Skala Lawtona (IADL) jest narzędziem do oceny samodzielności w instrumentalnych czynnościach życia codziennego. Chodzi o aktywności wymagające planowania, organizacji i zwykle większych kompetencji poznawczo-ruchowych niż czynności podstawowe.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "gospodarowania pieniędzmi i samodzielnego przygotowywania posiłków." Zarządzanie pieniędzmi (np. kontrola wydatków, płatności) oraz przygotowanie posiłków to klasyczne przykłady IADL, które często pogarszają się wcześniej niż czynności podstawowe. Wynik takiej oceny pomaga asystentowi zaplanować realne wsparcie (np. trening bezpiecznych płatności, pomoc w organizacji kuchni).
Pozostałe propozycje mieszają IADL z ADL lub zestawiają czynności w sposób mniej typowy dla skali Lawtona:
- "wchodzenia, schodzenia po schodach i korzystania z telefonu." Korzystanie z telefonu bywa zaliczane do IADL, natomiast wchodzenie/schodzenie po schodach dotyczy raczej sprawności ruchowej i często pojawia się w innych ocenach funkcjonalnych, nie jako standardowy obszar IADL.
- "ubierania się, rozbierania i przygotowywania posiłków." Ubieranie i rozbieranie to typowe ADL (czynności podstawowe), a nie obszar IADL; jedynie przygotowywanie posiłków pasuje do Lawtona, więc cały zestaw nie odpowiada zakresowi skali.
- "samodzielnego spożywania posiłków i wychodzenia na zakupy po artykuły spożywcze." Zakupy mogą wpisywać się w IADL, ale samodzielne spożywanie posiłków to klasyczne ADL. Zestaw jest więc niejednorodny i może wprowadzać w błąd, jeśli celem jest wskazanie obszarów typowych dla IADL.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w odpowiedzi czynności typu jedzenie, mycie, ubieranie, pomyśl o ADL. Gdy pojawiają się zadania typu finanse, posiłki, telefon, zakupy, częściej jest to IADL (Lawton).
