KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 50.
Wykres przedstawia bazowe kategorie ryzyka do ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia wypadkowe. Im wyższa kategoria ryzyka, tym wyższa jest składka. W której grupie działalności pracodawcy zapłacą składki najmniejsze?
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje kategorie ryzyka dla różnych grup działalności gospodarczej według
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najmniejszą składkę zapłaci pracodawca z grupy działalności przypisanej na wykresie do najniższej kategorii ryzyka, ponieważ wraz ze wzrostem kategorii rośnie stopa procentowa składki wypadkowej. Z przedstawionych opcji najniższą kategorię ma "Hotele", więc ta odpowiedź jest właściwa.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano kluczową zasadę: im wyższa kategoria ryzyka, tym wyższa jest składka. Oznacza to, że aby wskazać grupę działalności płacącą najmniejsze składki, należy na wykresie znaleźć najniższą bazową kategorię ryzyka wśród wymienionych branż.

Odpowiedź "Hotele" jest poprawna, ponieważ (zgodnie z informacją wynikającą z wykresu) ta grupa działalności została przypisana do najniższej z porównywanych kategorii ryzyka. W konsekwencji ma najniższą stopę procentową składki wypadkowej spośród podanych opcji.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo na wykresie odpowiadają kategoriom wyższym, a więc wiążą się z większą składką:

  • "Budownictwo" – typowo klasyfikowane jako działalność o większym narażeniu na zdarzenia wypadkowe; w danych wykresowych ma wyższą kategorię niż minimalna, więc nie może dawać najniższej składki.
  • "Rolnictwo" – prace wykonywane często w warunkach terenowych i z użyciem maszyn; na wykresie przypisanie nie jest najniższe, dlatego nie jest to odpowiedź właściwa.
  • "Rybactwo" – prace w środowisku wodnym oraz przy sprzęcie i narzędziach; na wykresie kategoria jest wyższa niż minimalna, więc składka nie będzie najmniejsza.

Wskazówka egzaminacyjna: nawet jeśli część opcji "wydaje się" bezpieczniejsza intuicyjnie, w zadaniach opartych o wykres/tabelę decyduje odczyt z danych. Najpierw ustal relację (tu: kategoria ↑ → składka ↑), potem znajdź minimum i dopiero wybierz branżę o najniższej wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria ryzyka to przypisanie działalności (branży) do poziomu ryzyka wypadkowego, które wpływa na wysokość stopy procentowej składki. Zasada jest porównawcza: wyższa kategoria oznacza wyższą składkę, a najniższa kategoria – najniższy koszt.
Najpierw ustal kierunek zależności podany w treści (tu: kategoria ryzyka rośnie → składka rośnie). Potem na wykresie znajdź najniższą kategorię wśród wskazanych branż i wybierz tę działalność, która ma najmniejszą wartość.
Pytanie dotyczy wyboru branży z najniższą składką na podstawie kategorii ryzyka. Jeżeli wykres już pokazuje kategorie, to nie wykonuje się obliczeń – wystarcza poprawne porównanie wartości i wskazanie minimum wśród podanych opcji.
Często można próbować zgadywać, że branże "bezpieczniejsze" mają niższe ryzyko, ale to obarczone błędem. Egzamin testuje umiejętność pracy na danych z wykresu, więc bez wykresu łatwo pomylić się, jeśli klasyfikacja w materiale jest inna niż potoczne wyobrażenia.
Typowe błędy to: odwrócenie zależności (uznanie, że wyższa kategoria daje niższą składkę), wybór na podstawie stereotypu branży zamiast danych, oraz nieporównanie wszystkich opcji. Pomaga strategia: podkreśl "najmniejsze" i szukaj minimum na wykresie.
Wyższa kategoria ryzyka oznacza wyższą stopę procentową składki wypadkowej, czyli większe koszty po stronie pracodawcy. W praktyce może to być sygnał do wzmocnienia działań prewencyjnych BHP, analizy wypadkowości i poprawy organizacji pracy.
Służba BHP wpływa pośrednio na koszty związane z wypadkowością: prowadzi ocenę ryzyka, działania profilaktyczne i nadzór nad warunkami pracy. Lepsze zarządzanie bezpieczeństwem ogranicza zdarzenia wypadkowe, co jest istotne w analizach ryzyka i kosztów pracy.
Zawsze, gdy pytanie zawiera "najmniejsze", "najniższe", "minimum" lub "najwyższe". To sygnał, że nie wystarczy wskazać dowolnej poprawnej zależności, tylko trzeba wybrać skrajny przypadek. W zadaniach z wykresem oznacza to znalezienie wartości minimalnej lub maksymalnej.
Ćwicz szybkie czytanie wykresów: rozpoznawanie osi, legendy i porównywanie wartości. Trenuj zadania typu "minimum/maksimum" i zapisuj w 1 zdaniu zależność (np. kategoria ↑ → składka ↑). To ogranicza ryzyko odwrócenia skali i błędów z pośpiechu.
Tak, dane wykorzystywane do ustalania stawek oraz klasyfikacje mogą być aktualizowane. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest opieranie się na dołączonym wykresie/tabeli, a nie na zapamiętanych wartościach z innego roku lub z innego materiału.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najmniejszą składkę zapłaci pracodawca z grupy działalności przypisanej na wykresie do najniższej kategorii ryzyka, ponieważ wraz ze wzrostem kategorii rośnie stopa procentowa składki wypadkowej.

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – "Składka wypadkowa" (strona dla pracodawców/płatników), https://www.zus.pl/pracodawcy/skladki-i-rozliczenia/skladka-wypadkowa - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z BHP dot. wypadkowości i zarządzania ryzykiem zawodowym
  • Poradniki ZUS dla płatników składek dotyczące składki wypadkowej (sekcja dla pracodawców)
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów i tabel w zadaniach egzaminacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego