KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 22.
Wybierz metodę drążenia, która jest najbardziej odpowiednia do zastosowania w warunkach, gdzie występuje wysokie ryzyko zawalenia się wyrobiska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drążenie mechaniczne jest najwłaściwsze przy wysokim ryzyku zawału, bo umożliwia stopniowe, kontrolowane urabianie i generuje mniejsze wibracje niż roboty strzałowe. Dodatkowo ułatwia szybkie (niemal natychmiastowe) wykonywanie obudowy tuż za frontem, co poprawia stateczność wyrobiska.

Pełne wyjaśnienie:

W warunkach wysokiego ryzyka zawalenia kluczowe jest, aby metoda drążenia nie pogarszała stateczności górotworu. O wyborze decydują m.in. stopień spękania, wytrzymałość skał oraz stan naprężeń. W takim środowisku priorytetem jest minimalizowanie dodatkowych naprężeń i wibracji oraz możliwość natychmiastowego zabezpieczenia wyrobiska obudową.

Odpowiedź "drążenie mechaniczne" jest właściwa, ponieważ urabianie kombajnem/roadheaderem odbywa się stopniowo i pod kontrolą operatora, a poziom wibracji jest zwykle niższy niż przy użyciu materiałów wybuchowych. W praktyce technologicznej ważnym atutem jest też organizacja robót: za głowicą urabiającą można prowadzić obudowę (np. stalową lub kotwiową) możliwie blisko czoła, co ogranicza czas pozostawania świeżo wykonanego wyrobiska bez zabezpieczenia.

Pozostałe metody są mniej odpowiednie w opisanej sytuacji:

  • "Drążenie strzałowe" powoduje fale uderzeniowe i wibracje, które w niestabilnym górotworze mogą zainicjować odspojenia, rozszerzać istniejące spękania i zwiększać ryzyko zawału. Może być efektywne w stabilniejszych skałach, ale nie jest pierwszym wyborem przy wysokim ryzyku.
  • "Drążenie hydrauliczne" (strumieniami wody pod wysokim ciśnieniem) ma ograniczony zakres zastosowań i zwykle dotyczy skał miękkich; nie jest typową metodą do ogólnego drążenia wyrobisk w warunkach zawałowych. Dodatkowo bywa mylone z odwadnianiem – to odrębny temat.
  • "Drążenie termiczne" jest rzadkie, a oddziaływanie cieplne może powodować pęknięcia termiczne i nie jest standardowym rozwiązaniem dla poprawy bezpieczeństwa stateczności.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: im większe ryzyko zawału, tym bardziej cenione jest urabianie kontrolowane i możliwość szybkiego obudowania wyrobiska, a metody generujące silne wstrząsy są mniej pożądane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy warunki geologiczno-górnicze (np. spękanie, niska wytrzymałość skał, niekorzystne naprężenia) powodują dużą skłonność ociosów lub stropu do odspajania i zawału. Wtedy technologia drążenia powinna ograniczać dodatkowe zaburzenia górotworu i umożliwiać szybkie zabezpieczenie obudową.
Urabianie mechaniczne jest zwykle bardziej kontrolowane i generuje mniej gwałtownych wstrząsów niż roboty strzałowe. Dzięki temu nie dokłada się dodatkowych impulsów (wibracji, fal uderzeniowych), które mogłyby rozszerzać spękania. Dodatkowo łatwiej organizować szybkie wykonywanie obudowy tuż za frontem.
Roboty strzałowe wywołują wibracje i fale uderzeniowe oraz powodują nagłe zmiany naprężeń w górotworze. W skałach słabych lub silnie spękanych taki impuls może zainicjować odspojenia stropu i ociosów. Dlatego w warunkach niestabilnych metoda strzałowa bywa oceniana jako bardziej ryzykowna.
Przy wysokim ryzyku zawału priorytetem jest stateczność i bezpieczeństwo, a nie maksymalna szybkość postępu. Nawet jeśli dana metoda bywa szybsza w sprzyjających warunkach, może być nieodpowiednia w górotworze niestabilnym. Na egzaminie szukaj odpowiedzi minimalizującej wibracje i umożliwiającej szybkie zabezpieczenie obudową.
Najczęściej wskazuje się kombajny chodnikowe (np. typu roadheader) lub inne maszyny urabiające pozwalające na stopniowe skrawanie skały. Ich zaletą jest sterowalność procesu urabiania i możliwość prowadzenia robót obudowy w małej odległości za czołem. Dokładny dobór zależy od warunków i rodzaju górotworu.
Nie. Drążenie hydrauliczne dotyczy sposobu urabiania skały strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem. Odwadnianie to z kolei usuwanie wody z wyrobiska (pompy, rurociągi, rowy odwadniające). To częsty błąd: skojarzenie "hydrauliczne = woda = bezpieczniej", mimo że pytanie dotyczy metody urabiania.
Może być dobrym wyborem w warunkach, gdzie górotwór jest względnie stabilny, a zastosowanie materiałów wybuchowych nie zwiększa istotnie ryzyka obwału. Często wybiera się je ze względów technologicznych lub ekonomicznych. Jednak przy wysokim ryzyku zawału zwykle preferuje się metody bardziej kontrolowane i mniej wstrząsowe.
Najbardziej pomagają: małe wibracje, brak gwałtownych impulsów obciążenia, kontrolowane urabianie (małe przyrosty postępu) oraz możliwość szybkiego zabezpieczenia wyrobiska obudową tuż za frontem. W praktyce to oznacza preferencję dla rozwiązań mechanicznych w trudnych warunkach geologicznych.
Typowe pomyłki to wybór metody "tańszej/szybszej" bez uwzględnienia stabilności górotworu oraz nieuwzględnienie wpływu wibracji na spękane skały. Częste jest też mylenie pojęć: utożsamianie drążenia hydraulicznego z odwadnianiem. Pomaga zasada: w niestabilnym górotworze unikaj silnych wstrząsów.
Sygnały w treści to sformułowania typu: "wysokie ryzyko zawalenia", "niestabilny górotwór", "silne spękanie", "trudne warunki geologiczne". Wtedy kluczowe staje się ograniczenie dodatkowych zaburzeń górotworu. Na tej podstawie preferuje się metody kontrolowane (mechaniczne) zamiast generujących fale uderzeniowe (strzałowych).
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że drążenie mechaniczne jest najwłaściwsze przy wysokim ryzyku zawału, bo umożliwia stopniowe, kontrolowane urabianie i generuje mniejsze wibracje niż roboty strzałowe.

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z "technologii robót górniczych" (drążenie wyrobisk)
  • Materiały szkoleniowe kopalń/działów GTR dotyczące pracy kombajnów chodnikowych i prowadzenia obudowy
  • Opracowania z geomechaniki górniczej: wpływ wstrząsów i odprężeń na górotwór

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego