Wskaźnik kosztu jednostkowego tonokilometra opisuje, ile kosztuje wykonanie jednej jednostki pracy przewozowej. Tonokilometr (tkm) łączy w sobie dwa kluczowe elementy procesu transportowego: masę ładunku i odległość przewozu. Dzięki temu pozwala porównywać koszty w sytuacjach, gdy jedne zlecenia są krótkie i ciężkie, a inne długie i lekkie.
Poprawny zapis ma więc postać: koszty transportu / liczba tonokilometrów. Taki iloraz daje wynik typu "zł na tkm" (lub inna waluta na tkm), czyli typowy koszt jednostkowy.
- Odpowiedź z mianownikiem "liczba przesyłek" opisuje koszt przypadający na jedną przesyłkę (koszt/szt.), a nie koszt pracy przewozowej.
- Wariant "liczba tonokilometrów : koszty transportu" odwraca iloraz i zmienia interpretację na "tkm na zł", co nie jest kosztem jednostkowym, tylko miarą wydajności w relacji do kosztu.
- Wariant "liczba ton : liczba tonokilometrów" upraszcza problem do relacji masy do pracy przewozowej, co w praktyce sprowadza się do zależności od odległości i nie mierzy kosztów.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: "na jednostkę" = dzielimy przez tę jednostkę. Jeśli pytanie dotyczy kosztu na tkm, w mianowniku musi pojawić się liczba tkm.