KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Wskaż rodzaj pożywki, w której skład wchodzą zwykły agar (1000 ml) i 5% baraniej krwi (50-100 ml).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dodatek 5% krwi baraniej do agaru zwiększa zawartość składników odżywczych i umożliwia wzrost bardziej wymagających drobnoustrojów, dlatego takie podłoże klasyfikuje się jako pożywkę wzbogaconą. Pożywka prosta nie ma dodatków, a wybiórczo-namnażająca zawiera czynniki hamujące konkurencyjną florę.

Pełne wyjaśnienie:

W mikrobiologii laboratoryjnej pożywki klasyfikuje się m.in. według składu i przeznaczenia. Kluczowe jest rozróżnienie między:

  • pożywkami prostymi – stanowią bazę odżywczą bez dodatkowych składników biologicznych, zwykle wystarczają dla drobnoustrojów o mniejszych wymaganiach,
  • pożywkami wzbogaconymi – są to podłoża podstawowe, do których dodaje się składniki zwiększające wartość odżywczą (np. krew, surowicę lub inne ekstrakty), aby ułatwić wzrost bakterii bardziej wymagających,
  • pożywkami wybiórczymi / wybiórczo-namnażającymi – zawierają składniki selektywne (hamujące jedne grupy mikroorganizmów i faworyzujące inne), dzięki czemu ułatwiają izolację określonych drobnoustrojów z mieszaniny,
  • pożywkami specjalnymi – to określenie bywa używane potocznie lub w ujęciach dydaktycznych jako "pozostałe", ale samo w sobie nie jest precyzyjną klasyfikacją opartą o konkretny, jednoznaczny wyróżnik w tym pytaniu.

Podłoże opisane w pytaniu to agar (podłoże bazowe) z dodatkiem 5% krwi baraniej. Taki dodatek wnosi dodatkowe czynniki odżywcze i wspiera wzrost drobnoustrojów o większych wymaganiach, dlatego poprawna jest odpowiedź "Wzbogacona".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Prosta" – nie pasuje, ponieważ w składzie wskazano wyraźny dodatek krwi, czyli komponent wzbogacający.
  • "Wybiórczo-namnażająca" – w opisie nie ma informacji o czynnikach selektywnych (np. inhibitorach), a sama obecność krwi nie oznacza selektywności.
  • "Specjalna" – jest zbyt ogólna i nie wynika bezpośrednio z podanego kryterium składu; pytanie prowadzi do rozpoznania pożywki wzbogaconej na podstawie dodatku krwi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie podłoża pojawia się dodatek krwi, surowicy lub innego komponentu biologicznego podnoszącego wartość odżywczą, najczęściej rozpoznajesz pożywkę wzbogaconą. Selektywność wymaga natomiast obecności składników hamujących określone grupy mikroorganizmów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pożywka wzbogacona to podłoże podstawowe, do którego dodano składniki zwiększające jego wartość odżywczą (np. krew lub surowicę). Dzięki temu możliwy jest wzrost drobnoustrojów bardziej wymagających, które na podłożu prostym rosłyby słabo lub wcale.
Dodatek krwi dostarcza dodatkowych substancji odżywczych i czynników wzrostowych. W praktyce oznacza to "wzbogacenie" podłoża bazowego (agaru), aby ułatwić hodowlę bakterii o większych wymaganiach pokarmowych.
Pożywka prosta jest podłożem bazowym bez dodatkowych komponentów biologicznych podnoszących wartość odżywczą. Pożywka wzbogacona zawiera taki dodatek (np. krew, surowicę), więc jest "bogatsza" i lepiej wspiera wzrost drobnoustrojów wymagających.
Nie. Dodatek krwi sam w sobie nie jest czynnikiem selektywnym. Podłoże wybiórcze musi zawierać składniki hamujące wzrost części mikroorganizmów (inhibitory). Krew zwykle pełni rolę odżywczą, czyli wskazuje na podłoże wzbogacone.
Szukaj informacji o dodatkach typu krew, surowica lub inne składniki zwiększające odżywczość podłoża. Jeśli opis mówi o podłożu bazowym + taki dodatek, najczęściej testowana jest kategoria "wzbogacona", a nie "prosta" czy "wybiórcza".
Typowy błąd to mylenie "wzbogaconej" z "wybiórczą": uczący się kojarzą każdy dodatek z selektywnością. Drugi błąd to wybór odpowiedzi ogólnej ("specjalna") zamiast tej, która wynika z konkretnego kryterium składu podanego w pytaniu.
Stosuje się go, gdy potrzebne jest podłoże bogatsze od podstawowego, pozwalające uzyskać wzrost drobnoustrojów o większych wymaganiach. W diagnostyce jest użyteczny przy posiewach, gdy spodziewa się zróżnicowanej flory i potrzebne jest dobre podłoże ogólne.
To informacja o udziale krwi jako dodatku do podłoża bazowego. Na poziomie egzaminacyjnym kluczowe jest rozpoznanie, że pojawia się składnik wzbogacający. Same proporcje mogą być podawane różnie, ale sama obecność krwi kieruje do kategorii pożywki wzbogaconej.
Nie. "Wzbogacona" odnosi się do zwiększenia wartości odżywczej przez dodatek składników (np. krwi). "Różnicująca" zawiera elementy umożliwiające odróżnienie drobnoustrojów na podstawie cech wzrostu lub reakcji w podłożu (np. zmiana wyglądu kolonii).
Wybiórczo-namnażająca musi mieć w opisie element selektywny: coś, co hamuje jedne mikroorganizmy, aby inne mogły się namnażać. Wzbogacona ma przede wszystkim "dodatki odżywcze" (np. krew), bez informacji o inhibitorach czy selekcji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dodatek 5% krwi baraniej do agaru zwiększa zawartość składników odżywczych i umożliwia wzrost bardziej wymagających drobnoustrojów, dlatego takie podłoże klasyfikuje się jako pożywkę wzbogaconą."

Materiały:

  • Podręcznik mikrobiologii ogólnej/medycznej – rozdział o pożywkach i hodowli drobnoustrojów
  • Skrypty szkolne dla technika analityka z pracowni mikrobiologicznej (pożywki, posiew, inkubacja)
  • Instrukcje wewnętrzne pracowni mikrobiologicznej dotyczące przygotowania agaru z krwią i klasyfikacji podłoży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego