KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 45.
Wskaż przedział krzywki, na którym profil krzywki jest linią prostą.
Rysunek techniczny przedstawia schemat mechanizmu krzywkowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "3-4.", ponieważ tylko ten fragment zarysu krzywki stanowi odcinek prosty (styczny). Pozostałe przedziały odpowiadają łukom profilu: odcinkom o stałym promieniu (część podstawy) lub łukowi wierzchołkowemu (nos krzywki), więc nie są linią prostą.

Pełne wyjaśnienie:

W mechanizmie krzywkowym popychacz jest prowadzony w prowadnicy, więc jego tor ruchu jest prostoliniowy niezależnie od kształtu krzywki. Dlatego w tym typie zadań rozróżnia się: ruch popychacza (wznios, powrót, postój) oraz profil krzywki (zarys, po którym toczy się rolka/ślizga stopa popychacza).

Pytanie dotyczy wyłącznie tego, na którym przedziale profil krzywki jest linią prostą. Na rysunku odcinek "3-4." jest narysowany jako wyraźna prosta (styczna), czyli fragment profilu o stałym kierunku. Taki odcinek określa się jako profil liniowy/styczny.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo wskazują fragmenty profilu będące łukami:

  • "1-2." i "2-3." leżą na części profilu o stałym promieniu (łuk okręgu), typowej dla odcinka podstawowego lub fazy postoju – to nie jest linia prosta.
  • "4-5." odpowiada łukowi wierzchołkowemu (nosowi krzywki) o mniejszym promieniu krzywizny – również nie jest linią prostą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się przedziały punktów, najpierw oceń geometrię zarysu między punktami (prosta vs łuk), a dopiero potem kojarz to z fazą pracy. To ogranicza błędy wynikające z mylenia "prostoliniowego ruchu popychacza" z "prostym odcinkiem profilu krzywki".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profil krzywki to zarys (kształt) powierzchni krzywki, po którym toczy się rolka lub ślizga stopa popychacza. To właśnie geometria profilu (łuki, odcinki proste, krzywe specjalne) decyduje o tym, jak zmienia się położenie popychacza podczas obrotu krzywki.
Popychacz w typowym mechanizmie jest prowadzony w prowadnicy, więc jego tor ruchu jest z definicji prostoliniowy. W zadaniach zwykle chodzi nie o tor popychacza, ale o to, czy fragment profilu krzywki jest linią prostą czy łukiem.
Odcinek prosty jest narysowany jako linia bez krzywizny (nie jest częścią okręgu). Często stanowi styczną łączącą dwa łuki profilu. Najprościej porównać fragment między punktami: jeśli "wygina się" jak okrąg, to łuk; jeśli jest idealnie prosty, to odcinek liniowy.
Nos krzywki to część wierzchołkowa profilu, zwykle o mniejszym promieniu krzywizny, odpowiadająca za skrajne położenie popychacza. Na rysunku wygląda jak "czubek" krzywki i jest łukiem, a nie linią prostą. Często to miejsce intensywnie się zużywa.
Najczęściej wyróżnia się: postój (popychacz nie zmienia położenia), wznios (popychacz przemieszcza się w jedną stronę) oraz powrót (wraca do położenia początkowego). Profil krzywki może mieć różne kształty na każdej z tych faz.
Nie zawsze. Odcinek prosty profilu mówi o geometrii zarysu, a nie bezpośrednio o tym, czy popychacz się porusza. W praktyce odcinek liniowy bywa stosowany w części wzniosu lub powrotu, ale o fazie decyduje zmiana promienia działania i warunki kontaktu.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "nosa" krzywki, bo jest najbardziej widoczny, mimo że jest łukiem; niedostrzeżenie, że tylko jeden fragment jest prosty; oraz mylenie łuku podstawy (stały promień) z prostą. Pomaga porównanie krzywizny każdego odcinka po kolei.
Łuk okręgu ma stałą krzywiznę i "zaokrągla się" w całym zakresie, a przy przedłużeniu jego kierunek zmienia się płynnie. Odcinek prosty ma stały kierunek (brak krzywizny). Na rysunku technicznym łuk zwykle wygląda jak fragment okręgu o stałym promieniu.
Mechanizmy krzywkowe są częste w automatach montażowych, maszynach pakujących, podajnikach i urządzeniach, gdzie trzeba zamienić ruch obrotowy na zaprogramowany ruch posuwisto-zwrotny. Umożliwiają uzyskanie powtarzalnych cykli: wznios–postój–powrót.
Ćwicz rozpoznawanie elementów: krzywka, popychacz, prowadnica oraz rodzaje fragmentów profilu (łuk, prosta). Naucz się też podstawowych pojęć: wznios, postój, powrót. Na egzaminie najpierw czytaj geometrię profilu na rysunku, a dopiero potem interpretuj ruch.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "3-4.", ponieważ tylko ten fragment zarysu krzywki stanowi odcinek prosty (styczny)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mechanizm krzywkowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mechanizm_krzywkowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Cam" (cam and follower) – https://en.wikipedia.org/wiki/Cam (accessed 2026-02-28)
  • Shigley's Mechanical Engineering Design, rozdział o układach krzywka–popychacz (cam-follower systems), wydanie zależne od publikacji

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn: rozdziały o mechanizmach krzywkowych
  • Atlas/zbiór zadań z mechanizmów: krzywki i popychacze (rysunki profili i faz pracy)
  • Notatki: definicje faz pracy krzywki (postój, wznios, powrót) oraz typy profili

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego