KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Wydruk broszury o wymiarach 300 x 420 mm na arkuszu przy pełnym pokryciu pola zadruku na drukarce laserowej wymaga przygotowania podłoża o minimalnym formacie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pełne pokrycie pola zadruku zwykle oznacza konieczność pozostawienia zapasu technologicznego (np. na spad i znaczniki), więc arkusz musi być większy niż format końcowy 300 × 420 mm. Format A3 (297 × 420 mm) jest za mały, a B4 i SRA4 są wyraźnie mniejsze, dlatego minimalnym właściwym wyborem jest SRA3.

Pełne wyjaśnienie:

W druku cyfrowym (także na drukarkach laserowych) wybór minimalnego formatu arkusza zależy nie tylko od wymiaru gotowej pracy, ale też od wymagań technologicznych. Sformułowanie "pełne pokrycie pola zadruku" w praktyce oznacza, że druk ma dochodzić do krawędzi po obcięciu, co wymaga użycia arkusza większego od formatu końcowego oraz wykonania cięcia introligatorskiego.

Format broszury wynosi 300 × 420 mm. To już wskazuje, że standardowy arkusz A3 (297 × 420 mm) nie może być minimalnym rozwiązaniem, bo jeden z wymiarów arkusza (297 mm) jest mniejszy niż wymagane 300 mm. Nawet bez uwzględniania spadu praca nie zmieści się "na styk".

Dodatkowo w praktyce produkcyjnej stosuje się zapas na:

  • spad (aby po cięciu nie powstały białe krawędzie),
  • znaczniki cięcia i ewentualnie pasery/oznaczenia kontrolne,
  • tolerancje podawania i prowadzenia arkusza w urządzeniu.

Dlatego używa się formatów powiększonych, takich jak SRA. Odpowiedź "SRA3" jest poprawna, bo to format większy od A3, powszechnie wykorzystywany właśnie po to, by zmieścić format końcowy A3‑podobny z zapasem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "B4" jest formatem mniejszym niż rozważany format końcowy, więc fizycznie nie zapewni miejsca na pracę 300 × 420 mm.
  • "SRA4" również jest mniejszy i służy raczej do prac zbliżonych do A4, więc nie spełni wymagań gabarytowych.
  • "A3" odpada z prostego porównania wymiarów: 297 mm < 300 mm, więc arkusz jest za wąski.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniach pojawia się "pełne pokrycie" lub druk "do krawędzi", automatycznie rozważ format większy (SRA) zamiast standardowego A, bo w praktyce niemal zawsze potrzebujesz zapasu na obróbkę po druku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza druk dochodzący do krawędzi po obcięciu (bez białych marginesów). W praktyce wymaga to większego arkusza niż format gotowej pracy, aby zostawić zapas na spad oraz wykonać cięcie introligatorskie.
Arkusz A3 ma wymiar 297 × 420 mm, więc jest węższy niż wymagane 300 mm. Praca 300 × 420 mm nie zmieści się na A3 nawet bez uwzględnienia spadu, a przy pełnym zadruku potrzebny jest dodatkowy zapas technologiczny.
SRA to format arkusza powiększony względem serii A, stosowany w poligrafii. Daje miejsce na spady, pasery i znaczniki cięcia, dzięki czemu po przycięciu można uzyskać format końcowy bez białych krawędzi.
Najczęściej chodzi o spad (bezpieczne docięcie), znaczniki cięcia, kontrolę pasowania oraz tolerancje prowadzenia arkusza w maszynie. W druku cyfrowym ułatwia to też stabilną obróbkę po druku i zmniejsza ryzyko reklamacji.
Format netto (końcowy) to wymiar produktu po obcięciu. Format arkusza to papier, na którym drukujesz przed obróbką. Jeśli praca ma być "do krawędzi", arkusz musi być większy, bo część obrazu trafia do spadu i zostanie odcięta.
Nie zawsze, ale przy pełnym zadruku i oczekiwaniu grafiki do krawędzi jest praktycznie konieczny. Drukarka i cięcie mają tolerancje, więc bez spadu łatwo o białą linię przy brzegu. Dlatego planuje się zapas i dobiera większy format arkusza.
Najczęściej myli się format gotowej pracy z formatem papieru (brak zapasu), wybiera się A3 "bo ma 420 mm", ignoruje się drugi wymiar (297 mm), albo pomija się spad i znaczniki. Skutek to brak możliwości druku lub białe krawędzie po cięciu.
Nie w tym przypadku. B4 ma inne proporcje i jest mniejszy od wymiaru 300 × 420 mm, więc nie pomieści takiej pracy. W zadaniach warto porównywać oba wymiary, a nie sugerować się samą serią A/B.
Porównaj każdy z wymiarów pracy z wymiarami arkusza: oba muszą być nie mniejsze. Jeśli choć jeden wymiar arkusza jest mniejszy (np. 297 mm przy wymaganych 300 mm), arkusz odpada. Dopiero potem uwzględnia się zapasy na spad i obróbkę.
Naucz się kluczowych formatów A i B oraz zapamiętaj, że SRA to formaty powiększone do druku i cięcia. Ćwicz porównywanie wymiarów oraz kojarz sytuacje, w których potrzebny jest zapas (pełny zadruk, spad, cięcie, pasery).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", tabela formatów A i B (wymiary A3, B4).
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Designation and dimensions", tabela formatów SRA (wymiary SRA3, SRA4).

Materiały:

  • Tablice formatów papieru (A, B, SRA) używane w poligrafii
  • Podstawy przygotowania do druku: spady, znaczniki cięcia, pasery
  • Instrukcje DTP dotyczące projektowania prac do druku cyfrowego (prepress)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego