KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 20.
Wskaż schemat obciążenia więźby dachowej parciem wiatru.
Ilustracja przedstawia cztery schematy obciążenia więźby dachowej parciem wiatru, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat parcia wiatru na więźbę powinien pokazywać obciążenie działające od strony nawietrznej, zgodnie z kierunkiem wiatru, zwykle jako obciążenie rozłożone (strzałki) przekazywane z połaci na elementy nośne. Kluczowe jest poprawne ustawienie strzałek (kierunek i zwrot) oraz miejsce przyłożenia na właściwej połaci/ustroju.

Pełne wyjaśnienie:

Parcie wiatru to oddziaływanie, w którym strumień powietrza napiera na powierzchnię dachu i elementy konstrukcji. Na schematach obciążeń przedstawia się je najczęściej jako obciążenie rozłożone (wiele strzałek), a nie pojedynczą siłę skupioną, ponieważ wiatr działa na pewien obszar połaci.

W zadaniach typu "wskaż schemat" trzeba zwrócić uwagę na trzy rzeczy:

  • Kierunek i zwrot strzałek – dla parcia strzałki powinny wskazywać działanie wiatru na połać od strony nawietrznej. Schemat ze strzałkami "od połaci na zewnątrz" zwykle odpowiada ssaniu, a nie parciu.
  • Miejsce przyłożenia – obciążenie powinno być pokazane na tej części dachu/więźby, która jest wystawiona na napór wiatru (połać nawietrzna), a nie na dowolnym elemencie konstrukcji.
  • Sposób modelowania – poprawny rysunek zachowuje sens fizyczny: wiatr obciąża powierzchnię, a więźba przenosi to oddziaływanie na podpory. Schematy, które pomijają powierzchniowy charakter działania (np. pojedyncza strzałka bez uzasadnienia), są typowo mylące.

Typowe błędne wybory wynikają z mylenia parcia z ssaniem (odwrócone strzałki), z przenoszenia obciążenia na niewłaściwą stronę dachu lub z niepoprawnego rzutowania obciążenia (np. pokazania parcia jako działania w osi, która nie odpowiada rzeczywistemu kierunkowi oddziaływania na połać).

Przygotowując się do egzaminu, warto ćwiczyć rozpoznawanie schematów obciążeń: wiatr (parcie i ssanie), śnieg oraz ciężar własny. Najskuteczniejsze jest sprawdzanie każdego rysunku pytaniem kontrolnym: czy strzałki pokazują rzeczywisty napór wiatru na połać i czy obciążenie jest rozłożone na powierzchni?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parcie wiatru to napór powietrza na połać od strony nawietrznej (siła "wpycha" w dach). Ssanie to efekt podciśnienia, gdy wiatr "odrywa" powietrze od powierzchni i działa na zewnątrz. Na schematach zwykle rozpoznasz to po przeciwnym zwrocie strzałek.
Najczęściej jest to obciążenie rozłożone pokazane wieloma strzałkami skierowanymi na połać od strony nawietrznej. Ważne jest, aby strzałki miały logiczny zwrot zgodny z kierunkiem wiatru i były przyłożone do właściwej powierzchni dachu, a nie do przypadkowego elementu.
Wiatr oddziałuje na powierzchnię (połać, ścianę), a nie w jednym punkcie. Dlatego w modelu statycznym przedstawia się go jako obciążenie rozłożone: ułatwia to analizę przekazywania sił przez elementy więźby na podpory i zapobiega błędnemu traktowaniu wiatru jak siły skupionej.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie strzałek (wybór ssania zamiast parcia), wskazanie obciążenia na zawietrznej stronie dachu, oraz wybór schematu z pojedynczą siłą, gdy powinno być obciążenie rozłożone. Pomaga kontrola: "czy wiatr napiera na połać?"
W praktyce projektowej rozpatruje się kierunek oddziaływania wiatru na powierzchnię, a na schematach spotkasz ujęcia uproszczone. Najważniejsze na egzaminie jest poprawne rozpoznanie zwrotu i strony działania (nawietrzna) oraz tego, że jest to obciążenie powierzchniowe przekazywane na ustrój.
Gdy konstrukcja jest w trakcie montażu (brak pełnych stężeń), przy pracach na wysokości oraz przy tymczasowych zabezpieczeniach. Silny wiatr może zmienić stateczność elementów i zwiększyć ryzyko wypadku. Znajomość schematów obciążeń pomaga rozumieć, skąd biorą się te zagrożenia.
Wiatr obciąża połać, a dalej siły przechodzą na elementy nośne więźby (np. krokwie, płatwie, stężenia), a następnie na podpory i ściany. Na schemacie poprawne jest takie przedstawienie, które pokazuje obciążenie na połaci i logiczny "przepływ" sił do ustroju nośnego.
Strzałki pokazują kierunek i zwrot działania obciążenia (siły od wiatru) oraz to, czy obciążenie jest rozłożone na długości/powierzchni. W parciu strzałki "wchodzą" w połać od strony nawietrznej. Gdy są skierowane na zewnątrz, zwykle oznacza to ssanie.
Bo od tego zależy, czy mamy parcie czy ssanie oraz gdzie obciążenie powinno być przyłożone na schemacie. Dwie ilustracje mogą wyglądać podobnie, ale mieć odwrócone strzałki lub działać na inną połać. Egzamin sprawdza, czy rozumiesz sens fizyczny, a nie tylko "kształt rysunku".
Ćwicz na przykładach: wiatr (parcie i ssanie), śnieg i ciężar własny. Zawsze stosuj test kontrolny: co obciąża powierzchnię i w jakim zwrocie działają strzałki. Pomaga też rysowanie własnych prostych szkiców i porównywanie ich z typowymi schematami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Kluczowe jest poprawne ustawienie strzałek (kierunek i zwrot) oraz miejsce przyłożenia na właściwej połaci/ustroju."

Źródła:

  • PN-EN 1991-1-4 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje – Oddziaływania ogólne – Oddziaływania wiatru (tytuł normy i zakres)
  • PN-EN 1995-1-1 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Postanowienia ogólne – Reguły ogólne i reguły dla budynków (tytuł normy i zakres)

Materiały:

  • Podstawy statyki budowli (siły, obciążenia, schematy)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji drewnianych i pracy więźby dachowej
  • Zadania ćwiczeniowe z rozpoznawania schematów obciążeń (wiatr, śnieg, ciężar własny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego