Degradacja gleby na terenach rolnych to pogorszenie jej właściwości fizycznych (np. struktury, podatności na zaskorupianie i zagęszczenie), chemicznych (m.in. zaburzenia odczynu i zasobności) oraz biologicznych (aktywność organizmów glebowych). Skuteczne zapobieganie zwykle wymaga działań, które działają długofalowo, a nie tylko "doraźnie" zwiększają plon.
Zastosowanie płodozmianu i uprawy roślin o różnym systemie korzeniowym ogranicza degradację, ponieważ:
- zmniejsza presję chorób i szkodników typową dla monokultury,
- zróżnicowane korzenie (płytkie i głębokie) poprawiają strukturę profilu, wspierają infiltrację wody i stabilizację agregatów glebowych,
- lepsze wykorzystanie składników pokarmowych i wody ogranicza wyjaławianie i ryzyko degradacji związanej z jednostronnym pobieraniem,
- sprzyja utrzymaniu/odbudowie próchnicy, co zwiększa odporność gleby na erozję i przesuszenie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Intensywna monokultura – prowadzi do jednostronnego wykorzystania stanowiska, spadku różnorodności biologicznej i wzrostu problemów fitosanitarnych; w praktyce często przyspiesza spadek jakości gleby.
- Zwiększenie ilości nawozów chemicznych – nawożenie mineralne nie zastępuje roli materii organicznej i prawidłowej agrotechniki; jego nadmiar może pogłębiać problemy środowiskowe i nie rozwiązuje przyczyn degradacji struktury.
- Częste oranie – intensywna uprawa mechaniczna może rozpylać glebę, zwiększać podatność na erozję oraz sprzyjać szybszej mineralizacji materii organicznej.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "najskuteczniejszego" zapobiegania degradacji, wybieraj rozwiązania systemowe (zmianowanie, okrywa roślinna, ograniczenie erozji), a nie działania doraźne (sam wzrost nawożenia) lub zabiegi nasilające erozję (częsta orka, monokultura).
