KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 19.
Wymagania dotyczące czystości spalin określają dopuszczalną zawartość SO2 < 200 mg/Nm3, NOx < 200 mg/Nm3 oraz pyłu < 30 mg/Nm3. Który z przedstawionych wyników pomiarów wskazuje na prawidłową pracę układu oczyszczania spalin?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów zawartości zanieczyszczeń w spalinach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny wynik musi spełniać jednocześnie trzy warunki:
SO2 < 200 mg/Nm3, NOx < 200 mg/Nm3 oraz pył < 30 mg/Nm3.
W wariancie "B" wszystkie wartości są niższe od limitów, więc wskazuje prawidłową pracę układu oczyszczania spalin.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek "prawidłowej pracy układu oczyszczania spalin" w tym zadaniu jest zdefiniowany jednoznacznie: zmierzone stężenia SO2, NOx i pyłu muszą być niższe od podanych wartości dopuszczalnych. Oznacza to konieczność spełnienia trzech kryteriów jednocześnie, a nie tylko jednego z nich.

Jak analizować takie tabele na egzaminie:

  • Najpierw odczytaj limity (tu: 200, 200 i 30 mg/Nm3), zwracając uwagę na znak nierówności (<).
  • Następnie sprawdź każdy wariant osobno i porównaj wszystkie trzy parametry z limitami.
  • Jeżeli choć jeden parametr przekracza limit lub jest równy limitowi przy zapisie "<", wariant odpada.

Wariant "A" odpada, ponieważ SO2 jest większe niż 200 mg/Nm3, mimo że pozostałe wartości mogą wyglądać poprawnie. Wariant "C" odpada, ponieważ NOx jest większe niż 200 mg/Nm3; dodatkowo pył równy 30 nie spełnia warunku "< 30". Wariant "D" odpada, ponieważ pył jest większy niż 30 mg/Nm3, choć SO2 i NOx mieszczą się poniżej 200.

W wariancie "B" wszystkie trzy składniki (SO2, NOx i pył) są poniżej odpowiednich progów, więc tylko ten zestaw danych można uznać za zgodny z wymaganiami podanymi w treści.

Wskazówka egzaminacyjna: najczęstszy błąd to sprawdzenie tylko jednego wiersza (np. NOx) albo przeoczenie znaku "<" i potraktowanie wartości granicznej jako dopuszczalnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
mg/Nm3 to stężenie masowe (miligramy na metr sześcienny) odniesione do warunków normalnych gazu. Dzięki temu wyniki z różnych temperatur i ciśnień można porównywać. Na egzaminie traktuj to jako "ile zanieczyszczenia jest w jednostce objętości spalin".
Gdy w wymaganiu jest znak <, wynik musi być mniejszy od limitu. Wartość równa limitowi nie spełnia warunku. Przykładowo przy pył < 30 mg/Nm3 wynik 30 jest już niezgodny.
Układ oczyszczania spalin jest oceniany całościowo: obejmuje różne zanieczyszczenia i różne urządzenia (np. odpylanie, odsiarczanie, redukcja NOx). Jeżeli choć jeden składnik przekracza dopuszczalną wartość, instalacja nie spełnia wymagań, nawet gdy inne parametry są poprawne.
Najczęstsze błędy to: pomylenie znaku < z >, sprawdzenie tylko jednego parametru z tabeli, przeoczenie jednego wiersza oraz uznanie wartości granicznej za dopuszczalną mimo zapisu "<". Pomaga zaznaczać "OK/NIE" przy każdym wierszu i dopiero potem wybierać wariant.
NOx oznacza tlenki azotu (głównie NO i NO2) traktowane łącznie w rozliczeniach emisji. Powstają w procesie spalania, a ich ograniczanie realizuje się m.in. przez dobór parametrów spalania oraz instalacje redukcji (np. metody katalityczne lub niekatalityczne).
SO2 to dwutlenek siarki, powstający głównie ze spalania paliw zawierających siarkę. Jego obniżanie uzyskuje się m.in. przez odsiarczanie spalin lub dobór paliwa. W zadaniach egzaminacyjnych ocena jest prosta: porównaj wynik SO2 z limitem.
W praktyce robi się szybki "przegląd zgodności": dla każdego wskaźnika (SO2, NOx, pył) porównuje się wynik z limitem i zaznacza, czy jest przekroczenie. Jeśli pojawia się przekroczenie, szuka się przyczyny w konkretnym fragmencie instalacji (np. filtr, absorber, ustawienia spalania).
Zależy od zapisu wymagań. Jeśli warunek jest "pył ≤ 30", wtedy 30 jest dopuszczalne. Jeśli warunek jest "pył < 30", wtedy 30 nie spełnia wymagania. Na egzaminie zawsze trzymaj się znaku nierówności podanego w treści zadania.
Do samego wyboru poprawnego wariantu zwykle wystarcza umiejętność porównania liczb z limitami. Znajomość instalacji (odpylanie, odsiarczanie, redukcja NOx) pomaga jednak rozumieć, dlaczego przekroczenie jednego parametru oznacza problem konkretnego układu i jak takie sytuacje diagnozuje się w eksploatacji.
Ćwicz odczyt tabel i raportów: zawsze sprawdzaj wszystkie parametry, zwracaj uwagę na znaki (<, ≤). Utrwal typowe zanieczyszczenia (SO2, NOx, pył) i ich jednostki. Pomaga metoda: trzy wiersze → trzy decyzje "spełnia/nie spełnia" → dopiero wybór wariantu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • PN-EN 14181:2015-05, "Emisja ze źródeł stacjonarnych — Zapewnienie jakości zautomatyzowanych systemów pomiarowych", PKN
  • PN-EN 15259:2008, "Jakość powietrza — Emisje ze źródeł stacjonarnych — Wymagania dotyczące odcinków pomiarowych, miejsc pomiarowych i celu pomiaru", PKN
  • PN-EN 13284-1:2018-02, "Emisje ze źródeł stacjonarnych — Oznaczanie małego stężenia masowego pyłu — Część 1: Metoda grawimetryczna", PKN

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji kotłów i instalacji oczyszczania spalin (odpylanie, odsiarczanie, redukcja NO<sub>x</sub>)
  • Instrukcje obsługi i DTR analizatorów spalin oraz systemów CEMS
  • Normy dotyczące pomiaru emisji i zapewnienia jakości pomiarów (np. PN-EN 14181, PN-EN 15259)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego