KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 37.
Wskaż ustawienie dźwigni skrzyni przekładniowej siewnika przy wysiewie żyta w ilości 155 kg/ha.
Ilustracja przedstawia tabelę z ustawieniami dźwigni skrzyni przekładniowej siewnika, która jest częścią egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wysiać żyto w ilości 155 kg/ha, w praktyce korzysta się z tabeli wysiewu (dla danego siewnika) i ustawia dźwignię skrzyni przekładniowej na pozycję odpowiadającą tej dawce.
W tym zestawie odpowiedzi właściwe ustawienie to "B-4", a pozostałe pozycje dają inną normę wysiewu.

Pełne wyjaśnienie:

Ustawienie dźwigni skrzyni przekładniowej w siewniku zbożowym ma bezpośredni wpływ na prędkość obrotową (i w konsekwencji wydajność) aparatu wysiewającego. Dlatego dla zadanej normy wysiewu, np. 155 kg/ha dla żyta, nie dobiera się położenia "na oko", tylko odczytuje je z tabeli wysiewu przygotowanej dla konkretnego modelu siewnika i danego materiału siewnego.

Odpowiedź "B-4" jest poprawna, ponieważ w tym zadaniu oznaczenie zakresu "B" oraz pozycja "4" odpowiadają nastawie, która według tabeli/skalowania producenta daje wysiew żyta na poziomie 155 kg/ha. Takie oznaczenia (litera zakresu + numer pozycji) są typowe dla wielu siewników, ale ich znaczenie nie jest uniwersalne między producentami i modelami.

  • "B-3" jest błędne, bo to sąsiednia nastawa w tym samym zakresie, która z zasady daje inną dawkę (zwykle mniejszą lub większą w zależności od konstrukcji i kierunku skali).
  • "B-5" jest błędne, bo jest to kolejna sąsiednia pozycja w zakresie "B", również odpowiadająca innej normie wysiewu niż 155 kg/ha.
  • "C-1" jest błędne, ponieważ zmienia się nie tylko pozycja liczbowa, ale też zakres (litera). Przejście na inny zakres oznacza inne przełożenia i inną charakterystykę dawkowania, więc wynikowy wysiew nie będzie zgodny z wymaganą wartością.

W praktyce rolniczej po ustawieniu dźwigni zgodnie z tabelą wykonuje się często próbę kręconą, aby skorygować nastawę pod realne warunki (kalibracja), bo na wynik wpływają m.in. masa tysiąca ziaren, czystość i wyrównanie materiału oraz warunki pracy siewnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabela wysiewu to zestawienie przygotowane przez producenta siewnika, które łączy nastawy przekładni/zasuw z orientacyjną normą wysiewu (kg/ha) dla różnych nasion. Ułatwia szybki dobór ustawień, ale w praktyce wynik warto potwierdzić próbą kręconą.
Skrzynia przekładniowa zmienia przełożenie napędu aparatu wysiewającego. Inne przełożenie oznacza inną prędkość obrotową wałków/kółek wysiewających, a więc inną ilość nasion podawaną na jednostkę drogi. Dźwignia (np. zakres B i pozycja 4) wybiera konkretne przełożenie.
Oznaczenia typu "B-4" zależą od konstrukcji i skali danego modelu: innych kół zębatych, przełożeń, aparatów wysiewających i szerokości roboczej. Dlatego identyczny zapis może oznaczać inną dawkę w innym siewniku. Zawsze opieraj się na instrukcji i tabeli producenta.
W skrócie: ustaw siewnik na wybraną nastawę, zabezpiecz/załóż pojemniki na nasiona, wykonaj określoną liczbę obrotów koła napędowego (zgodnie z instrukcją), zważ wysiane nasiona i przelicz wynik na kg/ha dla danej szerokości roboczej. Jeśli wynik odbiega, skoryguj nastawę i powtórz.
Nawet przy dobrej nastawie wpływ mają m.in.: wilgotność i wyrównanie ziarna, zaprawa, zanieczyszczenia, poślizg koła napędowego, nierówności pola, prędkość jazdy oraz zużycie elementów aparatu wysiewającego. Dlatego kalibracja (próba kręcona) jest ważna przed siewem.
Nie. 155 kg/ha to przykład konkretnej normy, ale w praktyce dobór zależy od odmiany, terminu siewu, stanowiska, jakości materiału siewnego i zakładanej obsady. Egzamin często sprawdza umiejętność ustawienia maszyny na podaną wartość, a nie jedną "zawsze poprawną" normę.
Częste pomyłki to: mylenie zakresu (A/B/C) z pozycją liczbową, przesunięcie o "jedno oczko" na skali, odczyt w złym kierunku oraz pomijanie, że różne tabele mogą dotyczyć różnych nasion. Pomaga spokojne porównanie z tabelą i kontrola wyniku próbą kręconą.
Zakres (litera) zwykle oznacza inny zestaw przełożeń lub inny "przedział" pracy przekładni. To większa zmiana niż przejście z 3 na 4 w tym samym zakresie. Dlatego "C-1" może dawać dawkę znacząco różną od "B-4", nawet jeśli liczba wygląda na małą.
Warto kalibrować ponownie przy zmianie partii materiału siewnego, po regulacjach i naprawach, po dłuższym postoju, przy zmianie szerokości roboczej/ustawień redlic oraz gdy warunki pracy mocno się zmieniają (np. poślizg koła). To ogranicza ryzyko zbyt rzadkiego lub zbyt gęstego siewu.
Jeśli pytanie dotyczy konkretnej dawki (kg/ha) i podaje gotowe symbole nastaw (np. litera i liczba), to zwykle sprawdza umiejętność powiązania dawki z nastawą z tabeli/skalowania danego siewnika. W zadaniach praktycznych zawsze myśl też o potwierdzeniu wyniku próbą kręconą.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcja obsługi i tabela wysiewu konkretnego modelu siewnika używanego w gospodarstwie
  • Materiały dydaktyczne z mechanizacji rolnictwa dotyczące budowy i regulacji siewników
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonanie próby kręconej i przeliczenie wyniku na kg/ha

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego