KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 25.
Wskaż nazwy sprzętów laboratoryjnych przedstawionych na rysunku.
Ilustracja przedstawia trzy narzędzia laboratoryjne używane w laboratoriach analitycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa odpowiedź wskazuje zestaw podstawowych narzędzi do wykonywania posiewów.
Eza ma zakończenie w formie pętli, igła bakteriologiczna ma prostą, cienką końcówkę, a głaszczka (łopatka) służy m.in. do rozprowadzania materiału po powierzchni podłoża. Pozostałe warianty mylą te kształty i nazwy.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać akcesoria mikrobiologiczne używane do przenoszenia i rozprowadzania materiału (inokulum) na podłożach hodowlanych. Kluczowe jest porównanie części roboczej każdego narzędzia, a nie samego uchwytu.

Eza to narzędzie zakończone pętlą (tzw. oczkiem). Taki kształt ułatwia nabranie niewielkiej ilości zawiesiny i wykonywanie posiewu kreskowego na podłożu stałym.

Igła bakteriologiczna ma zakończenie proste i ostre, bez pętli. Stosuje się ją m.in. do nakłuwania podłoży, przenoszenia pojedynczych kolonii lub pracy, gdy potrzebna jest precyzyjna, punktowa inokulacja.

Głaszczka (łopatka/spreader) ma końcówkę umożliwiającą równomierne rozprowadzenie materiału po powierzchni podłoża (np. przy posiewie powierzchniowym). Zwykle wygląda inaczej niż eza i igła, bo nie jest to "drucik z końcówką", tylko narzędzie do "rozsmarowania".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcje z rurką Durhama są błędne, bo rurka Durhama to mała rurka stosowana w probówkach do wykrywania gazu w fermentacji, a nie typowe narzędzie do posiewu jak eza/igła/głaszczka.
  • Opcje zamieniające miejscami ezę i igłę wynikają z nieuwagi na to, czy końcówka tworzy pętlę (eza), czy jest prosta (igła).
  • Opcje zamieniające głaszczkę z drucikami do posiewu wynikają z mylenia funkcji: głaszczka służy do rozprowadzania po powierzchni, a eza/igła do przenoszenia i nacinania/nakłuwania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach najpierw nazwij w myślach kształt końcówki (pętla / prosta igła / łopatka do rozsmarowania), a dopiero potem dopasuj nazwę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Eza to narzędzie do posiewu zakończone pętlą, używane do pobierania i przenoszenia niewielkiej ilości materiału mikrobiologicznego. Ułatwia wykonywanie posiewu kreskowego na agarze oraz przenoszenie inokulum między podłożami przy zachowaniu zasad aseptyki.
Igła bakteriologiczna ma prostą, cienką końcówkę bez pętli. Stosuje się ją m.in. do nakłuwania podłoży, punktowego przenoszenia kolonii lub inokulacji w miejscu, gdzie pętla ezy byłaby zbyt "duża" i mniej precyzyjna.
Głaszczka służy do rozprowadzania zawiesiny drobnoustrojów po powierzchni podłoża. Na rysunku zwykle wyróżnia się końcówką przypominającą łopatkę/rozprowadzacz, a nie drucik zakończony pętlą lub ostrzem. Kluczowe jest spojrzenie na część roboczą.
Rurka Durhama jest elementem używanym w próbach fermentacyjnych do obserwacji powstawania gazu w pożywce płynnej. Nie jest narzędziem do wykonywania posiewów na podłożach jak eza, igła czy głaszczka, dlatego często pojawia się jako "pułapka" w odpowiedziach.
Najprościej: eza ma na końcu pętlę (oczko), a igła jest prosta i zakończona ostrą końcówką. Jeśli na rysunku widzisz zamknięty okrąg/owal na końcu drutu, to zwykle eza. Jeśli końcówka jest "jak szpilka", to igła.
Eza jest typowa dla posiewu kreskowego i przenoszenia inokulum. Igła bywa używana do nakłuwania podłoża lub punktowej inokulacji. Głaszczka służy do posiewu powierzchniowego, gdy materiał ma być równomiernie rozprowadzony po agarze (np. przy ocenie liczby kolonii).
W praktyce spotyka się warianty nazewnictwa i potoczne określenia, zwłaszcza dla głaszczki (np. łopatka/rozprowadzacz). Na egzaminie liczy się terminologia przyjęta w materiałach dydaktycznych, dlatego warto uczyć się razem z rozpoznawaniem kształtu i funkcji narzędzia.
Najczęściej mylą narzędzia o podobnym przeznaczeniu (wszystko "do posiewu"), patrzą na uchwyt zamiast na końcówkę albo automatycznie wybierają znaną nazwę bez porównania cech. Pomaga metoda: najpierw opisz kształt końcówki, potem dopasuj nazwę.
Kluczowe jest ograniczenie ryzyka kontaminacji: praca w czystej strefie, minimalne otwieranie naczyń, unikanie dotykania końcówek do powierzchni niejałowych oraz właściwe postępowanie ze zużytymi narzędziami. Na egzaminie warto kojarzyć narzędzie z procedurą bezpiecznej pracy.
Skuteczne jest łączenie zdjęć/rysunków z funkcją: pętla = eza, prosta końcówka = igła, rozprowadzacz = głaszczka. Dobrze działają fiszki obrazkowe i krótkie testy mieszane, gdzie obok narzędzi do posiewu pojawiają się mylące elementy (np. rurka Durhama).
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe warianty mylą te kształty i nazwy."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe do technik posiewu i pracy aseptycznej w laboratorium
  • Podręcznik/atlas z fotografiami podstawowego sprzętu mikrobiologicznego (część: posiewy)
  • Karty pracy lub fiszki obrazkowe: rozpoznawanie narzędzi i ich zastosowań

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego