KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 47.
Wykres przedstawia liczbę wypadków przy pracy w zależności od ich przyczyn. Uporządkuj przyczyny wypadków od najczęściej do najrzadziej występujących.
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje liczbę wypadków przy pracy w zależności od ich przyczyn.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ułożyć przyczyny od najczęstszej do najrzadszej, należy porównać wartości liczbowe nad słupkami wykresu i zapisać numery kategorii w kolejności malejącej.
Największa wartość to 74620 (8), a najmniejsza 2472 (5), więc poprawna sekwencja to 8,1,4,6,2,3,7,5.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na interpretacji wykresu słupkowego: każda przyczyna wypadku ma własny słupek oraz podaną wartość liczbową (liczbę wypadków). Żeby uporządkować przyczyny "od najczęściej do najrzadziej", trzeba ułożyć kategorie według tych wartości malejąco.

Poprawny tok rozumowania:

  • Odczytaj liczby nad słupkami dla kategorii 1–8.
  • Porównaj je i ustaw od największej do najmniejszej.
  • Zapisz wyłącznie numery kategorii w uzyskanej kolejności.

W tym wykresie największą liczbę ma "Nieprawidłowe zachowanie się pracownika" (74620), więc jako pierwsza występuje kategoria oznaczona numerem 8. Kolejne miejsca wynikają z dalszego porównania wartości: 17884 (1) jest większe niż 12887 (4), a 12149 (6) jest mniejsze od 12887, ale większe od 9802 (2). Następnie 8869 (3) jest mniejsze od 9802 (2), a 4365 (7) jest mniejsze od 8869. Najmniej wypadków przypisano "Nieużywaniu sprzętu ochronnego" (2472), czyli kategorii 5.

Dlaczego pozostałe sekwencje są błędne? Każda z nich zamienia miejscami co najmniej jedną parę kategorii o różnych wartościach (np. przestawia 2 i 4 albo 4 i 6). To typowy błąd, gdy uczący się kieruje się wyłącznie "wrażeniem" wysokości słupka albo myli podobne opisy przyczyn (organizacja pracy vs organizacja stanowiska).

W praktyce BHP taka umiejętność jest użyteczna przy analizie danych o wypadkach: pozwala szybko wskazać, które obszary (np. zachowania pracowników, stan czynnika materialnego, organizacja pracy) powinny być priorytetem działań zapobiegawczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw spisz liczby nad słupkami (to one są rozstrzygające), a potem ułóż je malejąco od największej do najmniejszej. Na końcu przepisz odpowiadające im numery kategorii. Dobrą praktyką jest zaznaczanie 1., 2. i 3. miejsca przed układaniem "środka" tabeli.
Wysokość słupka bywa myląca przy gęstej skali osi Y i zbliżonych wartościach. Liczby nad słupkami eliminują błąd oceny "na oko". W egzaminie kolejność wynika z porównania konkretnych wartości, więc zawsze weryfikuj ranking odczytem liczbowym.
To zidentyfikowany czynnik lub okoliczność, która doprowadziła do zdarzenia (np. zachowanie pracownika, stan maszyny, organizacja pracy). W praktyce ustala się ją po to, by zaplanować działania zapobiegawcze oraz poprawnie opisać zdarzenie w protokole powypadkowym.
Najczęstsze są: przestawienie dwóch sąsiednich wartości (zwłaszcza podobnych), pomylenie nazw kategorii o zbliżonym brzmieniu oraz pominięcie jednej pozycji przy przepisywaniu. Pomaga kontrola: po ułożeniu sprawdź, czy każda kolejna liczba jest mniejsza od poprzedniej.
W zadaniu polegającym na odczycie i uporządkowaniu wartości z wykresu kluczowa jest spójność danych w materiale egzaminacyjnym. Rozwiązanie wynika z porównania liczb pokazanych na wykresie. Aktualność ma znaczenie głównie przy wnioskowaniu o trendach, a nie przy samym rankingu.
"Organizacja pracy" dotyczy planowania i przebiegu procesu (np. harmonogram, nadzór, procedury), a "organizacja stanowiska" – warunków na konkretnym miejscu pracy (np. rozmieszczenie, dostęp, oświetlenie). W statystykach mogą to być osobne kategorie, dlatego warto czytać opisy bardzo uważnie.
Gdy przyczyna wiąże się ze stanem lub właściwościami maszyn, narzędzi, instalacji albo substancji (np. uszkodzona osłona, niesprawny element, niewłaściwy parametr techniczny). W praktyce prowadzi to do działań technicznych: przeglądów, napraw, modernizacji i kontroli.
Wiele zdarzeń wynika z naruszeń zasad BHP, rutyny, pośpiechu lub błędnej oceny ryzyka. To kategoria szeroka, obejmująca zarówno zachowania nieprawidłowe, jak i samowolne. W profilaktyce oznacza to potrzebę szkoleń, nadzoru, komunikacji oraz wzmacniania kultury bezpieczeństwa.
Zrób szybki test kontrolny: podstaw pod każdy numer jego wartość z wykresu i sprawdź, czy ciąg jest malejący bez wyjątków. Jeśli w którymś miejscu liczba rośnie (np. 9802 po 8869 jest OK, ale 12887 po 12149 już nie), to znaczy, że dwie pozycje są zamienione.
Najczęściej w raportach okresowych, analizach przyczyn, planach działań korygujących i prezentacjach dla pracodawcy. Ranking przyczyn pozwala wybrać priorytety: czy najpierw inwestować w stan maszyn, poprawę organizacji, czy w programy zachowań bezpiecznych i nadzór.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. 2009 nr 105 poz. 870

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z analizy danych i statystyki w BHP (wykresy, tabele, interpretacja)
  • Komentarze/poradniki dotyczące ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (praktyka zespołu powypadkowego)
  • Publikacje statystyczne dotyczące wypadków przy pracy (GUS/PIP) – do ćwiczeń z interpretacji wykresów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego