Barwienie Grama to podstawowa metoda różnicująca bakterie na Gram-dodatnie i Gram-ujemne w zależności od budowy ściany komórkowej. Kluczowe jest to, że procedura ma stałą logikę etapów i każdy odczynnik pełni określoną rolę.
Standardowe etapy obejmują:
- Fiolet krystaliczny – barwnik podstawowy, barwi początkowo wszystkie komórki na fioletowo.
- Roztwór jodu (lugol) – utrwalacz, tworzy kompleks z fioletem w komórce.
- Odbarwianie alkoholem lub acetonem – usuwa kompleks barwnika głównie z bakterii Gram-ujemnych.
- Barwienie kontrastowe – ma zabarwić komórki, które po odbarwianiu stały się jasne.
Właśnie na tym ostatnim etapie standardowo używa się safraniny. Safranina działa jako barwnik kontrastowy, dzięki czemu bakterie Gram-ujemne, które utraciły fiolet krystaliczny, stają się różowe/czerwone. Bakterie Gram-dodatnie pozostają fioletowe, bo zatrzymują kompleks fiolet–jod mimo odbarwiania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście pytania o "zwykle używany" barwnik kontrastowy?
- Zielony świetlisty nie jest klasycznym przeciwbarwieniem w metodzie Grama.
- Błękit metylenowy bywa wykorzystywany w innych barwieniach lub w niektórych modyfikacjach, ale nie jest standardowym, referencyjnym barwnikiem kontrastowym w klasycznym protokole Grama.
- Orceina to barwnik kojarzony z innymi zastosowaniami (np. wybrane struktury tkankowe), a nie z rutynowym przeciwbarwieniem w barwieniu Grama.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "kontrastowania/przeciwbarwienia" w Gramie, myśl o etapie po odbarwieniu – najczęściej będzie to safranina.
