KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 1.
Którą cyfrą oznaczono na ilustracji zabierak?
Ilustracja przedstawia fragment tokarki, co jest związane z kwalifikacją zawodową mechanika-monter maszyn i urządzeń.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabierak to element, który zabiera (napędza) część współpracującą, przenosząc ruch lub moment obrotowy. Na dołączonej ilustracji numer 2 wskazuje właśnie ten element – rozpoznawalny po tym, że jest przewidziany do bezpośredniego zazębienia/zaczepienia z częścią napędzaną.

Pełne wyjaśnienie:

Zabierak (w praktyce warsztatowej spotykany w różnych odmianach konstrukcyjnych) jest elementem, którego zadaniem jest przeniesienie ruchu lub momentu przez bezpośrednie "zabranie" drugiej części – zwykle przez zaczepienie, wejście w wycięcie, rowek albo współpracę kształtową.

W tego typu pytaniach kluczowa jest umiejętność połączenia nazwy z funkcją i z cechami widocznymi na rysunku. Na ilustracji element oznaczony cyfrą 2 jest wskazany jako ten, który pełni rolę zabieraka, czyli jest przewidziany do współpracy z częścią napędzaną i przenoszenia obciążenia (momentu) w zespole.

Dlaczego pozostałe numery nie pasują? W typowych zespołach napędowych obok zabieraka występują elementy, które:

  • prowadzą (np. w tulei/gnieździe), ale nie przenoszą momentu przez zaczepienie,
  • mocują (np. śruby, nakrętki, podkładki), czyli odpowiadają za połączenie, a nie za funkcję "zabierania",
  • ustalają położenie (np. wpust, pierścień, kołek), lecz ich geometria i miejsce pracy na rysunku nie odpowiadają zabierakowi wskazanemu w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz numer, zadaj sobie pytanie: który element na rysunku realnie styka się roboczo z częścią napędzaną i jest narażony na przenoszenie siły/momentu? To najczęściej będzie zabierak.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabierak to element, który przenosi ruch lub moment obrotowy na część współpracującą przez zaczepienie lub współpracę kształtową. W praktyce "zabiera" drugą część do ruchu, dlatego zwykle pracuje na powierzchniach roboczych narażonych na obciążenia.
Szukaj elementu, który ma bezpośredni kontakt roboczy z częścią napędzaną: wchodzi w wycięcie, rowek lub opiera się o powierzchnię przenoszącą moment. Pomaga też analiza funkcji: zabierak nie tylko mocuje, ale wykonuje pracę przeniesienia napędu.
Wpust to typowy element połączenia wał–piasta, który ustala i przenosi moment w złączu, ale ma charakter "łącznika" w rowkach. Zabierak częściej jest elementem zaczepowym/napędzającym w mechanizmie, gdzie ruch jest przekazywany przez bezpośrednie zabieranie drugiej części.
Najczęściej tak, bo jego rolą jest przekazanie napędu. W zależności od konstrukcji może przenosić też siłę w ruchu posuwowym. Kluczowe jest to, że jest elementem roboczym przekazującym ruch, a nie tylko częścią mocującą lub osłonową.
Typowe są: starcie powierzchni roboczych, wykruszenia naroży, pęknięcia oraz odkształcenia wynikające z przeciążenia lub niewspółosiowości. Objawami mogą być luzy, hałas, przeskakiwanie napędu albo brak płynnego przeniesienia ruchu.
Zawsze, gdy montujesz zespół przeniesienia napędu: sprzęgła, mechanizmy zapadkowe, napędy z zaczepem kształtowym. Trzeba sprawdzić dopasowanie, luz roboczy i stan powierzchni współpracujących, bo błędy montażu szybko powodują zużycie.
Najczęstsze to: pomylenie linii odniesienia i numeru elementu, wybór "na oko" bez sprawdzenia funkcji części oraz mylenie elementów o podobnym kształcie (np. ustalających z napędzającymi). Pomaga analiza: co przenosi obciążenie i gdzie występuje kontakt roboczy.
Element mocujący (np. śruba, nakrętka) zwykle ma rolę docisku i połączenia, a nie bezpośredniego przekazywania ruchu przez zaczepienie. Zabierak jest częścią roboczą: jego kształt i położenie wskazują na współpracę z wycięciem/zębem/gniazdem części napędzanej.
Zabieraki spotyka się m.in. w sprzęgłach kształtowych, mechanizmach zapadkowych, napędach z tarczami zabierakowymi oraz w różnych rozwiązaniach przeniesienia napędu, gdzie moment jest przekazywany przez zaczepienie. Zależy to od konstrukcji konkretnej maszyny.
Ćwicz rozpoznawanie części po funkcji: co prowadzi, co ustala, co mocuje, a co przenosi moment. Dobrą metodą jest opisywanie rysunku własnymi słowami oraz porównywanie kilku podobnych mechanizmów. Na egzaminie zawsze śledź linię wskazującą numer elementu.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Zabierak to element, który zabiera (napędza) część współpracującą, przenosząc ruch lub moment obrotowy."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (rozdziały o elementach przeniesienia napędu)
  • Rysunek techniczny maszynowy – ćwiczenia z czytania rysunków z numeracją
  • Instrukcje serwisowe/DTR maszyn (sekcje: budowa zespołów, wykazy części)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego