W samorządzie terytorialnym rozróżnia się organ stanowiący i kontrolny oraz organ wykonawczy. W kontekście budżetu kluczowe jest odróżnienie dwóch etapów: ustanowienia planu (uchwalenia) oraz realizacji planu (wykonania).
Wykonanie budżetu gminy to praktyczne prowadzenie gospodarki finansowej w ciągu roku budżetowego: pobór dochodów, dokonywanie wydatków zgodnie z planem, zaciąganie zobowiązań w granicach upoważnień, organizacja pracy urzędu i jednostek w celu realizacji zadań oraz przygotowywanie danych/sprawozdań związanych z realizacją budżetu. Te czynności mają charakter zarządczy i operacyjny, dlatego przypisuje się je organowi wykonawczemu gminy.
Odpowiedź "wójta." jest poprawna, ponieważ wójt (jako organ wykonawczy w gminie) odpowiada za bieżące wykonywanie zadań gminy, w tym realizację budżetu w praktyce. To wójt organizuje wykonanie uchwały budżetowej i odpowiada za gospodarowanie środkami w ramach przyjętego planu.
Odpowiedź "rady gminy." jest nieprawidłowa, bo rada gminy działa przede wszystkim jako organ stanowiący i kontrolny: podejmuje uchwały (w tym budżetowe) i kontroluje działania wykonawcze, ale nie realizuje operacyjnie dochodów i wydatków w ciągu roku.
Odpowiedzi "rady powiatu." oraz "zarządu powiatu." są nieprawidłowe, ponieważ odnoszą się do powiatu, czyli innego szczebla samorządu. Nawet jeśli analogicznie w powiecie występuje podział na organ stanowiący i wykonawczy, pytanie dotyczy gminy, więc organy powiatu nie są właściwe.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się czasownik "wykonuje/realizuje/zarządza", zwykle chodzi o organ wykonawczy. Gdy pojawia się "uchwala/stanowi/określa", najczęściej chodzi o organ stanowiący.
