U osób starszych długotrwale niesamodzielnych i unieruchomionych obserwuje się zespół zmian wynikających z wieku, chorób przewlekłych oraz ograniczenia aktywności. Najbardziej typowe są:
- Utrata masy mięśniowej – brak ruchu i mniejsze obciążanie mięśni sprzyjają ich osłabieniu i zanikowi (często opisywanemu jako sarkopenia nasilana unieruchomieniem). Skutkiem jest spadek siły, trudności we wstawaniu, chodzeniu i samoobsłudze.
- Zmniejszenie wytrzymałości – ograniczenie aktywności obniża tolerancję wysiłku, pogarsza kondycję i wydolność. Podopieczny szybciej się męczy, ma mniejszą rezerwę funkcjonalną, co utrudnia rehabilitację i powrót do sprawności.
- Problemy z pamięcią – u seniorów częściej występują zaburzenia poznawcze (od łagodnych po otępienie). Unieruchomienie, izolacja, mniejsza stymulacja i współistniejące choroby mogą nasilać trudności z pamięcią i koncentracją.
Dlatego poprawny jest zestaw: "Utrata masy mięśniowej, zmniejszenie wytrzymałości, problemy z pamięcią".
Pozostałe zestawy są nieprawidłowe, bo zawierają elementy o kierunku przeciwnym do najczęściej spotykanego:
- "Zwiększona masa mięśniowa, poprawa wytrzymałości, poprawa pamięci" – to opis poprawy funkcji, której nie oczekuje się przy unieruchomieniu; taki efekt wymagałby systematycznego treningu i aktywizacji.
- "Utrata masy mięśniowej, zwiększona wytrzymałość, problemy z pamięcią" – łączy prawidłową utratę mięśni z niepasującym wzrostem wytrzymałości; przy braku ruchu wytrzymałość zwykle spada.
- "Zwiększona masa mięśniowa, zmniejszenie wytrzymałości, poprawa pamięci" – miesza prawdopodobny spadek wytrzymałości z mało typowym wzrostem masy mięśniowej oraz poprawą pamięci.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o unieruchomienie szukaj konsekwencji "braku używania": osłabienie, zanik, mniejsza wydolność oraz ryzyko pogorszenia funkcji poznawczych i nastroju.
