KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 16.
Wskaż zestaw kont, na których księguje się zdarzenia gospodarcze, stosując wyłącznie zasadę jednostronnego zapisu.
Ilustracja przedstawia tabelę podzieloną na cztery zestawy, oznaczone jako Zestaw I, Zestaw II, Zestaw III i Zestaw IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis jednostronny stosuje się w ewidencji prowadzonej bez przeciwstawnego zapisu na drugim koncie, co jest typowe dla kont pozabilansowych. W zadaniu za zestaw obejmujący konta ewidencjonowane wyłącznie jednostronnie przyjęto odpowiedź "Zestaw II", natomiast pozostałe zestawy dotyczą kont wymagających zapisu dwustronnego.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunkowości podstawową regułą jest zasada podwójnego zapisu: każda operacja gospodarcza ujmuje się co najmniej na dwóch kontach (po dwóch stronach), tak aby zachować równowagę zapisów i możliwość kontroli poprawności księgowań. Taki sposób ewidencji dotyczy typowych kont bilansowych (aktywa i pasywa) oraz kont wynikowych (przychody i koszty).

Istnieje jednak obszar ewidencji, w którym stosuje się zasadę jednostronnego zapisu. Chodzi o sytuacje, gdy informację o danym zdarzeniu lub stanie ujmuje się "poza bilansem" wyłącznie po jednej stronie odpowiedniego konta. Najczęściej odnosi się to do kont pozabilansowych, których celem jest ujmowanie wybranych informacji kontrolnych lub dodatkowych, bez bezpośredniego wpływu na sumę bilansową.

Dlatego w tego typu zadaniu poprawny jest ten zestaw kont, który obejmuje konta prowadzone wyłącznie jednostronnie (pozabilansowo). W przedstawionych odpowiedziach jako taki zestaw wskazano "Zestaw II".

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ odpowiadają zestawom zawierającym konta, na których ewidencja wymaga zapisu dwustronnego (typowa dekretacja Wn/Ma). Typowym błędem jest ignorowanie słowa "wyłącznie" i wybieranie zestawu, który "kojarzy się" z księgowaniem operacji gospodarczych, mimo że dotyczy ono wówczas standardowej ewidencji bilansowej lub wynikowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "jednostronny zapis", najpierw sprawdź, czy wśród opcji są konta pozabilansowe albo konta służące ewidencji poza bilansem. To zwykle od razu kieruje do właściwego zestawu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada jednostronnego zapisu polega na ujmowaniu zdarzenia tylko po jednej stronie konta, bez równoległego przeciwstawnego zapisu na drugim koncie. Najczęściej dotyczy to ewidencji pozabilansowej, która ma charakter informacyjno-kontrolny i nie działa jak typowe księgowanie Wn/Ma.
Podwójny zapis zwiększa kontrolę poprawności księgowań, zachowuje równowagę zapisów i pozwala spiąć ewidencję z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat. Jednostronny zapis stosuje się wyjątkowo, gdy celem jest informacja dodatkowa (najczęściej poza bilansem), a nie zmiana aktywów/pasywów lub wyniku.
Konta pozabilansowe służą do ewidencji informacji, które są istotne kontrolnie lub informacyjnie, ale nie wpływają bezpośrednio na sumę bilansową. Pomagają monitorować określone zdarzenia, stany lub zobowiązania warunkowe. Zwykle prowadzi się je zapisem jednostronnym.
Najczęściej wskazuje na to jego charakter pozabilansowy: konto nie wchodzi do typowych grup aktywów, pasywów, przychodów ani kosztów, a jego celem jest ewidencja kontrolna. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest też polecenie "wyłącznie jednostronnie" – wtedy szukasz zestawu kont pozabilansowych.
Najczęściej uczniowie automatycznie zakładają, że każde "księgowanie zdarzeń gospodarczych" oznacza Wn/Ma, i ignorują warunek "wyłącznie". Innym błędem jest mylenie kont pozabilansowych z bilansowymi, bo nazwy kont mogą brzmieć podobnie, mimo że sposób ewidencji jest inny.
Nie. Konto nadal ma technicznie dwie strony, ale w ewidencji jednostronnej ujmuje się zdarzenia tylko po jednej z nich (zgodnie z przyjętą zasadą dla danego konta pozabilansowego). W odróżnieniu od podwójnego zapisu, nie ma równoległego przeciwstawnego ujęcia na innym koncie.
Wtedy, gdy pytanie dotyczy księgowania jednostronnego albo ewidencji poza bilansem. Jeżeli w treści występuje sformułowanie "wyłącznie zasada jednostronnego zapisu", poprawny będzie zestaw obejmujący konta pozabilansowe, a nie typowe konta bilansowe czy wynikowe.
Konta bilansowe wpływają na aktywa i pasywa oraz wynikają bezpośrednio z równania bilansowego; księguje się na nich podwójnie. Konta pozabilansowe mają funkcję informacyjną/kontrolną i zwykle nie zmieniają sumy bilansowej; często prowadzi się je zapisem jednostronnym zgodnie z przyjętą praktyką jednostki.
Zasadniczo konta wynikowe (przychody i koszty) są elementem standardowej ewidencji i wymagają podwójnego zapisu, bo wpływają na ustalenie wyniku finansowego. Zapis jednostronny jest typowy dla ewidencji pozabilansowej, a nie dla klasycznych kont wynikowych.
Ćwicz klasyfikację kont: bilansowe (aktywa/pasywa), wynikowe (przychody/koszty) i pozabilansowe. Twórz fiszki z nazwami kont i dopisuj, czy wymagają ewidencji dwustronnej czy jednostronnej. Na egzaminie zawsze podkreśl słowa-klucze typu "wyłącznie" i "jednostronnie".
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Zapis jednostronny stosuje się w ewidencji prowadzonej bez przeciwstawnego zapisu na drugim koncie, co jest typowe dla kont pozabilansowych."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw rachunkowości finansowej (rozdziały: konta, zasada podwójnego zapisu, konta pozabilansowe)
  • Materiały OKE/CKE z przykładowymi zadaniami dla technika rachunkowości (dział: ewidencja operacji gospodarczych)
  • Notatki/opracowania do planu kont: klasyfikacja kont i zasady zapisu na kontach pozabilansowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego