę nad korzystaniem i oczekuje korzyści w przyszłości? Jeśli tak, to może wskazywać na WNiP.
- Czy jest to raczej wydatek bieżący bez możliwości wykazania kontroli i przyszłych korzyści? Wtedy to nie WNiP.
Uwaga: w tym zadaniu kluczowe jest, aby cała "grupa" (zestaw elementów) składała się z WNiP, a nie tylko jeden przykład. Wystarczy jeden element niepasujący, by cała odpowiedź była błędna.
