Dekontaminacja sprzętu medycznego jest procesem wieloetapowym, a skuteczność każdego kolejnego kroku zależy od prawidłowego wykonania poprzedniego. Dlatego właściwa kolejność etapów to: mycie, dezynfekcja, sterylizacja.
1) Mycie jest etapem pierwszym i kluczowym, bo usuwa widoczne zanieczyszczenia (np. krew, tkanki, osady) oraz mechanicznie zmniejsza liczbę drobnoustrojów. Jeśli instrument pozostaje "brudny", zanieczyszczenia mogą osłaniać mikroorganizmy, utrudniać kontakt środka dezynfekcyjnego oraz pogarszać penetrację czynnika sterylizującego.
2) Dezynfekcja jest etapem drugim. Jej celem jest redukcja drobnoustrojów chorobotwórczych (zwykle w formach wegetatywnych). Dezynfekcja może być termiczna lub chemiczna, ale co do zasady nie gwarantuje usunięcia wszystkich form przetrwalnikowych, więc nie zastępuje sterylizacji w przypadku wyrobów wymagających jałowości.
3) Sterylizacja jest etapem końcowym dla sprzętu krytycznego, czyli takiego, który ma kontakt z jałowymi tkankami lub układem naczyniowym. Sterylizacja ma na celu zniszczenie wszystkich form mikroorganizmów, w tym przetrwalników. Typowo realizuje się ją w sterylizatorze parowym (autoklawie), zgodnie z procedurami i dokumentacją procesu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Dezynfekcja, mycie, sterylizacja – błędna, bo dezynfekcja przed usunięciem zabrudzeń bywa nieskuteczna; zanieczyszczenia ograniczają działanie dezynfekcji.
- Sterylizacja, mycie, dezynfekcja – błędna, bo sterylizacja nie powinna dotyczyć brudnych narzędzi; ponadto po sterylizacji nie wykonuje się mycia i dezynfekcji, bo ponownie zanieczyściłoby to wyrób.
- Mycie, sterylizacja, dezynfekcja – błędna, bo dezynfekcja nie jest "końcówką" po sterylizacji; po skutecznej sterylizacji wyrób powinien pozostać jałowy, a nie być ponownie poddawany działaniom, które zwykle wiążą się z ryzykiem kontaminacji.
W praktyce, poza tymi trzema etapami, występują też czynności pośrednie (np. kontrola czystości, pakowanie), jednak pytanie dotyczy podstawowej sekwencji etapów dekontaminacji.
