W mieszaninie wodno-parowej rozpatruje się stan nasycenia, czyli równowagę fazową ciecz–para. Dla takiego stanu parametry ciśnienie nasycenia i temperatura nasycenia są ze sobą jednoznacznie powiązane: gdy rośnie ciśnienie, rośnie też temperatura nasycenia.
Kluczowe jest, że w tablicach parowych występują dwie różne objętości właściwe:
- v' – objętość właściwa cieczy nasyconej (wody),
- v'' – objętość właściwa pary nasyconej.
Dla cieczy nasyconej wzrost ciśnienia sam w sobie sprzyjałby niewielkiemu zmniejszeniu objętości (ściśliwość cieczy). Jednak na krzywej nasycenia jednocześnie rośnie temperatura, a efekt rozszerzalności cieplnej wody w tym zakresie zwykle przeważa nad ściśliwością. W konsekwencji v' rośnie, choć zmiana jest mała.
Dla pary nasyconej sytuacja jest odwrotna: przy wzroście ciśnienia faza gazowa ulega silnej kompresji, a dodatkowo rośnie jej gęstość. W rezultacie v'' maleje bardzo wyraźnie (zmiana może być rzędu wielu razy w typowych zakresach ciśnień kotłowych).
Dlatego poprawna zależność jakościowa to: objętość właściwa wody wzrasta, a objętość właściwa pary maleje. Odpowiedzi sugerujące, że obie wielkości rosną lub obie maleją, wynikają zwykle z błędnego uproszczenia (pominięcie wzrostu temperatury nasycenia) albo z przeniesienia intuicji o cieczach podchłodzonych na ciecz nasyconą. Wariant, w którym woda maleje, a para wzrasta, przeczy zarówno tablicom parowym, jak i fizyce sprężania pary.
