KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 33.
Wybierz środek ochrony roślin, który jest najmniej szkodliwy dla pszczół.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biopestycydy to środki oparte m.in. na organizmach lub substancjach pochodzenia naturalnego i zwykle są bardziej selektywne, przez co częściej wiążą się z mniejszym ryzykiem dla pszczół niż typowe insektycydy. Fungicydy i herbicydy są ukierunkowane na grzyby lub chwasty, ale nie oznacza to automatycznie pełnego bezpieczeństwa dla zapylaczy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy ogólnej zasady ochrony zapylaczy w uprawach ogrodniczych. Pszczoły są kluczowe dla zapylania wielu roślin, dlatego w integrowanej ochronie roślin dąży się do wyboru rozwiązań o możliwie najmniejszym ryzyku dla owadów pożytecznych.

Odpowiedź "Biopestycydy" jest uznawana za właściwą, ponieważ biopestycydy (w ujęciu ogólnym) bazują na czynnikach biologicznych lub substancjach naturalnych i często są projektowane tak, by działać bardziej selektywnie na organizm szkodliwy. Taka selektywność zwykle oznacza mniejsze prawdopodobieństwo silnego, bezpośredniego działania toksycznego na pszczoły w porównaniu z wieloma klasycznymi preparatami chemicznymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze w tym ujęciu?

  • "Insektocydy" są przeznaczone do zwalczania owadów. Ponieważ pszczoły są owadami, ta grupa (jako kategoria) najczęściej wiąże się z ryzykiem zatrucia lub zaburzeń behawioralnych, zwłaszcza przy oprysku w czasie oblotu lub kwitnienia.
  • "Fungicydy" zwalczają grzyby, więc ich główny cel nie jest owadzi. Jednak część fungicydów może oddziaływać na zapylacze pośrednio (np. przez kontakt z opryskiem, pozostałości na roślinach, interakcje w mieszaninach). Dlatego nie można przyjąć, że "fungicyd" zawsze jest najmniej szkodliwy.
  • "Herbicydy" są ukierunkowane na chwasty, ale mogą ograniczać bazę pokarmową zapylaczy (mniej roślin nektaro- i pyłkodajnych) lub powodować narażenie pośrednie. Sama kategoria nie gwarantuje najniższej szkodliwości dla pszczół.

W praktyce o bezpieczeństwie decyduje przede wszystkim konkretny produkt, substancja czynna, dawka, termin zabiegu oraz zapisy na etykiecie (ostrzeżenia dla pszczół, prewencja, zakazy stosowania w czasie kwitnienia). Na egzaminie jednak często sprawdza się ogólną zasadę: metody i środki biologiczne są zwykle preferowane, gdy celem jest ograniczanie ryzyka dla zapylaczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biopestycydy to środki ochrony roślin oparte na organizmach (np. mikroorganizmach) lub substancjach pochodzenia naturalnego. Zwykle działają bardziej selektywnie na określonego szkodnika, co często pomaga ograniczać negatywny wpływ na organizmy pożyteczne, w tym zapylacze.
Pszczoły i inne zapylacze zwiększają plon i jakość wielu gatunków sadowniczych i warzywnych. Ich osłabienie może obniżać zawiązywanie owoców i powodować straty ekonomiczne. Dlatego przy zabiegach ochrony roślin minimalizuje się ryzyko narażenia zapylaczy.
Nie. Fungicydy są ukierunkowane na grzyby, ale to nie oznacza automatycznie braku ryzyka dla pszczół. Znaczenie ma substancja czynna, dawka, mieszaniny zbiornikowe, termin zabiegu i możliwość kontaktu zapylaczy z opryskiem lub pozostałościami na roślinach.
Tak, pośrednio jest to możliwe. Herbicydy ograniczają chwasty, w tym rośliny kwitnące będące źródłem nektaru i pyłku, co może zmniejszać dostępność pokarmu. Dodatkowo ryzyko zależy od sposobu stosowania i ewentualnego znoszenia cieczy roboczej.
Insektycydy służą do zwalczania owadów, a pszczoły są owadami, więc częściej występuje ryzyko działania toksycznego. Zagrożenie rośnie przy oprysku w czasie oblotu, podczas kwitnienia lub przy niewłaściwym doborze preparatu. Zawsze kluczowa jest etykieta środka.
Na etykiecie szuka się ostrzeżeń środowiskowych, informacji o zagrożeniu dla owadów zapylających oraz zapisów o prewencji (np. ograniczenia stosowania w czasie kwitnienia). Należy też sprawdzić zalecane terminy zabiegu i warunki stosowania minimalizujące narażenie.
Co do zasady zabiegi planuje się poza intensywnym oblotem, unika się oprysków na kwitnące rośliny i dobiera warunki ograniczające znoszenie cieczy (wiatr, temperatura). Dokładny termin wynika z etykiety preparatu oraz lokalnej sytuacji w uprawie i na plantacji.
Częste błędy to wybór środka "na skróty" bez czytania etykiety, oprysk w czasie kwitnienia lub w godzinach oblotu oraz mieszanie preparatów bez oceny ryzyka. Problemem bywa też mylenie kategorii środka (np. fungicyd) z rzeczywistą toksycznością danego produktu.
Zwykle chodzi o najniższe ryzyko narażenia i skutków dla zapylaczy przy stosowaniu zgodnie z etykietą: mniejsza toksyczność, większa selektywność, krótsze utrzymywanie się niebezpiecznych pozostałości oraz możliwość wykonania zabiegu w terminie bezpieczniejszym dla pszczół.
Powtórz grupy środków (fungicydy, herbicydy, insektycydy, biopestycydy), zasady integrowanej ochrony roślin oraz podstawy BHP i ochrony środowiska. Ćwicz czytanie fragmentów etykiet i kojarzenie, które rozwiązania zwykle zmniejszają ryzyko dla pszczół.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Fungicydy i herbicydy są ukierunkowane na grzyby lub chwasty, ale nie oznacza to automatycznie pełnego bezpieczeństwa dla zapylaczy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Biopestycydy" – opis pojęcia i ogólna charakterystyka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Biopestycydy (dostęp: 2026-03-02)
  • European Commission – Food Safety: "Pesticides" (informacje ogólne o pestycydach i bezpieczeństwie), https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides_en (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (I/OOR) dla upraw ogrodniczych
  • Etykiety i karty charakterystyki wybranych środków ochrony roślin – sekcje dotyczące zagrożeń dla środowiska
  • Poradniki doradztwa rolniczego/ogrodniczego dotyczące ochrony zapylaczy podczas zabiegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego