Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 2.
Wydobycie dobowe ze ściany strugowej o długości 200,0 m i wysokości 1,4 m, w której uzyskano postęp dobowy 3,6 m/d, przy gęstości węgla ρ = 1,3 Mg/m³ wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobowe wydobycie to masa urobku: m=ρ·V.
V=200 m·1,4 m·3,6 m=1008 m³/d, więc m=1,3 Mg/m³·1008 m³/d=1310,4 Mg/d.
Zachowaj spójne jednostki: ρ w Mg/m³ daje wynik w Mg/d (1 Mg=1000 kg). W obliczeniu przyjęto, że wydobyta bryła ma kształt prostopadłościanu wyznaczonego przez długość ściany, jej wysokość i postęp.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć wydobycie dobowe (masę węgla na dobę), trzeba przejść od geometrii urabianej bryły do masy.

1) Objętość urobku na dobę
Przyjmuje się typowy model bryły urabianej w ścianie: jest to prostopadłościan o wymiarach:

  • długość ściany: 200,0 m,
  • wysokość ściany (miąższość urabiana): 1,4 m,
  • postęp dobowy: 3,6 m/d.

Objętość na dobę wynosi więc:
V = 200,0 · 1,4 · 3,6 = 1008 m³/d.

2) Przeliczenie objętości na masę
Gęstość węgla podano jako ρ = 1,3 Mg/m³. Korzystamy z zależności:
m = ρ · V.

Podstawienie:
m = 1,3 Mg/m³ · 1008 m³/d = 1310,4 Mg/d.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 1008,0 Mg/d odpowiada sytuacji, w której policzono wyłącznie objętość (1008 m³/d) i omyłkowo potraktowano ją jak masę, czyli pominięto mnożenie przez gęstość 1,3.
  • 1179,4 Mg/d sugeruje błąd rachunkowy w mnożeniu 1008 przez 1,3 lub użycie innej (niepodanej) gęstości, np. zaokrąglonej/omyłkowej.
  • 907,2 Mg/d wskazuje na pominięcie jednego z wymiarów (np. użycie 3,24 m/d zamiast 3,6 m/d albo zaniżenie wysokości/długości) lub na nieprawidłowe przeliczenie geometrii bryły.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki na końcu. Jeśli V wyszło w m³/d, a ρ w Mg/m³, to m musi wyjść w Mg/d. Taka kontrola często pozwala wykryć pomyłkę jeszcze przed wyborem odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć dobowe wydobycie ze ściany strugowej z długości, wysokości i postępu?
Najpierw policz objętość urobku na dobę: V = długość · wysokość · postęp dobowy, co daje m³/d. Potem przelicz na masę: m = ρ · V. Gdy ρ jest w Mg/m³, wynik automatycznie wyjdzie w Mg/d.
Co oznacza postęp dobowy w obliczeniach wydobycia ściany?
Postęp dobowy to przesunięcie frontu urabiania w ciągu doby (m/d). W obliczeniach pełni rolę "trzeciego wymiaru" bryły wydobytej w danym czasie. Bez niego policzysz tylko przekrój ściany, a nie ilość urobku na dobę.
Dlaczego w zadaniu mnoży się długość ściany przez wysokość i postęp?
Bo przyjmuje się uproszczony model geometryczny: wydobyty fragment złoża ma kształt prostopadłościanu. Długość i wysokość dają pole przekroju (m²), a postęp dobowy dopełnia objętość (m³/d). To standardowy schemat w zadaniach rachunkowych.
Jak sprawdzić, czy wynik wydobycia ma poprawną jednostkę Mg/d?
Zrób kontrolę wymiarów: jeśli V policzysz w m³/d, a gęstość ρ jest w Mg/m³, to w iloczynie m³ skraca się z m³ i zostaje Mg/d. Jeśli wychodzi m³/d albo sama Mg, to znaczy, że zgubiłeś czynnik czasu lub gęstość.
Czy 1 Mg to to samo co 1 tona w obliczeniach górniczych?
W praktyce obliczeniowej najczęściej tak: 1 Mg = 1000 kg, czyli jest to jednostka masy równa tonie metrycznej. Ważne jest jednak, by nie mieszać zapisu (Mg, t, kg) w jednym rachunku bez świadomego przeliczenia, bo łatwo o błąd rzędu 1000.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w zadaniach na wydobycie dobowe ściany?
Najczęstsze są: pominięcie gęstości (traktowanie m³ jak Mg), pomylenie wymiarów (np. użycie długości zamiast postępu), oraz brak kontroli jednostek. Często też pojawia się błąd w mnożeniu liczb z przecinkami (1,4; 3,6) i złe zaokrąglenia.
Jak policzyć objętość urobku, jeśli długość ściany jest podana w metrach z przecinkiem?
Stosujesz dokładnie ten sam wzór: V = L · H · s. Liczby z przecinkiem mnożysz jak zwykłe liczby dziesiętne, a na końcu kontrolujesz sens wyniku. Warto wykonywać rachunek etapami (najpierw L·H, potem razy s), żeby ograniczyć pomyłki.
Dlaczego wynik 1008 Mg/d może kusić i jak go odrzucić?
Bo 1008 pojawia się jako "ładna" liczba po policzeniu objętości i łatwo ją błędnie uznać za masę. Odrzucisz ją, jeśli pamiętasz, że dopiero m = ρ·V daje masę. Skoro ρ=1,3>1, masa musi być większa niż objętość liczbowo.
Kiedy w zadaniach o wydobyciu trzeba uwzględniać współczynnik urabialności lub rozluzowanie?
Gdy pytanie dotyczy urobku po urabianiu i rozluzowaniu (np. objętości w przenośniku) albo gdy podano współczynniki technologiczne. W tym konkretnym typie zadania, jeśli podano tylko wymiary i gęstość, zazwyczaj liczy się masę bryły in situ bez dodatkowych współczynników.
Jak przygotować się do zadań rachunkowych z eksploatacji podziemnej na egzaminie?
Przećwicz schemat: geometria → objętość → masa oraz kontrolę jednostek. Zrób zestaw wzorów na jedną kartkę (V=L·H·s; m=ρ·V) i rozwiązuj krótkie serie zadań na czas. Najwięcej punktów tracą zdający na drobnych pomyłkach w jednostkach i mnożeniu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobowe wydobycie to masa urobku: m=ρ·V.V=200 m·1,4 m·3,6 m=1008 m³/d, więc m=1,3 Mg/m³·1008 m³/d=1310,4 Mg/d.Zachowaj spójne jednostki: ρ w Mg/m³ daje wynik w Mg/d (1 Mg=1000 kg).

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition, 2019, rozdziały dot. jednostek masy i objętości (SI Brochure). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST, Guide for the Use of the International System of Units (SI) (NIST Special Publication 811), sekcje o jednostkach pochodnych i zapisie jednostek. https://physics.nist.gov/cuu/pdf/sp811.pdf (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax, University Physics Volume 1, rozdziały dotyczące gęstości i zależności m=ρ·V. https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-1 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z podstaw obliczeń górniczych (geometria ściany, wydobycie, postęp)
  • Materiały dydaktyczne z fizyki technicznej: gęstość, objętość, jednostki SI
  • Zestawy zadań rachunkowych dla technika górnictwa podziemnego (ćwiczenia z bilansowania wydobycia)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego