KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Wydmuchy zwiercin i gazów podczas wiercenia, wzmożona ilość gazów oraz rozrzucenie urobku na większą odległość po robotach strzałowych, to objawy zagrożenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opisane zjawiska (wydmuch zwiercin i gazów przy wierceniu, wzmożone gazy oraz daleki rozrzut urobku po strzałach) są typowe dla zagrożenia wyrzutowego, gdzie następuje gwałtowne uwolnienie gazu wraz z wyrzuceniem materiału skalnego.
Pozostałe opcje nie tłumaczą jednocześnie wszystkich objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Wskazane symptomy odpowiadają zagrożeniu wyrzutami gazów i skał. Charakterystyczne jest tu współwystępowanie: (1) wydmuchów zwiercin i gazów podczas wiercenia, co sugeruje nagromadzenie gazu i możliwość gwałtownego jego uwolnienia, oraz (2) wzmożonej ilości gazów obserwowanej w rejonie robót. Dodatkowo (3) rozrzucenie urobku na większą odległość po robotach strzałowych wskazuje na dynamiczny, gwałtowny charakter zjawiska, w którym energia uwalnianego gazu potrafi wynosić materiał skalny poza typową strefę rozrzutu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zagrożenie metanowe dotyczy przede wszystkim obecności metanu i ryzyka zapłonu/wybuchu mieszaniny, a nie mechanizmu wyrzucania skał/urobku. Sam wzrost ilości gazu może pasować, ale "wydmuch zwiercin" i daleki rozrzut urobku po strzałach to cechy typowe dla zjawisk wyrzutowych, a nie tylko metanowych.
  • Tąpania to zjawiska wynikające z nagłych przemieszczeń górotworu i wstrząsów. Mogą powodować uszkodzenia wyrobisk i dynamiczne oddziaływania, lecz opis wprost akcentuje wydmuch zwiercin i gazów, czyli udział gazu jako czynnika sprawczego, co bardziej wskazuje na wyrzuty niż na klasyczne tąpnięcia.
  • Wybuch pyłu węglowego wiąże się z zapłonem/wybuchem pyłu, zwykle po inicjacji i w warunkach sprzyjających unoszeniu pyłu. Podane objawy dotyczą etapu wiercenia oraz następstw robót strzałowych w kontekście gazów i zwiercin, bez typowych przesłanek dla zjawiska pyłowego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się jednocześnie wydmuch zwiercin oraz gazy i nietypowo duży rozrzut urobku, traktuj to jako zestaw cech "dynamicznych" z udziałem gazu, czyli kierunek: wyrzuty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To niebezpieczne zjawisko dynamiczne polegające na gwałtownym uwolnieniu gazu z górotworu połączonym z wyrzuceniem materiału skalnego (zwiercin, urobku) do wyrobiska. Rozpoznaje się je m.in. po wydmuchach podczas wiercenia i nietypowym rozrzucie urobku po strzałach.
Alarmujące są przede wszystkim wydmuchy zwiercin i gazów z otworu wiertniczego oraz wzmożone wydzielanie gazów w rejonie wiercenia. Taki zestaw symptomów sugeruje nagromadzenie gazu i możliwość gwałtownego uwolnienia energii w górotworze.
Nietypowo duży rozrzut urobku może wynikać z dodatkowej energii uwalnianego gazu, która "wspomaga" wyrzucenie materiału skalnego poza standardową strefę rozrzutu po strzałach. To wskazuje na zjawisko dynamiczne związane z gazem, a nie wyłącznie efekt mechaniczny odstrzału.
Zagrożenie metanowe dotyczy obecności metanu i ryzyka jego zapłonu/wybuchu w powietrzu. Wyrzuty gazów i skał to zjawisko, w którym gaz gwałtownie się uwalnia i jednocześnie wyrzuca materiał skalny do wyrobiska. Objawy "wydmuchu zwiercin" są bardziej typowe dla wyrzutów.
Oba zjawiska są dynamiczne i groźne, ale mechanizm jest inny. Tąpania wynikają z nagłych przemieszczeń górotworu i wstrząsów, natomiast wyrzuty wiążą się z gwałtownym uwolnieniem gazu z jednoczesnym wyrzuceniem skał/urobku. W pytaniach testowych obecność "wydmuchu gazów i zwiercin" kieruje zwykle na wyrzuty.
To sytuacja, gdy zwierciny (drobiny skały powstające przy wierceniu) są gwałtownie wynoszone z otworu, często razem z gazami. Nie jest to typowy, spokojny wypływ urobku z wiercenia, lecz sygnał podwyższonego ciśnienia i możliwej niestabilności w górotworze.
Szczególną ostrożność należy zachować, gdy po strzałach obserwuje się wzmożone wydzielanie gazów oraz nietypowe zjawiska, np. daleki rozrzut urobku. W praktyce oznacza to konieczność uważnej oceny sytuacji w rejonie przodka, stosowania procedur bezpieczeństwa i zgłaszania nieprawidłowości.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "metanowego", bo w opisie są gazy. Wyrzuty rozpoznaje się jednak po zestawie objawów: gazy i wydmuch zwiercin oraz dynamiczne wyrzucenie/rozrzut urobku. Drugi błąd to mylenie z tąpaniami tylko dlatego, że zjawisko jest gwałtowne.
Zwykle nie. Wybuch pyłu węglowego jest związany z zapłonem i wybuchem mieszaniny pyłu, a nie z wydmuchem zwiercin z otworu wiertniczego. W pytaniach egzaminacyjnych objawy podczas wiercenia (wydmuch zwiercin i gazów) częściej wskazują na zagrożenia wyrzutowe.
Najlepiej uczyć się "pakietami objawów": wypisz cechy typowe dla metanu, pyłu, tąpań i wyrzutów, a potem ćwicz dopasowanie opisów do zagrożeń. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "wydmuch zwiercin", "wzmożone gazy", "rozrzut urobku" – one często decydują o właściwej klasyfikacji.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje ruchu zakładu górniczego, instrukcje BHP i materiały szkoleniowe dot. zagrożeń wyrzutowych).
  • Notatki własne: zestawienie objawów i różnic między zagrożeniami metanowym, pyłowym, tąpaniami i wyrzutami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego