KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Wskaż operator używany w języku IL, który należy uwzględnić w programie sterowniczym, aby wykonać instrukcję wywołania bloku funkcyjnego FUN_1.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja wywołania bloku funkcyjnego w IL realizowana jest operatorem typu CALL/CAL.
Opcja "CAL FUN_1" oznacza uruchomienie wskazanego bloku. "JMP" służy do skoku w kodzie, "LD" do załadowania wartości, a "RET" do powrotu z procedury/wywołania.

Pełne wyjaśnienie:

W języku IL (Instruction List) program sterownika PLC składa się z krótkich instrukcji wykonywanych sekwencyjnie. Aby wykonać (uruchomić) blok funkcyjny o nazwie FUN_1, należy użyć instrukcji wywołania bloku, typowo zapisywanej jako CAL (spotyka się też warianty zapisu zależne od środowiska, np. CALL).

Odpowiedź "CAL FUN_1" jest poprawna, ponieważ reprezentuje polecenie wywołania bloku funkcyjnego w kodzie IL. Takie wywołanie powoduje wykonanie algorytmu zdefiniowanego w bloku (z użyciem jego wejść/wyjść i ewentualnej pamięci stanu charakterystycznej dla FB).

Pozostałe propozycje nie spełniają tej roli:

  • "JMP FUN_1" to instrukcja skoku (zmiany miejsca wykonywania programu). Skok nie oznacza uruchomienia bloku funkcyjnego, tylko przeniesienie sterowania do innej części kodu/etykiety.
  • "LD FUN_1" to typowo instrukcja ładowania (np. wartości zmiennej) do akumulatora/na stos operacji logicznych. Sama w sobie nie uruchamia bloku funkcyjnego.
  • "RET FUN_1" odpowiada idei powrotu z wywołania/podprogramu. "RET" nie jest instrukcją uruchamiania bloku; używa się jej do zakończenia wykonywania i powrotu do miejsca wywołania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie mówi o wywołaniu FB/FC, szukaj instrukcji "call" (CAL/CALL). Gdy mowa o zmianie przepływu programu, pojawiają się skoki (JMP) i powroty (RET). Gdy o pobraniu wartości do dalszych operacji, typowe są instrukcje ładowania (LD).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instrukcja CAL służy do wywołania (uruchomienia) wskazanego bloku, np. bloku funkcyjnego. Powoduje wykonanie logiki zdefiniowanej w tym bloku w bieżącym miejscu programu, z uwzględnieniem jego wejść/wyjść i ewentualnego stanu.
JMP to instrukcja skoku, czyli zmiany miejsca wykonywania programu (przejście do etykiety/fragmentu kodu). Skok nie uruchamia bloku funkcyjnego jako jednostki programowej, tylko omija lub przeskakuje do innej części programu.
LD zwykle oznacza "load", czyli załadowanie wartości (np. zmiennej/bitu) do akumulatora lub na stos operacji logicznych. To przygotowanie danych do dalszych instrukcji, a nie wykonanie bloku funkcyjnego, dlatego nie zastępuje wywołania typu CAL.
RET wykorzystuje się do zakończenia wykonywania wywołanej części programu (np. podprogramu/funkcji) i powrotu do miejsca, z którego nastąpiło wywołanie. Jest to mechanizm "powrotu", a nie "uruchomienia" bloku, więc nie służy do wywołania FB.
Wywołanie bloku kojarz z instrukcjami typu CAL/CALL (wykonaj blok). Skok kojarz z instrukcjami typu JMP (zmień przepływ programu). Na egzaminie czytaj czasownik w treści: "wywołać" ≠ "przejść do".
IL jest historycznie językiem IEC 61131-3, ale w wielu nowszych narzędziach bywa ograniczany lub wycofywany na rzecz ST, LD czy FBD. W praktyce egzaminacyjnej warto znać podstawy IL, bo spotyka się go w starszych instalacjach i zadaniach.
Częsty błąd to wybór JMP, bo "wygląda jak przejście do FUN_1", albo wybór LD, bo kojarzy się z "wczytaniem FUN_1". Pomaga reguła: wywołanie jednostki programowej to "call", a nie "jump" ani "load".
Blok funkcyjny (FB) to jednostka programu, która może mieć pamięć stanu (zapamiętuje wartości między cyklami). Funkcja (FC) zwykle jest bezstanowa (wynik zależy od aktualnych wejść). W obu przypadkach do uruchomienia potrzebujesz instrukcji wywołania.
Najczęściej spotkasz LD (drabinkowy), FBD (blokowy) i ST (tekst strukturalny). Dla mechatronika ważne jest też rozumienie cyklu pracy PLC, diagnostyki I/O i sposobu wywoływania funkcji/bloków. IL bywa dodatkiem do analizy starszych programów.
Ucz się grupami: instrukcje wywołania (CAL/CALL), przepływu (JMP/warunkowe), logiczne (AND/OR/NOT) i ładowania (LD). Rozwiązuj krótkie przykłady i zawsze tłumacz, co dana instrukcja robi z przepływem programu.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Instrukcja wywołania bloku funkcyjnego w IL realizowana jest operatorem typu CALL/CAL.Opcja "CAL FUN_1" oznacza uruchomienie wskazanego bloku."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (informacje ogólne o językach PLC i IL oraz zasadach wywołań/wykonywania elementów programu)
  • Hugh Jack, "Automating Manufacturing Systems with PLCs" (rozdziały o językach PLC i instrukcjach sterowania przepływem/wywołaniach bloków), https://engineeronadisk.com/V3/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (instrukcje IL oraz wywołania FB)
  • Materiały do IEC 61131-3 dotyczące języków PLC i ich składni
  • Zadania praktyczne: wywołania FB w krótkich programach, analiza ścieżek wykonania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego