KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 50.
Wykonanie pięciu wałów kosztowało 7500 zł. Koszt obróbki cieplnej jednej sztuki stanowi 10% ceny jednostkowej i wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się cenę jednostkową wału: 7500 zł / 5 = 1500 zł za sztukę. Koszt obróbki cieplnej jednej sztuki to 10% ceny jednostkowej, czyli 0,10 × 1500 zł = 150 zł. Pozostałe wartości wynikają z liczenia procentu od złej podstawy lub z pominięcia podziału na sztuki.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszt wykonania pięciu wałów: 7500 zł. Kluczowe jest to, że pytanie dotyczy kosztu obróbki cieplnej jednej sztuki, a nie całej partii. Zatem najpierw trzeba wyznaczyć cenę jednostkową jednego wału.

Krok 1: cena jednostkowa
Skoro 5 wałów kosztowało 7500 zł, to koszt (cena) jednego wału wynosi:
7500 zł / 5 = 1500 zł.

Krok 2: 10% ceny jednostkowej
Koszt obróbki cieplnej jednej sztuki stanowi 10% ceny jednostkowej, więc liczymy 10% z 1500 zł:
10% = 0,10
0,10 × 1500 zł = 150 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "150 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 zł" wynika zwykle z przypadkowego skrótu myślowego lub błędnego przesunięcia przecinka w procentach (np. potraktowania 10% jako 0,001 lub wykonania nieuzasadnionego dodatkowego dzielenia).
  • "750 zł" często pojawia się, gdy ktoś liczy 10% od 7500 zł (to daje 750 zł), ale to byłby koszt 10% całej partii, a nie 10% ceny jednostkowej.
  • "1 500 zł" to pominięcie obliczenia 10%: 1500 zł to cena jednostkowa wału, a nie koszt obróbki cieplnej.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych zawsze sprawdź bazę procentu (od czego jest liczony procent) i czy pytanie dotyczy jednej sztuki, czy całej serii. Najpierw policz jednostkę, dopiero potem procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cenę (koszt) jednostkową liczysz przez podzielenie kosztu całkowitego przez liczbę wyrobów: koszt jednostkowy = koszt całkowity / ilość. Dopiero na tej wartości wykonuj dalsze obliczenia, np. procent kosztu operacji dla jednej sztuki.
Ponieważ 7500 zł dotyczy pięciu wałów, a pytanie jest o koszt dotyczący jednej sztuki. Podział przez 5 przelicza koszt z poziomu partii na poziom jednostkowy (koszt jednego wału).
Oznacza to, że koszt tej operacji dla 1 wału stanowi jedną dziesiątą ceny jednego wału. Matematycznie: koszt obróbki = 0,10 × cena jednostkowa. Ważne: procent liczysz od ceny jednej sztuki, nie od kosztu całej partii.
10% to 1/10, więc wystarczy podzielić przez 10: 1500 zł / 10 = 150 zł. Alternatywnie możesz użyć zapisu dziesiętnego: 0,10 × 1500 zł. Obie metody dają ten sam wynik.
Nie, bo 750 zł to 10% z 7500 zł, czyli procent policzony od kosztu całej partii. Zadanie pyta o koszt obróbki cieplnej jednej sztuki, a ten procent ma dotyczyć ceny jednostkowej, czyli 1500 zł.
Najczęściej: (1) liczenie procentu od złej podstawy (partia zamiast sztuki), (2) pominięcie etapu obliczenia ceny jednostkowej, (3) zły zapis procentu (10% jako 10 lub 0,01), (4) nieuwaga na sformułowania "jednej sztuki", "cena jednostkowa".
Zawsze wykonaj przeliczenie "na 1 sztukę": podziel koszt/masę/czas całej partii przez liczbę sztuk. Dopiero potem licz narzuty procentowe, koszty operacji, marżę itp. To standardowy schemat w rachunku kosztów produkcji.
Możesz porównać rząd wielkości: cena jednostkowa wału to 1500 zł, więc 10% powinno być znacznie mniejsze, około jednej dziesiątej tej kwoty. 150 zł spełnia ten warunek; 1500 zł jest za duże (100%), a 5 zł byłoby nienaturalnie małe.
Przydają się: koszt całkowity, koszt jednostkowy, narzut procentowy, udział kosztu operacji w koszcie wyrobu, rozliczanie kosztów na serię i na sztukę. Te pojęcia wspierają planowanie i kontrolę kosztów w produkcji maszyn.
Ćwicz schemat: (1) przelicz na jednostkę (sztuka/godzina), (2) ustal podstawę procentu, (3) zamień procent na ułamek lub zapis dziesiętny, (4) wykonaj obliczenie i sprawdź sens wyniku. Rozwiązuj krótkie zadania z kosztów operacji (np. obróbka, montaż, kontrola).
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Najpierw oblicza się cenę jednostkową wału: 7500 zł / 5 = 1500 zł za sztukę."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL) – "Procenty" (dział matematyka), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Koszt", https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: procenty i zadania tekstowe (poziom szkoły średniej)
  • Podręczniki/notesy do kalkulacji kosztów wytwarzania (koszt całkowity vs jednostkowy)
  • Zadania treningowe z rachunku kosztów prostych w produkcji jednostkowej/małoseryjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego