KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 40.
Wskaźnikiem oceny procesu transportowego jest koszt jednostkowy tonokilometra (K) wyrażony wzorem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy tonokilometra to koszt przypadający na 1 tkm pracy przewozowej, więc musi być ilorazem kosztów transportu i liczby tonokilometrów. Dzielenie przez liczbę przesyłek dotyczy kosztu na przesyłkę, a odwrócenie ilorazu zmienia sens wskaźnika. Sama masa (t) pomija wpływ odległości.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik kosztu jednostkowego tonokilometra opisuje, ile kosztuje wykonanie jednej jednostki pracy przewozowej. Tonokilometr (tkm) łączy w sobie dwa kluczowe elementy procesu transportowego: masę ładunku i odległość przewozu. Dzięki temu pozwala porównywać koszty w sytuacjach, gdy jedne zlecenia są krótkie i ciężkie, a inne długie i lekkie.

Poprawny zapis ma więc postać: koszty transportu / liczba tonokilometrów. Taki iloraz daje wynik typu "zł na tkm" (lub inna waluta na tkm), czyli typowy koszt jednostkowy.

  • Odpowiedź z mianownikiem "liczba przesyłek" opisuje koszt przypadający na jedną przesyłkę (koszt/szt.), a nie koszt pracy przewozowej.
  • Wariant "liczba tonokilometrów : koszty transportu" odwraca iloraz i zmienia interpretację na "tkm na zł", co nie jest kosztem jednostkowym, tylko miarą wydajności w relacji do kosztu.
  • Wariant "liczba ton : liczba tonokilometrów" upraszcza problem do relacji masy do pracy przewozowej, co w praktyce sprowadza się do zależności od odległości i nie mierzy kosztów.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: "na jednostkę" = dzielimy przez tę jednostkę. Jeśli pytanie dotyczy kosztu na tkm, w mianowniku musi pojawić się liczba tkm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej, która uwzględnia jednocześnie masę i odległość. Najprościej: 1 tkm oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. Dzięki temu można porównywać przewozy o różnych dystansach i masach.
Koszt jednostkowy tonokilometra mówi, ile kosztuje wykonanie 1 tkm pracy przewozowej. To typowy wskaźnik "koszt na efekt", więc w praktyce interpretuje się go jako np. zł/tkm. Im niższa wartość, tym tańsze wykonanie jednostki pracy przewozowej.
Ponieważ wskaźnik ma być kosztem "na tkm". Zasada jest prosta: gdy liczymy koszt na daną jednostkę, dzielimy koszt całkowity przez liczbę tych jednostek. W mianowniku musi więc znaleźć się liczba tkm, bo to ona opisuje wykonaną pracę transportową.
Nie. Koszt na przesyłkę (koszt/liczba przesyłek) przydaje się, gdy przesyłki są porównywalne, ale nie uwzględnia różnic w masie i odległości. Koszt na tonokilometr (koszt/liczba tkm) lepiej oddaje realną pracę przewozową i jest bardziej uniwersalny w analizie transportu.
Najczęściej jest to waluta na tonokilometr, np. zł/tkm. Jeśli koszty podasz w zł, a pracę przewozową w tkm, wynik automatycznie będzie miał postać zł na tkm. To ułatwia porównywanie wyników między trasami, okresami i pojazdami.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie ilorazu (tkm/koszt zamiast koszt/tkm), podstawienie liczby przesyłek zamiast tkm oraz pomijanie odległości przez użycie samej masy (t). Pomaga reguła: "koszt na X" = koszt całkowity podzielony przez liczbę X.
Gdy porównujesz przewozy o różnych ładunkach. Zł/km nie rozróżnia, czy pojazd jechał pusty, czy z pełnym ładunkiem. Zł/tkm wiąże koszt z wykonaną pracą przewozową, więc lepiej ocenia efektywność wykorzystania przestrzeni ładunkowej i masy w transporcie.
W typowym ujęciu liczbę tkm liczysz jako iloczyn masy ładunku (w tonach) i odległości przewozu (w km). Dla kilku odcinków lub kilku ładunków sumujesz tkm z poszczególnych części. To daje jedną liczbę opisującą łączną pracę przewozową.
Bo koszt jednostkowy ma odpowiadać na pytanie "ile kosztuje 1 jednostka efektu". Gdy odwrócisz ułamek, dostajesz "ile efektu przypada na 1 zł kosztu". To inna miara (wydajność kosztowa), przydatna czasem w analizach, ale nie jest kosztem jednostkowym.
Ucz się par: co mierzymy i przez co dzielimy. Ćwicz rozróżnianie "na przesyłkę", "na km", "na tkm", "na pojazd" oraz kontroluj jednostki wyniku (np. zł/tkm). Na egzaminie często wystarczy właściwie dobrać mianownik do opisu wskaźnika.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt jednostkowy tonokilometra to koszt przypadający na 1 tkm pracy przewozowej, więc musi być ilorazem kosztów transportu i liczby tonokilometrów."

Materiały:

  • Podręczniki do ekonomiki transportu (rozdziały o kosztach i wskaźnikach pracy przewozowej)
  • Materiały szkolne z organizacji transportu: praca przewozowa, tkm, wkm
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztów przewozu i analizy wskaźników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego