KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 31.
Wskaż operację gospodarczą, która zmniejsza sumę bilansową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spłata kredytu z konta bankowego zmniejsza sumę bilansową, bo jednocześnie maleją aktywa (środki na rachunku bankowym) oraz pasywa (zobowiązanie kredytowe) o tę samą kwotę. Operacje sprzedaży za gotówkę zwykle zmieniają strukturę aktywów i/lub kapitał, a zakupy/sprzedaże z odroczeniem zwiększają należności lub zobowiązania.

Pełne wyjaśnienie:

Suma bilansowa to łączna wartość aktywów (równa łącznej wartości pasywów). Zmniejsza się wtedy, gdy w wyniku operacji gospodarczej spada łączna wartość aktywów i równocześnie spada łączna wartość pasywów (albo spadają same aktywa przy jednoczesnym spadku kapitału własnego).

Odpowiedź "Spłata kredytu z konta bankowego" jest właściwa, ponieważ:

  • po stronie aktywów zmniejszają się środki pieniężne na rachunku bankowym,
  • po stronie pasywów zmniejsza się zobowiązanie z tytułu kredytu,
  • obie strony maleją o tę samą kwotę, więc łączna wartość bilansu (suma bilansowa) jest niższa.

Pozostałe operacje nie spełniają tego warunku:

  • "Sprzedaż towaru za gotówkę" powoduje zamianę jednego składnika aktywów (towar/zapasy) na inny (gotówka). Łączna wartość aktywów zwykle nie spada; dodatkowo może pojawić się wynik ze sprzedaży (zysk/strata), który wpływa na kapitał własny, ale bez założenia straty nie jest to typowa operacja zmniejszająca sumę bilansową.
  • "Zakup towaru z odroczonym terminem płatności" zwiększa aktywa (zapasy) oraz zwiększa pasywa (zobowiązania wobec dostawcy). W efekcie suma bilansowa rośnie.
  • "Sprzedaż towaru z odroczonym terminem płatności" zwiększa należności (aktywa). Jednocześnie może zmienić kapitał własny przez wynik ze sprzedaży. Bez szczególnych założeń nie jest to operacja zmniejszająca sumę bilansową.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze sprawdzaj obie strony bilansu i pytaj: czy operacja zmniejsza aktywa i pasywa jednocześnie? Jeśli tak, często prowadzi to do spadku sumy bilansowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suma bilansowa to łączna wartość aktywów wykazana w bilansie (i równocześnie łączna wartość pasywów). Pokazuje "wielkość" majątku i źródeł finansowania na dany dzień. Zmienia się, gdy rośnie lub maleje łączna wartość aktywów i pasywów.
Najczęściej są to operacje, które jednocześnie zmniejszają aktywa i pasywa, np. spłata zobowiązań środkami pieniężnymi. Wtedy ubywa gotówki/środków na koncie, a równocześnie maleje dług. Sama zamiana jednych aktywów na inne zwykle nie zmniejsza sumy bilansowej.
Bo spłata powoduje spadek aktywów (mniej środków na rachunku bankowym) oraz spadek pasywów (mniejsze zobowiązanie kredytowe) o tę samą kwotę. Skoro obie strony bilansu są niższe, to łączna wartość bilansu, czyli suma bilansowa, maleje.
Zwykle nie. Sprzedaż za gotówkę najczęściej zamienia zapasy (towar) na gotówkę, czyli zmienia strukturę aktywów. Dodatkowo może powstać zysk lub strata ze sprzedaży wpływająca na kapitał własny, ale bez informacji o stracie nie jest to typowa operacja obniżająca sumę bilansową.
Taki zakup zwiększa aktywa (przybywa towaru/zapasów) oraz zwiększa pasywa (powstaje zobowiązanie wobec dostawcy). To klasyczny przykład operacji, która podnosi sumę bilansową, bo rośnie łączna wartość obu stron bilansu.
Sprzedaż z odroczoną płatnością zwiększa należności (aktywa), bo zamiast gotówki firma ma roszczenie wobec odbiorcy. Jednocześnie zmienia się wynik finansowy (zysk/strata), który wpływa na kapitał własny. Bez szczególnych założeń nie jest to operacja zmniejszająca sumę bilansową.
Sprawdź, czy łączna wartość aktywów rośnie/maleje, czy tylko "przesuwa się" między pozycjami (np. zapasy → gotówka). Jeśli po operacji aktywa i pasywa są takie same jak przed, tylko inaczej ułożone, suma bilansowa się nie zmienia.
Najczęściej: analizowanie tylko jednej strony bilansu (np. samej gotówki), nieuwzględnianie powstania zobowiązań lub należności oraz automatyczne kojarzenie sprzedaży ze spadkiem majątku. Warto każdą operację rozpisać na: co rośnie/maleje w aktywach i co rośnie/maleje w pasywach.
Zastosuj prosty schemat: (1) wskaż, co dzieje się z aktywami, (2) wskaż, co dzieje się z pasywami, (3) porównaj sumy. Jeśli obie strony bilansu maleją o tę samą kwotę (np. spłata długu z pieniędzy), suma bilansowa maleje.
W ocenie zadłużenia gospodarstwa, planowaniu spłat kredytów inwestycyjnych, analizie płynności oraz rozmowach z bankiem lub doradcą. Zmiany sumy bilansowej pomagają ocenić, czy firma rośnie (więcej aktywów i finansowania), czy się "kurczy" przez spłatę zobowiązań lub wyprzedaż majątku.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Spłata kredytu z konta bankowego zmniejsza sumę bilansową, bo jednocześnie maleją aktywa (środki na rachunku bankowym) oraz pasywa (zobowiązanie kredytowe) o tę samą kwotę."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bilans_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Aktywa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zobowi%C4%85zania - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Rozdziały z podstaw rachunkowości: bilans, aktywa, pasywa, operacje gospodarcze
  • Zestawy zadań: wpływ operacji na bilans (tabele zmian aktywów/pasywów)
  • Materiały kursowe z ewidencji środków pieniężnych i zobowiązań

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego