Dyspersja w światłowodach to zjawisko powodujące, że sygnał optyczny (najczęściej przesyłany jako sekwencja impulsów) rozciąga się w czasie. Dzieje się tak, ponieważ różne "składowe" sygnału nie propagują się identycznie.
Najczęściej wyróżnia się m.in.:
- dyspersję modalną (szczególnie w światłowodach wielomodowych) – różne mody mogą mieć różne drogi i czasy przejścia,
- dyspersję chromatyczną – różne długości fali (składowe widma źródła) mają różne prędkości grupowe,
- dyspersję polaryzacyjną – związana z różnicami propagacji dla stanów polaryzacji (w praktyce istotna w szybkich systemach).
Dlatego stwierdzenie "Dyspersja powoduje rozmycie sygnału w czasie" jest poprawne: w odbiorniku impuls ma większą szerokość czasową niż w nadajniku. Jeśli poszerzenie jest duże, impulsy zaczynają na siebie nachodzić, co prowadzi do interferencji międzysymbolowej i wzrostu błędów.
Stwierdzenie "Dyspersja powoduje zwiększenie prędkości sygnału w światłowodzie" jest błędne: dyspersja nie jest mechanizmem "przyspieszania" transmisji, tylko mechanizmem różnic w czasie propagacji składowych, co pogarsza rozróżnianie symboli.
Stwierdzenie "Dyspersja jest zjawiskiem pożądanym w światłowodach" jest błędne w kontekście transmisji cyfrowej/telekomunikacyjnej, bo dyspersję zwykle minimalizuje się (dobór włókna, długości fali, źródła, kompensacja), aby zachować kształt impulsu.
Stwierdzenie "Dyspersja nie ma wpływu na jakość transmisji sygnału w światłowodzie" także jest błędne: dyspersja jest jednym z kluczowych ograniczeń pasma i zasięgu łącza obok tłumienia i szumów.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się sformułowania "poszerzanie impulsu", "rozmycie w czasie", "nakładanie bitów" – to typowe skutki dyspersji.
