KWALIFIKACJA BUD19 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 2.
Wskaż wartość odczytu t na łacie niwelacyjnej, ustawionej na realizowanym punkcie A, na podstawie danych przedstawionych na rysunku.
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru geodezyjnego z użyciem niwelatora i łaty niwelacyjnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt t z łaty niwelacyjnej wykonuje się przez wskazanie wartości podziałki w miejscu przecięcia z linią odczytu na rysunku. W tym zadaniu prawidłowy odczyt odpowiada wartości 1,200 m, czyli 1200 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z odczytu z innej kreski lub błędnego przesunięcia o 200–600 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji geometrycznej odczyt z łaty niwelacyjnej polega na jednoznacznym przypisaniu wartości podziałki w miejscu, w którym linia celowa (na rysunku zwykle pokazana jako pozioma linia) przecina podziałkę łaty. Wynik odczytu zapisuje się w jednostkach zgodnych z poleceniem zadania (tu: mm).

Odpowiedź "t = 1200 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada odczytowi 1,200 m z podziałki łaty (a więc 1 m i 200 mm). To typowy zapis spotykany przy interpretacji łat, gdzie łatwo pomylić się o jeden "moduł" podziału, jeśli nie zwróci się uwagi na właściwy decymetr/centymetr.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne:

  • "t = 0800 mm" zwykle wynika z odczytania wartości z niższego fragmentu podziałki (przesunięcie o 400 mm) albo z pomylenia położenia kreski decymetrowej.
  • "t = 1000 mm" odpowiada "okrągłemu" 1,000 m i bywa wybierane, gdy zdający kieruje się przybliżeniem zamiast dokładnym położeniem przecięcia linii z podziałką.
  • "t = 0600 mm" to jeszcze większe przesunięcie i najczęściej jest skutkiem odczytu z niewłaściwego segmentu łaty (np. z sąsiedniego decymetra) lub nieuwzględnienia oznaczeń metrowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi upewnij się, że rozpoznajesz część metrową (np. 1 m) oraz dopiero potem dobierasz część milimetrową (np. +200 mm). Jeśli polecenie podaje mm, zawsze sprawdź, czy nie przestawiłeś przecinka (1,200 m = 1200 mm).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, gdzie na łacie przecina ją linia odczytu (na rysunku odpowiadająca linii celowej). Następnie rozpoznaj część metrową/decymetrową podziałki i dopiero potem doprecyzuj centymetry i milimetry. Na końcu zapisz wynik w jednostkach wymaganych w zadaniu (np. mm).
Odczyt t to wartość wskazana na łacie niwelacyjnej w miejscu przecięcia z linią celową. Jest to bezpośredni wynik obserwacji, używany później do obliczeń różnic wysokości lub kontroli rzędnych. W zależności od arkusza może być podawany w m lub w mm.
W praktyce geodezyjnej odczyt z łaty często zapisuje się w metrach z trzema miejscami po przecinku, ale na egzaminie bywa wymagany zapis w milimetrach, aby uniknąć niejednoznaczności. Trzeba wtedy pamiętać o przeliczeniu: 1,200 m = 1200 mm.
Najczęściej myli się segment metrowy lub decymetrowy (odczyt z sąsiedniej "dziesiątki" centymetrów), albo wybiera wartość "okrągłą" 1,000 m bez sprawdzenia dokładnego położenia linii. Częsty jest też błąd jednostek: zapis w m zamiast w mm.
Najprościej pomnóż wartość w metrach przez 1000. Przykład: 1,200 m × 1000 = 1200 mm. Jeśli masz zapis typu 0,800 m, to jest 800 mm. Zwracaj uwagę na przecinek dziesiętny, bo przesunięcie o jedno miejsce daje błąd rzędu setek mm.
Ogólna zasada jest taka sama: odczytujesz wartość podziałki w miejscu przecięcia z linią celową. Różnić się może wygląd podziałki (np. typ "E", inne kolory, inne oznaczenia), co wpływa na szybkość i ryzyko pomyłki. Dlatego zawsze identyfikuj część metrową i dopiero potem dokładność w mm.
Odczyty na punktach realizowanych wykorzystuje się m.in. przy wyznaczaniu rzędnych projektowanych, kontroli wykonania robót ziemnych, ustawianiu wysokości elementów budowlanych oraz w pomiarach kontrolnych. Odczyt t jest wtedy elementem zestawu obserwacji potrzebnych do obliczenia wysokości punktu.
Kluczowe jest położenie linii odczytu względem podziałki łaty oraz rozpoznanie, w którym metrze i decymetrze znajduje się przecięcie. Pomocne są oznaczenia metrowe i charakterystyczny układ kresek. Bez tych dwóch kroków łatwo o błąd o 200–600 mm.
Nie w sposób pewny. Wartości w odpowiedziach zwykle różnią się o stałe kroki (np. 200 mm), co sprawia, że bez prawidłowego odczytu z podziałki można jedynie strzelać. Egzamin sprawdza właśnie umiejętność interpretacji podziałki i zapisu wyniku.
Ćwicz na wielu przykładach rysunków i zdjęć łat: najpierw rozpoznawaj część metrową, potem dziesiątki centymetrów, a na końcu milimetry. Rób krótkie serie z limitem czasu i sprawdzaj błędy (czy wynik przesunął się o 0,2 m, 0,4 m itd.). To najszybciej eliminuje typowe pomyłki.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Odczyt t z łaty niwelacyjnej wykonuje się przez wskazanie wartości podziałki w miejscu przecięcia z linią odczytu na rysunku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do niwelacji geometrycznej (działy: łaty, odczyty, zapis wyników)
  • Instrukcje/wytyczne szkolne do ćwiczeń terenowych z niwelacji
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu na łacie i interpretacji podziałki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego