W architekturze krajobrazu waloryzacja krajobrazu oznacza rozpoznanie i/lub działania ukierunkowane na podniesienie wartości przestrzeni (np. estetycznej, przyrodniczej, kulturowej, rekreacyjnej) oraz lepsze wyeksponowanie jej cech. W praktyce może to obejmować prace porządkowe, odtworzeniowe, konserwatorskie, poprawę dostępności i funkcjonalności, a także ochronę elementów cennych.
Odpowiedź "Restauracja zabytkowego parku miejskiego" jest właściwa, ponieważ restauracja (w sensie przywracania właściwych cech obiektu) prowadzi do poprawy jakości i wartości parku: może przywracać historyczny układ kompozycyjny, podnosić bezpieczeństwo użytkowania, poprawiać kondycję roślinności i czytelność założeń. Tego typu działanie wzmacnia zarówno walory kulturowe, jak i użytkowe terenu.
Pozostałe propozycje nie są dobrymi przykładami waloryzacji, bo typowo wiążą się z utraceniem lub osłabieniem wartości krajobrazowych:
- "Wycinka drzew w parku miejskim" sama w sobie częściej kojarzy się z redukcją zieleni i pogorszeniem funkcji przyrodniczych oraz klimatycznych. (Wycinka bywa elementem pielęgnacji, ale w tak ogólnym brzmieniu nie wskazuje na podnoszenie wartości krajobrazu.)
- "Budowa nowego bloku mieszkalnego na terenie zielonym" to zwykle zabudowa kosztem zieleni, ograniczenie powierzchni biologicznie czynnej i zmiana charakteru przestrzeni, co obniża walory przyrodnicze i rekreacyjne.
- "Rozbudowa sieci drogowej przez teren zielony" zazwyczaj zwiększa fragmentację siedlisk, hałas i presję komunikacyjną, co najczęściej pogarsza odbiór krajobrazu oraz jego funkcje ekologiczne.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pojęciach takich jak "waloryzacja", szukaj w odpowiedziach działań, które chronią, odtwarzają lub poprawiają wartości przestrzeni, a nie takich, które ją zastępują inną funkcją lub redukują elementy cenne.
