KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 8.
Wybierz źródło energii, które jest nieodnawialne i powoduje emisję CO2 podczas eksploatacji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gaz ziemny jest paliwem kopalnym, czyli źródłem nieodnawialnym. Podczas eksploatacji instalacji wykorzystującej gaz (spalania) powstaje CO2 jako produkt utleniania węgla zawartego w paliwie. Energia słoneczna, wiatru i geotermalna są zaliczane do OZE i nie wymagają spalania w trakcie pracy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga wskazania źródła energii spełniającego dwa warunki jednocześnie: (1) jest nieodnawialne oraz (2) powoduje emisję CO2 podczas eksploatacji (czyli w trakcie wytwarzania energii w instalacji).

Gaz ziemny spełnia oba warunki. Jest paliwem kopalnym, a więc zasobem nieodnawialnym w skali czasu życia człowieka. W typowych zastosowaniach energetycznych (kotły, turbiny gazowe, silniki gazowe) gaz jest spalany. Spalanie związków węgla zawartych w paliwie prowadzi do powstawania CO2, który jest emitowany ze spalinami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Energia słoneczna – jest odnawialna. W trakcie eksploatacji paneli PV lub kolektorów nie zachodzi spalanie paliwa, więc nie ma bezpośredniej emisji CO2 "na miejscu" wytwarzania energii.
  • Energia wiatru – również jest odnawialna i w fazie pracy turbiny wiatrowej nie występuje spalanie paliw; nie generuje ona bezpośredniej emisji CO2 podczas eksploatacji.
  • Energia geotermalna – jest klasyfikowana jako odnawialna (korzysta z ciepła wnętrza Ziemi). Typowo nie wymaga spalania paliwa w samej instalacji geotermalnej, więc w ujęciu "podczas eksploatacji" nie jest traktowana jak źródło emitujące CO2 wprost z procesu spalania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach występują OZE i paliwo kopalne, zwróć uwagę na słowo eksploatacja. W wielu zadaniach oznacza ono emisje bezpośrednie z pracy urządzenia (np. ze spalin), a nie emisje pośrednie z produkcji/transportu urządzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Źródło nieodnawialne to takie, którego zasoby wyczerpują się w skali czasu istotnej dla człowieka (np. paliwa kopalne). Nie "odtwarza się" naturalnie w tempie pozwalającym na stałą eksploatację. W energetyce najczęściej chodzi o węgiel, ropę i gaz.
W typowych instalacjach gaz jest spalany, a węgiel zawarty w paliwie utlenia się do CO2. Ten CO2 jest składnikiem spalin, czyli emisją bezpośrednią podczas pracy urządzenia. Nawet jeśli gaz bywa "mniej emisyjny" od węgla, nadal emituje CO2.
W trakcie eksploatacji instalacji fotowoltaicznej lub solarnej nie zachodzi spalanie paliwa, więc nie ma bezpośredniej emisji CO2 "na kominie". Emisje mogą występować pośrednio w cyklu życia (produkcja, transport), ale pytania egzaminacyjne często rozróżniają te dwa ujęcia.
Podczas normalnej pracy turbina wiatrowa zamienia energię kinetyczną wiatru na energię elektryczną bez spalania paliwa. Dlatego nie generuje bezpośredniej emisji CO2 w miejscu pracy. W praktyce istotne są emisje z budowy i serwisu, ale to zwykle inny typ pytania.
Najczęściej chodzi o emisję bezpośrednią wynikającą z działania instalacji w czasie pracy, np. ze spalin w kotle lub turbinie. To odróżnia ją od emisji "w cyklu życia", czyli związanej z produkcją urządzeń, materiałów czy logistyką. Warto czytać słowa-klucze w treści.
Geotermia wykorzystuje ciepło wnętrza Ziemi, które jest dostępne długookresowo i w wielu ujęciach traktowane jako zasób odnawialny. W typowej eksploatacji nie wymaga spalania paliwa do wytworzenia ciepła złoża. W praktyce parametry złoża i sposób eksploatacji decydują o efektywności.
OZE to zwykle: słońce, wiatr, woda, biomasa, geotermia. Paliwa kopalne: węgiel, ropa, gaz. Jeśli pytanie łączy "nieodnawialne" z "emisją CO2", najczęściej chodzi o spalanie paliwa kopalnego. Uważaj na słowo "eksploatacja" i "bezpośrednio".
Nie. To, że coś powstaje w procesach naturalnych, nie oznacza odnawialności w skali czasu istotnej dla energetyki. Gaz ziemny tworzył się geologicznie bardzo długo, a wydobywa się go szybciej, niż może się "odtworzyć". Dlatego klasyfikuje się go jako paliwo kopalne.
Częsty błąd to mylenie pojęć "odnawialne" i "bezemisyjne" oraz nieuwzględnianie, że pytanie dotyczy emisji w trakcie pracy instalacji. Drugi błąd to traktowanie gazu jako "czystego" i zakładanie braku CO2. Pomaga analiza: czy zachodzi spalanie paliwa?
Emisje bezpośrednie liczy się np. przy ocenie pracy źródła (spaliny, komin) i doborze technologii w wytwarzaniu. Emisje w cyklu życia stosuje się częściej w analizach środowiskowych, porównaniach technologii i raportowaniu śladu węglowego. W zadaniach szkolnych zwykle jest to doprecyzowane.
info

Około 73% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Gaz ziemny jest paliwem kopalnym, czyli źródłem nieodnawialnym."

Źródła:

  • IPCC — AR6 (Sixth Assessment Report) — strona raportów i materiałów dot. emisji w sektorze energii: https://www.ipcc.ch/report/ar6/ (dostęp: 2026-02-18)
  • U.S. Energy Information Administration (EIA) — Natural gas explained (emisje przy spalaniu gazu): https://www.eia.gov/energyexplained/natural-gas/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN — hasło: "gaz ziemny" (charakter paliwa kopalnego): https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukaj hasło "gaz ziemny") (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw energetyki (paliwa kopalne vs OZE)
  • Materiały dydaktyczne o spalaniu gazu i bilansie emisji w energetyce
  • Raporty i opracowania o emisjach gazów cieplarnianych w sektorze energii (ujęcie ogólne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego