KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Którą sprężarkę należy zastosować dla żądanych parametrów czynnika: Δp = 10 MPa, Q = 250 m3/h?
Ilustracja przedstawia wykres, który jest prawdopodobnie częścią egzaminu zawodowego dla technika energetyka w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spręż 10 MPa oznacza bardzo dużą wymaganą różnicę ciśnień.
W takim obszarze pracy typowo stosuje się sprężarki wyporowe, a wśród nich sprężarki tłokowe, które są kojarzone z uzyskiwaniem wysokich ciśnień przy umiarkowanych wydajnościach (np. rzędu setek m3/h).

Pełne wyjaśnienie:

Dobór rodzaju sprężarki opiera się przede wszystkim na wymaganym sprężu (Δp) oraz wydajności (Q), a nie na samej nazwie konstrukcji. W pytaniu kluczowe jest to, że Δp = 10 MPa jest bardzo dużą różnicą ciśnień jak na typowe zastosowania sprężonego powietrza i wiele standardowych sprężarek przemysłowych. Taki poziom sprężu zwykle kieruje dobór w stronę sprężarek wyporowych, które lepiej radzą sobie z wysokimi ciśnieniami (często także w układach wielostopniowych).

Odpowiedź "Tłokową." jest właściwa, ponieważ sprężarki tłokowe są klasycznie stosowane tam, gdzie priorytetem jest uzyskanie wysokiego ciśnienia końcowego. Przy wydajności rzędu 250 m3/h (wartość umiarkowana) taki wybór jest spójny z typowym podziałem zastosowań: wysokie ciśnienia – częściej tłokowe; bardzo duże przepływy przy niższych sprężach – częściej konstrukcje przepływowe.

  • "Przepływową." należy odrzucić, bo sprężarki przepływowe (np. odśrodkowe/osiowe) są dobierane głównie do dużych strumieni i zwykle wymagają innego podejścia do uzyskania wysokiego sprężu (np. wielostopniowość, konkretne prędkości obrotowe). Sam zapis Δp = 10 MPa wskazuje, że to nie jest typowy "łatwy" zakres dla prostej sprężarki przepływowej.
  • "Rotacyjną śrubową." to częsty wybór w przemyśle dla sprężonego powietrza, ale w pytaniu decyduje ekstremalnie duży spręż. Bez dodatkowych danych (stopniowanie, układ, zakres konstrukcyjny) nie jest to najbardziej typowa odpowiedź dla 10 MPa.
  • "Rotacyjną łopatkową." zwykle kojarzy się z niższymi/średnimi ciśnieniami i określonymi zastosowaniami (np. instalacje pomocnicze), więc przy tak wysokim Δp nie jest to pierwszy wybór.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się bardzo duży spręż, najpierw rozstrzygnij: wyporowa czy przepływowa. Dopiero potem wybieraj konkretny typ (tłokowa, śrubowa, łopatkowa), pamiętając, że tłokowe są najczęściej kojarzone z wysokimi ciśnieniami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Δp to różnica ciśnień, jaką sprężarka ma wytworzyć między ssaniem a tłoczeniem (spręż).

Im większe Δp, tym trudniejsze sprężanie i zwykle większe wymagania konstrukcyjne (np. stopniowanie, chłodzenie). To często ważniejsze kryterium niż sama wydajność.

Q to strumień objętości gazu (wydajność) wyrażony w m3/h.

W praktyce trzeba wiedzieć, czy jest to wartość w warunkach ssania, tłoczenia czy w warunkach normalnych. Bez tego porównanie sprężarek bywa obarczone błędem interpretacji.

Sprężarki tłokowe są zaliczane do wyporowych i typowo kojarzy się je z możliwością uzyskiwania wysokich ciśnień.

Gdy wymagany spręż jest bardzo duży, rozwiązania wyporowe częściej spełniają wymagania techniczne niż proste układy rotacyjne lub przepływowe.

Wyporowa spręża gaz przez zmniejszanie objętości (np. tłok, śruba, łopatki).

Przepływowa zwiększa energię gazu dzięki wirnikowi i zamienia ją na wzrost ciśnienia w dyfuzorze. W praktyce dobór zależy od wymaganego sprężu i strumienia.

Sprężarka śrubowa bywa dobrym wyborem tam, gdzie potrzebna jest stabilna praca ciągła i typowe parametry sprężonego powietrza dla zakładu.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak porównanie zakresu ciśnień: bardzo duże Δp może wskazywać inny typ.

W pytaniach testowych sprężarki łopatkowe zwykle nie są kojarzone z obszarem bardzo wysokich ciśnień.

Częściej pojawiają się jako rozwiązania dla niższych/średnich parametrów i określonych zastosowań. Przy dużym Δp najpierw rozważa się inne konstrukcje.

Zwróć uwagę na wielkość Δp/ciśnienia tłoczenia. Jeżeli wartość jest nietypowo duża, to jest to główna wskazówka doboru.

Wtedy najpierw wybierz klasę sprężarki (często wyporową), a dopiero potem konkretną konstrukcję.

W praktyce potrzebujesz m.in.: rodzaju gazu, temperatury i ciśnienia na ssaniu, wymaganej temperatury na tłoczeniu, dopuszczalnej wilgotności, trybu pracy (ciągły/przerywany) oraz wymagań dot. czystości i hałasu.

Test egzaminacyjny często upraszcza te dane.

Bo wydajność w m3/h zależy od tego, w jakich warunkach ją podano (ssanie/tłoczenie/warunki normalne).

Ten sam masowy przepływ może mieć różną objętość przy innym ciśnieniu i temperaturze. Dlatego w dokumentacji technicznej zawsze doprecyzowuje się warunki.

Najczęstsze błędy to: wybór "popularnej" sprężarki bez analizy Δp, skupienie się tylko na Q, mylenie sprężarek przepływowych z wyporowymi oraz ignorowanie, że bardzo duży spręż zwykle wymaga szczególnej konstrukcji (np. stopni).

Pomaga porównywanie parametrów z typowymi zastosowaniami.

info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn przepływowych i wyporowych (sprężarki) dla szkół technicznych
  • Karty katalogowe producentów sprężarek (zakresy ciśnień i wydajności, przykładowe aplikacje)
  • Materiały dydaktyczne o sprężaniu gazów i doborze sprężarek w instalacjach przemysłowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego