KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 38.
Wykres przedstawiający sprzedaż kombinezonów narciarskich w różnych rozmiarach w styczniu 2011 r. pozwala określić, że dominantę, czyli wartość modalną stanowi sprzedaż
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje sprzedaż kombinezonów narciarskich w różnych rozmiarach (S, M, L, XL)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dominanta (wartość modalna) to kategoria występująca najczęściej. Z odczytu wykresu sprzedaży wynika, że największą sprzedaż (najwyższą częstość) ma rozmiar M, więc to on stanowi dominantę. Pozostałe odpowiedzi wskazują inne rozmiary lub same liczby sztuk, a nie kategorię modalną.

Pełne wyjaśnienie:

Dominanta (wartość modalna) to ta wartość lub kategoria, która w zbiorze danych występuje najczęściej. W analizie sprzedaży, gdy zmienną jest np. rozmiar (S, M, L), dominantą będzie ten rozmiar, dla którego na wykresie widać najwyższą liczbę sprzedanych sztuk (największą częstość).

W tym zadaniu należy najpierw ustalić, co jest badaną cechą: jest nią rozmiar kombinezonu, a nie sama liczba sprzedanych sztuk. Następnie trzeba odczytać z wykresu, który rozmiar ma najwyższy słupek (lub najwyższą wartość na osi sprzedaży). Jeśli najwyższa wartość dotyczy rozmiaru M, to właśnie sprzedaż kombinezonów w rozmiarze M jest dominantą.

Odpowiedź "kombinezonów w rozmiarze L" jest błędna, jeżeli na wykresie rozmiar L ma niższą sprzedaż niż rozmiar M – wtedy nie jest to najczęściej występująca kategoria. Odpowiedzi "w ilości 30 szt. kombinezonów" oraz "w ilości 150 szt. kombinezonów" mieszają dwa różne poziomy opisu: liczba sztuk to wartość przypisana do rozmiaru, ale dominanta w tym pytaniu dotyczy kategorii rozmiaru, a nie pojedynczej liczby z osi wykresu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o dominantę zawsze zadaj sobie pytanie: "co jest kategorią/zmienną?" (np. rozmiar), a dopiero potem: "która kategoria ma największą częstość?" (najwyższy słupek na wykresie). To ogranicza typowy błąd polegający na wybieraniu samej liczby sztuk zamiast właściwej kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dominanta (moda) to wartość lub kategoria, która w danych występuje najczęściej. W sprzedaży oznacza to np. rozmiar, wariant lub produkt o największej liczbie transakcji/sztuk. Na wykresie najczęściej odpowiada jej najwyższy słupek.
Porównaj wysokości słupków dla wszystkich kategorii (np. rozmiarów). Dominanta to ta kategoria, której słupek jest najwyższy, czyli ma największą wartość sprzedaży/częstości. Upewnij się, że odczytujesz właściwą serię danych z legendy.
Bo dominanta dotyczy zwykle kategorii zmiennej (np. rozmiaru), a liczba sztuk jest tylko miarą przypisaną do kategorii. Jeśli pytanie mówi o sprzedaży w różnych rozmiarach, odpowiedzią powinna być nazwa rozmiaru, nie wartość z osi wykresu.
Typowe pomyłki to: odczytanie niewłaściwego słupka (np. złej kategorii), ignorowanie legendy, wybór liczby sztuk zamiast kategorii oraz sugerowanie się intuicją ("M jest popularne") bez sprawdzenia danych. Zawsze porównuj wszystkie słupki.
Nie zawsze. W danych może wystąpić sytuacja, gdy dwie kategorie mają tę samą największą częstość (rozkład dwumodalny). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle konstruuje się wykres tak, aby była jedna dominanta, dlatego warto sprawdzić, czy nie ma "remisu".
Dominanta wskazuje najczęściej kupowany wariant (np. rozmiar M), więc pomaga ustalić priorytety zakupowe i minimalizować braki magazynowe. Ułatwia też planowanie ekspozycji oraz dobór proporcji rozmiarówki w kolejnych dostawach.
To zależy od celu. Dominanta jest najlepsza dla danych kategorycznych (np. rozmiary, kolory). Średnia i mediana częściej opisują dane liczbowe (np. wartość koszyka). W handlu często używa się wszystkich trzech miar, ale do rozmiarów dominanta bywa kluczowa.
Dominanta dotyczy najczęstszej kategorii w zestawieniu (np. rozmiar), a "największa sprzedaż w czasie" dotyczy zwykle miesiąca/dnia z najwyższym wynikiem. Zawsze sprawdź, co jest na osi kategorii: rozmiar czy okres (np. styczeń, luty).
Najlepiej cyklicznie: po sezonie, przed zatowarowaniem oraz po większych akcjach promocyjnych. Moda rozmiarów może się zmieniać wraz z grupą klientów, kanałem sprzedaży i asortymentem. Analiza dominanty pomaga szybciej reagować na realny popyt.
Ćwicz odczyt osi, legendy i jednostek oraz interpretację miar: dominanta, mediana, średnia. Rozwiązuj zadania na podstawie wykresów słupkowych i tabel, a po każdej odpowiedzi uzasadnij ją jednym zdaniem ("wybrałem kategorię o najwyższej częstości").
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dominanta (wartość modalna) to kategoria występująca najczęściej."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Moda_(statystyka) - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw statystyki opisowej (miary tendencji centralnej)
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów sprzedaży w arkuszach kalkulacyjnych
  • Zadania egzaminacyjne z analizy danych sprzedażowych (wykresy, tabele, wskaźniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego